(2577 S. K. m. 45) (3269 S. K. m. 19)
İSTEMİN ÖZETİ: Ankara 5. İdare Mahkemesi'nce verilen 07/02/2018 gün ve E:2017/2245, K:2018/310 sayılı kararın, hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek, kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek, istinaf isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesince, 2577 sayılı Yasanın değişik 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek, gereği görüşüldü:
Dava, davacı tarafından, Jandarma Teknik ve Yardımcı Sınıflar Eğitim Merkezi Komutanlığı bünyesinde Uzman Çavuş Kursiyeri iken güvenlik soruşturması olumsuz olduğundan bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin 20.01.2017 tarihli işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Ankara 5. İdare Mahkemesi'nce verilen 07/02/2018 gün ve E:2017/2245, K:2018/310 sayılı kararla; İdarelerin, kamu görevine açıktan atama yapma konusunda takdir yetkisine sahip olduğunun kuşkusuz olduğu, İdarelerin, takdir hakkı tanınan bu yetkisini atamama yönünde kullanması sırasında, atanılacak görevin önem ve özelliğini göz önünde tutmak suretiyle kamu yararı ve hizmet gereklerini gözetmek zorunda olduğu, davacının hakkındaki güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğundan bahisle sözleşmesinin feshedildiği, atanılacak görevin, doğrudan ülkenin güvenliğinde, asayişin sağlanmasında önemli bir yere sahip olduğu ve davacı hakkında tespit edilen hususların niteliği ile davacının atanmak istediği Kurumun özelliği göz önünde bulundurulduğunda, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafından, Mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülmekte ve istinaf yoluyla Mahkeme kararının kaldırılması istenilmektedir.
4045 sayılı Güvenlik Soruşturması, Bazı Nedenlerle Görevlerine Son Verilen Kamu Personeli ile Kamu Görevine Alınmayanların Haklarının Geri Verilmesine ve 1402 Numaralı Sıkıyönetim Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 1. maddesinde;"Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması; kamu kurum ve kuruluşlarında, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları halinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu gizlilik dereceli birimler ile Genelkurmay Başkanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, jandarma, emniyet, sahil güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli ve ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel hakkında yapılır. Devletin güvenliğini, ulusun varlığını ve bütünlüğünü iç ve dış menfaatlerinin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgeler ile gizlilik dereceli kamu personeli ile meslek gruplarının tespiti, birim ve kısımların tanımlarının yapılması, güvenlik soruşturmasının ve arşiv araştırmasının usul ve esasları ile bunu yapacak merciler ve üst kademe yöneticilerinin kimler olduğu Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulacak yönetmelik ile düzenlenir." hükmüne yer verilmektedir.
Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'nin amacını düzenleyen 1. maddesinde; "Bu Yönetmeliğin amacı; yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları halinde Devletin güvenliğinin, iç ve dış menfaatlerinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarının gizlilik dereceli birim ve kısımlarını belirlemek, Türk Silahlı Kuvvetlerinde, emniyet ve istihbarat teşkilatlarında, ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel hakkında yapılacak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasını düzenlemektir." hükmü düzenlenmekte ve güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yapılmasında gözetilecek genel ilkeler ve uyulacak genel esaslar hakkında kurallara yer verilmektedir.
3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 19. maddesinde yer alan; "Personelde aranacak nitelikler, müracaat şekli ve zamanı, müracaatın kabul edilmesi, sözleşmenin yapılması ve feshedilmesi sebepleri, verilecek sicilin şekil ve usulleri görevde başarısız olma ve kendilerinden istifade edilememe halleri ve bunlara yapılacak işlem şekli, sözleşmenin uzatılmasında uygulanacak esaslar, uzman onbaşıların uzman çavuş olabilmeleri için gerekli şartlar, astsubay sınıfına geçirilecekler için uygulanacak esaslar, astlık üstlük münasebetleri ile bu hususlardaki işlem şekli ve ilgili diğer hususlar kanunun yürürlüğe girmesini takip eden 6 ay içerisinde Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığınca müştereken çıkarılacak bir yönetmelikte gösterilir." hükmüne istinaden 20/09/2005 tarih ve 20942 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin "Personelde aranacak nitelikler" başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendinde;"İcra edilen temel askerlik eğitimini başarıyla tamamlayanlardan güvenlik soruşturması uygun olmak veya ilk atamaları doğrudan doğruya kıt’a veya birliklere yapılan uzman erbaşlar için güvenlik soruşturması uygun olmak."hükmü,
Aynı maddenin (ı) bendinde; Ayrıca;
"1) Verilen ceza, ertelense, seçenek yaptırımlara çevrilse, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilse veya affa uğrasa dahi; Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlar ile basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, iftira, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, yalan yere tanıklık, yalan yere yemin, cürüm tasnii, ırza geçmek, sarkıntılık, kız, kadın veya erkek kaçırmak, fuhşiyata tahrik, gayri tabiî mukarenet, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçlar ile istimal ve istihlâk kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmî ihale ve alım ve satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma, firar, amir veya üste fiilen taarruz, emre itaatsizlikte ısrar, üste hakaret, mukavemet, fesat, isyan suçlarından dolayı yahut 22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Askerî Ceza Kanununun 148 inci maddesinde yazılı suçlardan mahkûm olmamak, "2) Taksirli suçlar hariç olmak üzere diğer suçlardan adlî veya askerî mahkemeler tarafından otuz günden daha fazla süreli hürriyeti bağlayıcı bir ceza ile mahkûm olmamak, 3) Taksirli suçlar nedeniyle altı ay veya daha fazla süre ile hürriyeti bağlayıcı bir cezaya mahkûm olmamak."hükmü, ikinci fıkrasında, "Uzman erbaş olmak için gerek muvazzaflık görevini yaptığı sırada, gerekse terhislerini müteakip başvuruda bulunan ve alınmaları uygun görülen personelin, güvenlik soruşturmaları; kuvvet komutanlıkları veya Jandarma Genel Komutanlığı yahut Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından yaptırılır. Temel askerlik eğitimi sırasında güvenlik soruşturması sonuçlanmayanların eğitimleri devam ettirilir. Bunlardan güvenlik soruşturmaları olumlu sonuçlananlar göreve başlatılır, olumsuz sonuçlananların ise Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı ile ilişiği kesilir. Türk Silahlı Kuvvetlerinin manevi şahsiyetine gölge düşüren veya askerliğin şeref ve haysiyeti ile bağdaşmayacak eylemlerde bulunanlar ile tutum ve davranışları ile yasa dışı siyasi, yıkıcı, bölücü ideolojik görüşü benimseyenler, uzman erbaş olarak istihdam edilmezler." hükmü düzenlenmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden, Jandarma Teknik ve Yardımcı Sınıflar Eğitim Merkezi Komutanlığı bünyesinde Uzman Çavuş Kursiyeri olarak eğitimine devam eden davacının, ''Bank ........'da 02/05/2014 açılış tarihli ve aktif bir hesabının bulunduğu''nun tespit edilmesi nedeniyle FETÖ/PDY terör örgütüne üyelik, mensubiyet, irtibat ya da iltisakı olduğu değerlendirilmek suretiyle hakkındaki güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlandırılarak, ilişiğinin kesilmesi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı, davacı tarafından, '' İzmir İlinde ........ Turizm'e muavin olarak işe girmek için başvuruda bulunduğunda, onların istekleri doğrultusunda Bank ........'da hesap açtığı, ancak bu hesabın hiç bir şekilde kullanılmadığı''nın ileri sürüldüğü anlaşılmıştır.
Dairemizin 17.10.2018 E:2018/1803 sayılı Ara Kararı ile davalı İçişleri Bakanlığı ile Jandarma Genel Komutanlığından, ''davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz kabul edilmesini gerektiren hususların bildirilmesinin'',15.02.2019 tarihli ve E:2018/1803 sayılı Ara kararı ile de, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından ''davacıya ait SGK Hizmet dökümünün, çalıştığı hizmet kolları ve işyeri unvanları da açıkça belirtilmek suretiyle'', Müflis ........ Katılım Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğünden ise, ''davacının ........ katılım Bankasında hesabının olup olmadığı, hesabı varsa türü, açılıp kapanma tarihleri, mevcut durumları ve hesap hareketlerini içeren listenin dökümünün" gönderilmesinin istenildiği, davalı İdarece, ''davacının Bank ........'da 02.05.2014 açılış tarihli ve aktif bir hesabının bulunduğu''nun tespit edildiğinden bahisle güvenlik soruşturmasının olumsuz kabul edilerek sözleşmesinin feshedildiğinin belirtildiği, Müflis ........ Katılım Bankası AŞ. İflas İdaresince gönderilen 18.03.2019 tarihli ve 30893085 sayılı Yazı eki CD'nin incelenmesinden, davacı tarafından, Bank ........'nın İzmir İli, Bornova İlçesinde 02.05.2014 tarihinde açılan vadesiz mevduat hesabı bulunduğu ve hesap hareketinin olmadığı, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'nın 12.03.2019 tarihli ve E.3947554 sayılı Yazısı eki bilgi ve belgelerden, davacının 08.05.2014 tarihinde Kayapalı ........ Tur. Seyahat Otobüs İşl. Ltd. Şti. de işe girdiği, 21.05.2014 tarihinde işten çıkış yaptığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, davacı hakkında ayrıntılı olarak yapılan ara kararlarına verilen cevaplardan, davacının Bank ........'daki hesabının sigortalı olarak girdiği iş nedeniyle maaş ödemesi yapılması için açıldığı, ancak kısa bir süre sonra anılan işten ayrıldığı ve bu nedenle de vadesiz mevduat hesabında hesap hareketinin görülmediğinin anlaşılması karşısında, hakkında FETÖ/PDY terör örgütüne üyelik, mensubiyet, irtibat ya da iltisakı olduğunu değerlendirmeye elverişli bilgi ve belge bulunmayan davacının,salt maaş ödemesinin yapılması için açtığı sonucuna ulaşılan Bank ........'daki hesabı dikkate alınarak güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandırılması suretiyle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemde ve bu işleme karşı açılan davayı reddeden İdare mahkemesi kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun KABULÜNE, Ankara 5. İdare Mahkemesi'nce verilen 07/02/2018 gün ve E:2017/2245, K:2018/310 sayılı kararın KALDIRILMASINA; dava konusu işlemin İPTALİNE, davacının adli yardım talebinin istinaf aşamasında kabul edilmiş olması nedeniyle istinaf safhasında davacıdan alınmamış olan 244,70 TL yargılama giderinin tahsili için karar kesinleştikten sonra davalı idareye müzekkere YAZILMASINA, davacı tarafından Mahkeme aşamasında yapılan 146,90 TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.362,00 TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya VERİLMESİNE, 2577 sayılı Yasanın değişik 46. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde Danıştay'da temyiz yolu açık olmak üzere, 26/04/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)