(2577 S. K. m. 45)
İSTEMİN ÖZETİ: Van 2. İdare Mahkemesinin 07/03/2018 tarih ve E:2017/1162, K:2018/383 sayılı kararının; aleyhlerine olan kısımlarının taraflarca hukuka aykırı olduğu öne sürülerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesi uyarınca incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Davalılar Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı tarafından davacının istinaf isteminin reddi gerektiği savunulurken, diğer davalı ve davacı tarafından ise savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:
Dava; Van ili, ..... Mahallesi, 1205 ada, 20 sayılı parselde bulunan ..... Sitesi'nde yer alan davacıya ait konutun, 23/10/2011 ve 09/11/2011 tarihlerinde meydana gelen depremlerde yıkılması olayında, davalı idarelerin hizmet kusuru bulunduğundan bahisle, uğranıldığı ileri sürülen 25.000,00-TL maddi ve 25.000,00-TL manevi zararın yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince; Van 3.İdare Mahkemesinin E:2013/114 sayılı dosyasında yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor esas alınarak ve taleple bağlı kalınarak davalı idarelerin kusurlarına karşılık gelen 25.000,00 TL maddi tazminat ile 5.000,00 TL manevi tazminat isteminin kabulü ile söz konusu tazminatların idarelerin kusurları oranında davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin maddi ve manevi tazminat istemlerinin ise reddine karar verilmiştir.
Davalı idareler tarafından istinafa konu kararın aleyhlerine olan kısımlarının usule ve hukuka aykırı olduğu iddia edilerek kaldırılması, davacı tarafından, maddi ve manevi tazminatın düşük tayin edildiği ileri sürülerek ve maddi tazminat yönünden dava değerini artırma talebinde bulunmak suretiyle kaldırılması ve lehlerinde karar verilmesi istenilmektedir.
Davacı vekili tarafından, istinaf aşamasında dava değerini artırma talebinde bulunulmuş ise de; hükme esas alınan bilirkişi raporunun davacı vekiline tebliğ edilmek suretiyle davacıya dava değerini artırma olanağı tanındığı, bilirkişi raporunda 2013 Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ esas alınarak hesaplama yapılmış ise de; davacı vekili tarafından bilirkişi raporuna bu yönüyle itiraz edilmediği gibi bu değer üzerinden dahi dava değerini artırma imkanı bulunmakta iken nihai karar verilinceye kadar bu yönde talepte bulunulmadığı hususları dikkate alındığında, davacı vekilinin dava değerini artırma talebi kabul edilmemiştir.
Bu durumda; idare Mahkemesi kararının maddi tazminata ilişkin kısmının kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından kararın bu kısmı yönünden, istinaf başvurularının reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Ancak, söz konusu deprem sonucunda gerçekleşen konutun yıkılması nedeniyle sigorta şirketi veya şirketleri tarafından davacıya ödeme yapılması durumunda ya da adli yargıda depremden dolayı binanın yıkılmasında sorumluluğu bulunan özel kişilere karşı açılan tazminat davasında, özel hukuk hükümlerine göre hükmedilecek maddi tazminat miktarının veya sigorta şirketince ödenen miktarın tahsilde tekerrüre sebebiyet verilmemesi için yapılacak tazminat ödemelerinde dikkate alınacağı açıktır.
İstinafa konu kararın, manevi tazminata yönelik davacının istinaf istemine gelince;
Davacı tarafından, konutunun yıkılması nedeniyle duyulan elem ve ızdıraptan dolayı manevi tazminat talep edildiği görülmüş olup, manevi tazminat, ilgilisinin mamelekinde meydana gelen bir eksilmeyi karşılamaya yönelik bir tazmin aracı olmayıp, manevi tatmin aracı olduğundan zenginleşmeye yol açmayacak miktarda fakat olayın niteliği ile idarelerin bu olaydaki kusurunun niteliğini, sorumluluğun özelliğini ve ağırlığını ifade edecek ölçüde saptanması gerekmektedir. Davalı idarelerin meydana gelen olayda kast niteliğinde bir kusurunun bulunmaması, dava konusu olaydaki sorumluluklarının, yukarıda yer verilen bilirkişi raporunda belirtildiği üzere denetim görevinin yerine getirilmemesinden kaynaklanması, bunun da kusurun bir türü olan ihmal düzeyinde bir kusur olması ve olayın meydana gelmesinde dava dışı üçüncü kişilerin de kusurunun bulunması nedeniyle, davalı idarelerin davacıların manevi zararlarını tazmin yükümlülüğü belirlenirken, meydana gelen olayda davalı idarelere atfedilen kusur oranları ile kusurlarının türü (ihmal) ve aynı olay sebebiyle açılan ve kesinleşmiş olan yargı kararlarında verilen manevi tazminatlar göz önünde bulundurularak karar verilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, davacının konutunun yıkılmasında duyulan elem ve ızdırap nedeniyle davacıya takdiren 10.000.00-TL manevi tazminatın davalı idareler tarafından ödenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Yukarıda anılan bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranları dikkate alındığında meydana gelen manevi zarardan dolayı, davalı Van Büyükşehir Belediye Başkanlığı %26 oranında kusurlu olduğundan 8.125,00-TL, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı %3 oranında kusurlu olduğundan 937,50-TL, Afet ve Acil Durum Müdürlüğü %3 oranında kusurlu olduğundan 937,50-TL olmak üzere toplam 10.000,00-TL manevi tazminatın davalı idareler tarafından davacıya ödenmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle:
1-Tarafların maddi tazminata yönelik istinaf istemlerinin reddine,
2-Anılan kararın manevi tazminata yönelik davacının istinaf başvurusunun kabulüne, kararın bu kısmının kaldırılmasına,
3-Manevi tazminat isteminin 10.000,00.-TL'lik kısmının kabulüne, 15.000,00.-TL'lik kısmının reddine,
4-Kabul edilen 10.000,00.-TL'nin; 8.125,00.-TL'lik kısmının Van Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından idareye başvuru tarihi olan 16/02/2016 tarihinden itibaren, 937,50.-TL'lik kısmının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından idareye başvuru tarihi olan 16/02/2016 tarihinden itibaren, 937,50.-TL'lik kısmının ise Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı tarafından davanın açılış tarihi olan 20.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine,
5-)İş bu karar İlk Derece Mahkemesi yargılaması sonucunda yargılama giderlerine ilişkin Kurulan hükümde değişiklik yarattığından bu yeni duruma göre;
a-) İstinaf Mahkemesince hükmedilen 10.000,00.-TL manevi ve İlk Derece Mahkemesince hükmedilen 25.000,00.-TL maddi tazminat miktarı üzerinden hesaplanan 2.390,85.-TL nispi karar harcının davalı idarelerden kusurları oranında tahsili için ilgili tahsil dairesine müzekkere yazılmasına,
b-) İlk derece ve istinaf aşamalarında davacının adli yardım talebinin kabulü üzerine alınmayan toplam 567,60.-TL yargılama giderinin davada haklılık oranına göre 397,60.-TL'sinin davalı idarelerden kusurları oranında tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına, kalan 170,00.-TL'nin ise davacıdan tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına,
- Davalı idarelerin istinaf başvurusu reddedildiğinden, idarelerce istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin idareler üzerinde bırakılmasına,
c-) Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümlerine göre, hükmedilen 10.000,00 TL manevi tazminat miktarı üzerinden hesaplanan 1.200,00.-TL vekalet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacı tarafa verilmesine, reddedilen manevi tazminat için Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 10/2 maddesi uyarınca 1.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine, artan posta ücretlerinin Mahkemesince re'sen müsteniflere iadesine, 2577 sayılı Yasanın 45/6. maddesi uyarınca kesin olarak,18/02/2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)