(Emniyet Hizmetleri Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m. 4, 5, 23, 28, 42, 43)
İSTEMİN ÖZETİ: Bayburt İl Emniyet Müdürlüğü'nde ….. olarak görev yapmakta olan davacı tarafından Emniyet Hizmetleri Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 28 inci maddesine göre 1998-2005 yılları arasındaki (Diyarbakır ilinde) hizmetinde geçen fazladan 3 yıllık sürenin, ikinci defa ikinci bölge hizmet süresinden sayılması yönündeki talebinin reddine dair davalı idare işleminin iptali istemiyle açılan davada, yönetmelik maddesinde ikinci bölgede, o yer için belirlenmiş zorunlu hizmet süresinin en az iki katı kadar kesintisiz olarak görev yapanların, zorunlu ikinci bölge ikinci görevini tamamlamış sayılacağı hükmüne yer verildiği halde 2. bölgede fazladan geçen hizmet sürelerinin 2. bölge 2. görev süresinden değerlendireceği veya mahsup edileceği yolunda herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden zorunlu hizmet süresi 4 yıl olan Diyarbakır ilinde 7 yıl çalışmış olduğu anlaşılan davacının Diyarbakır ilindeki hizmet süresinin üç yılı aşan kısmının zorunlu ikinci bölge ikinci görev süresinden sayılmamasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine ilişkin Erzurum 1. İdare Mahkemesi'nin 19/04/2018 gün ve E:2017/3067, K:2018/827 sayılı kararının; 1998 yılında ilk defa ikinci bölge hizmetini yapmak üzere, o tarihte zorunlu hizmet süresi 4 yıl olan Diyarbakır iline atandığı, 2002 yılında İl Birim Talebi ve hizmet gerekliliği gerekçe gösterilerek bu sürenin uzatıldığı, 2004 yılı sonunda Diyarbakır ilinde devriye hizmeti görevini ifa ettiği sırada içinde bulunduğu resmi ekip aracına terör örgütünce molotoflu silahlı saldırı yapılması sonucu yaralanmasına sebebiyet veren terör olayı sonrasında kendi isteğinin dikkate alınması sureti ile 2005 yılında birinci bölge illerinden İzmir'e atandığı, 2016 yılı genel atama döneminde ikinci defa ikinci bölge hizmeti atamasına tabi olduğunun bildirilmesi üzerine 2016 yılı Ocak ayı içinde, sağlık problemleri nedeniyle görev süresi 3 yıl olan Bayburt ilini yazarak tercihte bulunduğu, ancak Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama Ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile Bayburt ilinin görev süresinin 6 yıla çıkarıldığı, Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama Ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin "Hizmet Sürelerinin Hesaplanması" başlıklı 28. maddesine göre Diyarbakır ilinde yaptığı 3 yıllık fazladan hizmetin zorunlu hizmet süresinin % 75'ine tekabül ettiği, kalan % 25''in Bayburt ilinde zorunlu hizmet süresinin 6 yıl olduğu göz önüne alındığında 1 yıl 6 aya tekabül ettiği, hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: İstinafa konu kararın hukuka uygun olduğu ileri sürülerek istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Erzurum Bölge İdare Mahkemesi, 1. İdari Dava Dairesi'nce dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin işin esası hakkında gereği görüşüldü:
Dava, Bayburt İl Emniyet Müdürlüğü'nde …… olarak görev yapmakta olan davacı tarafından Emniyet Hizmetleri Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 28 inci maddesine göre 1998-2005 yılları arasındaki (Diyarbakır ilinde) hizmetinde geçen fazladan 3 yıllık sürenin, ikinci defa ikinci bölge hizmet süresinden sayılması yönündeki talebinin reddine dair davalı idare işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 4. maddesinde; "Bu Yönetmeliğin uygulanmasına esas olmak üzere iller yurdumuzun emniyet ve asayiş, ekonomik, sosyal, kültürel, ulaşım imkanı ve şartları yönünden birbirine benzerlik ve yakınlıkları itibarıyla iki bölgeye ayrılmıştır. Bu bölgelerin kapsamına giren il merkezleri ile polis kuruluşu bulunan ilçe ve yerleşim yerleri, personelin bu yerlerdeki zorunlu hizmet süreleri gözönüne alınarak alt bölgeler şeklinde gruplandırılmıştır." hükmüne, ''Bölgelerde Hizmet Zorunluluğu'' başlıklı 5. maddesinde; ''Personelin, atandığı bölgede, bu Yönetmelik ile kalması öngörülen süreden önce alınmasını gerektiren bir sebep olmadıkça o bölge için tespit edilmiş süre kadar hizmet görmesi zorunludur.'' hükmüne, ''Bölgeler ve Hizmet Süreleri'' başlıklı 23. maddesinin 4 ve 5. fıkrasında; ''Personelin, bu Yönetmelikte belirtilen süre kadar en az bir defa ikinci bölgede hizmet görmesi zorunludur. İkinci bölgede, Bakanlıkça uygun görülen yerlerde, o yer için belirlenmiş zorunlu hizmet süresi kadar daha kesintisiz olarak görev yapanlar, zorunlu bölge ikinci görevini tamamlamış sayılır. Bu Yönetmelikte öngörülen mazeretler dahil, her ne sebeple olursa olsun ikinci bölge hizmetinden sarfınazar edilemez. Ancak, sağlık veya eş durumu sebebiyle ikinci bölgeye gidemeyeceği belgelenenler hakkında Yönetmeliğin 39 uncu maddesinin (a) ve (b) bentleri uygulanır.'' hükmüne, "Hizmet Sürelerinin Hesaplanması" başlıklı 28. maddesinde de; "Aynı bölge veya il içinde yapılan yer değiştirmeler nedeniyle hizmet süreleri değişik yerlerde geçen personelin hizmet süresi hesaplanmasında; fiili olarak çalışılan yerlerde geçen süreler, o yer için belirlenen zorunlu hizmet süresine yüzdelik olarak oranlanır. Bu oranların toplamı %100’e ulaştığında personel hizmet süresini bitirmiş sayılır. Bu hesaplamada personelin eski görev yerinden ilişik kesme tarihi esas alınır ve mehil müddeti yeni atanılan yerin hizmet süresine dâhil edilir." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Yönetmeliğin "Bölgedeki Hizmet Süresinden Sayılacak Süreler" başlıklı 42. maddesinde; "Yıllık izinler, mazeret izinleri ve yılda toplamı 30 günü geçmeyen sağlık izinleri ile görev nedeniyle yaralanma halinde tedavi ve istirahat süreleri, o bölgedeki hizmet süresinden sayılır. Birinci bölgede görev yapmakta iken, ikinci bölgede bulunan il emniyet müdürlüklerinde görevlendirilerek buralarda kesintisiz olarak en az üç ay süreyle geçici görevle fiilen çalışan personelin çalıştığı süreler, 28 inci maddedeki usule göre personelin ikinci bölgedeki hizmet süresinden sayılır." hükmüne, "İkinci Bölgedeki Hizmet Süresinden Sayılmayacak Süreler" başlıklı 43. Maddesinde de; "Aşağıda belirtilen hallere ait süreler ikinci bölgedeki hizmet süresinden sayılmaz. a) Yurt içinde; öğrenim, kurs, staj ve geçici görevlendirme gibi nedenlerin birine veya birkaçına bağlı olarak toplamı 4 aydan fazla olan ve diğer bölgede geçen süreler, b) Yurt dışında; kurs ve öğrenim, misyon koruma, barış gücü gibi görevlerde geçirilen sürelerin hiçbiri, c) Görevden uzaklaştırılan, tutuklanan veya hüküm giyenlerin 3 ayı aşan süreleri, d) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine göre aylıksız izin almak suretiyle geçirilen süreler. e) Sağlık sebebiyle 42 nci maddede belirtilen istisnası saklı kalmak şartı ile sağlık izinlerinin yılda 30 günü aşan süreler," hükmüne yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden, davacının 1998-2005 yılları arasında 2. bölge 1. görev sırası kapsamında 7 yıl Diyarbakır Emniyet Müdürlüğü kadrosunda görev yaptığı, daha sonra 1. bölge hizmet yerlerinden olan İzmir İl Emniyet Müdürlüğü emrine atandığı, bu birimde görev yaparken 28.12.2016 tarihinde 2. bölge 2. görev sırası geldiğinden Bayburt Emniyet Müdürlüğü kadrosuna atamasının yapıldığı ve 19.01.2017 tarihinde buradaki görevine başladığı, geçmişte birinci şark hizmetini yaparken görev süresi 4 yıl olan Diyarbakır İli'nde fazladan görev yaptığı 3 yıllık sürenin Bayburt'ta 2. şark hizmetine ilave edilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen hükümler incelendiğinde, ikinci bölge birinci görev hizmetini o bölge için belirlenen sürenin iki katı kadar yapan personelin ikinci bölge ikinci görev yükümlülüğünün kalkacağı, ancak bunun için hizmet süresinin kesintisiz olması gerektiği belirtilmiştir. Öte yandan, bu şekilde o yer için belirlenen zorunlu hizmet süresinin iki katına ulaşmayan ancak o yer için belirlenen zorunlu hizmet süresinden fazla ifa edilen hizmet sürelerinin başkaca bir şekilde ikinci bölge hizmetinden sayılacağına ilişkin bir düzenlemeye de yer verilmediği anlaşılmıştır.
Olayda, zorunlu hizmet süresi 4 yıl olarak belirlenen Diyarbakır'da 7 yıl çalışmış olan davacının, ikinci bölge birinci görevini ifa ettiği sırada geçen hizmet süresinin o yer için belirlenen zorunlu hizmet süresini aşan kısmının hiç bir şekilde yerine getirmekle yükümlü olduğu ikinci bölge ikinci görev süresinden sayılmamasının hakkaniyetle bağdaşmayacağı açık olduğundan, fazla yapılan bu sürenin o yer için belirlenen zorunlu hizmet süresine oranlanmak suretiyle ikinci bölge ikinci görevinde değerlendirilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Davacının ikinci bölgede birinci görevini yaparken geçirdiği 3 yıllık fazla hizmet süresi o yer için belirlenen zorunlu hizmet süresi olan 4 yıla oranlandığında, %75 oranında ikinci bölgede fazla çalışması bulunduğundan, ikinci bölge olan Bayburt iline yapılan ikinci görev atamasında Bayburt ili için belirlenen zorunlu hizmet süresinin %25'ini tamamladığında ikinci görev yükümlülüğünü bitireceğinin kabulü gerekecektir.
Bu durumda, davacının ikinci bölgede daha önce çalıştığı fazla hizmet süresi o bölgenin zorunlu hizmet süresine oranlanıp, ikinci görev kapsamında atandığı Bayburt'un görev süresine bu oran üzerinden eklenerek, kalan ikinci bölge zorunlu hizmet süresinin hesaplanması gerekirken, davacının ikinci bölgede birinci görevini yaparken geçen fazla hizmet süresinin değerlendirilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun kabulüne, Erzurum 1. İdare Mahkemesi'nin 19/04/2018 gün ve E:2017/3067, K:2018/827 sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, aşağıda dökümü yapılan ilk derece ve istinaf aşamalarına ait toplam 325,65-TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmediğinden 59,10-TL YD harcının istemi halinde davacıya iadesine, artan posta avanslarının taraflara mahkemesince iadesine, bu kararın kesin olduğunun taraflara bildirilmesine, 13.09.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)