İSTEMİN KONUSU: Bursa 2. İdare Mahkemesi Hakimliğinin 09.03.2018 tarih ve E:2017/1348, K:2018/178 sayılı kararının istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Bursa ili, Gemlik ilçesi, … Mahallesi, 616 ada 87 parsel numaralı taşınmaz üzerinde yapılan kontrolde ruhsatsız yapı yapıldığının tespitine ilişkin 13.07.2017 tarihli yapı tatil tutanağına istinaden Gemlik Belediye Encümeninin 14.07.2017 tarih ve 1257 sayılı kararıyla 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca davacıya verilen 8.954,68-TL'nin süresinde ödenmediğinden bahisle, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uyarınca8.954,68-TL'nindavacıdan tahsili amacıyla davalı idarece düzenlenen 06.09.2017 tarih ve 11/136 cilt/sayfa nolu ödeme emrinin iptali istenilmiştir.
İlk derece mahkemesi kararının özeti: Bursa 2. İdare Mahkemesi Hakimliğinin 09.03.2018 tarih ve E:2017/1348, K:2018/178 sayılı kararı ile; " ...ödeme emrinin dayanağını oluşturan imar para cezasının iptali istemiyle açılan davanın halen derdest olduğu ve yargılama sürecinin devam ettiği görülmekle, bu aşamada henüz kesinleşmiş bir amme alacağının varlığından söz etmeye hukuken imkan bulunmadığından, kesinlik kazanmayan (kesinleşmeyen) kamu alacağının tahsili amacıyla davacı şirket adına düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığı" gerekçesi ile dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak iptaline karar verilmiştir.
İSTİNAFA BAŞVURANIN İDDİALARI: Davalı idare tarafından; imar para cezasına dava açılmasının ödeme emri düzenlenmesine engel teşkil etmediği, dava konusu ödeme emrinde ve dayanağı para cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından; dava konusu işlemin iptaline dair kararın hukuka uygun olduğu ileri sürülerek, istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Beşinci İdare Dava Dairesince; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 6545 sayılı Kanunun 19. maddesi ile değişik 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Bursa ili, Gemlik ilçesi, ... Mahallesi, 616 ada, 87 parsel sayılı taşınmazda ruhsatsız yapı yapıldığının tespitine ilişkin 13.07.2017 tarihli, 2017/2-33 cilt/sayfa numaralı yapı durdurma tutanağı düzenlenmiştir.
Sonrasında bu tespit esas alınarak 14/07/2017 tarihli ve 1257 sayılı Gemlik Belediye Encümeni kararıyla 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca ruhsat alınması için yapı sahibine 30 gün süre verilmesine, aynı Kanun'un 42. maddesi uyarınca davacıya 8.954,68-TL idari para cezası verilmesine karar verilmiştir.
Para cezasının tahsili amacıyla davacı adına 06.09.2017 tarih ve 11/136 cilt/sayfa nolu ödeme emri düzenlenip tebliğ edilmiştir.
Anılan ödeme emrinin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
Ödeme emri içeriği para cezasına konu yapı için 3194 sayılı İmar Kanununun 7143 sayılı Kanunun 16’ncı maddesi ile eklenen geçici 16’ncı maddesi uyarınca Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 06/10/2018 tarihli, … belge nolu Yapı Kayıt Belgesinin düzenlendiği görülmüştür.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı (Değişik 6545 S.K./19. md.) 45. maddesinin 4. fıkrasında, “Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir.” ve 6. fıkrasında, "Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir. Bu kararlar, dosyayla birlikte kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilir ve bu mahkemelerce yedi gün içinde tebliğe çıkarılır." hükmü yer almaktadır.
3194 sayılı İmar Kanununun 18 Mayıs 2018 tarihli ve 30425 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanunun 16’ncı maddesi ile eklenen geçici 16’ncı maddesinin birinci fıkrasında; "Afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla, 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara 31/10/2018 tarihine kadar başvurulması, bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve 31/12/2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi halinde Yapı Kayıt Belgesi verilebilir. Başvuruya konu yapının ve arsasının mülkiyet durumu, yapı sınıf ve grubu ve diğer hususlar Bakanlık tarafından hazırlanan Yapı Kayıt Sistemine yapı sahibinin beyanına göre kaydedilir." hükmüne, dördüncü fıkrasında ise; "Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili bu Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezaları iptal edilir." hükmüne yer verilmiş; 31.12.2018 günlü ve 538 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Yapı Kayıt Belgesi başvuru süresinin 30/06/2019 tarihine kadar uzatılmasına karar verilmiştir.
Anılan Yasa hükmüne dayanılarak hazırlanan ve 6 Haziran 2018 tarihli ve 30443 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğin 6. maddesinde de, Yapı Kayıt Belgesi verilen yapıların maliklerinin, bu belgenin bir örneğini belediye ve mücavir alan sınırları içinde ilgili belediyesine, bu sınırlar dışında il özel idaresine vermek zorunda oldukları, Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili 3194 sayılı Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezalarının iptal edileceği belirtilmiştir.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 55. maddesinde; amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emriyle tebliğ olunacağı belirtilmiş, 58. maddesinde ise; kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı iddialarıyla tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde dava açabileceği hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; Bursa ili, Gemlik ilçesi, ... Mahallesi, 616 ada, 87 parsel sayılı taşınmazda ruhsatsız yapı yapıldığının tespitine ilişkin 13.07.2017 tarihli, 2017/2-33 cilt/sayfa numaralı yapı durdurma tutanağı düzenlendiği, bu tespit esas alınarak 14/07/2017 tarihli ve 1257 sayılı Gemlik Belediye Encümeni kararıyla 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca ruhsat alınması için yapı sahibine 30 gün süre verilmesine, aynı Kanun'un 42. maddesi uyarınca davacıya 8.954,68-TL idari para cezası verilmesine karar verildiği, bu para cezasının tahsili amacıyla bakılmakta olan davanın konusu olan 06.09.2017 tarih ve 11/136 cilt/sayfa nolu ödeme emrinin düzenlendiği, uyuşmazlık konusu yapı için yukarıdaki madde hükümleri uyarınca Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 06/10/2018 tarihli, ... belge nolu Yapı Kayıt Belgesinin düzenlendiği, Gemlik Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün 22/04/2019 günlü ve 2870/4766 sayılı Belediye Başkanı adına Belediye Başkan Yardımcısı tarafından imzalanan yazısında, 06/10/2018 tarihli, ... belge kayıt nolu Yapı Kayıt Belgesine istinaden 3194 sayılı İmar Kanunun geçici 16. maddesi ve 06/06/2018 tarihinde yayınlanan tebliğin 6/3. maddesi uyarınca davacıya ait yapı ile ilgili belediye encümenince alınan kararlar ve buna bağlı olarak tahakkuk ettirilmiş ancak ödenmemiş idari para cezalarının iptal edildiğinin bildirdiği görülmüştür.
Bu durumda, ödeme emrine konu 8.954,68-TL para cezası davalı idarece iptal edildiğinden, dayanağı kalmayan ödeme emrinin de iptali gerekmektedir.
Nitekim ödeme emrinin dayanağı para cezasına karşı açılan davada Bursa 1. İdare Mahkemesi Hakimliğinin 28.02.2019 tarih ve E:2018/251, K:2019/174 sayılı kararıyla dava reddedilmiş, istinaf aşamasında Dairemizin 29/09/2020 günlü E:2019/1256, K:2020/1415 sayılı kararıyla konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmiştir.
İdare Mahkemesince dava konusu ödeme emrinin dayanağı para cezasına karşı dava açıldığından kesinleşmemiş kamu alacağına karşı ödeme emri düzenlenemeyeceğinden bahisle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; genel bütçeye gelir kaydedilmesi gerekmeyen ve süresinde ödenmeyen idari para cezalarının takip ve tahsilinde idari yaptırım kararlarının kesinleşme şartının aranmayacağından kararda hukuki isabet bulunmamakla birlikte yukarıda belirtilen gerekçeyle dava konusu ödeme emrinin iptali gerektiğinden karar sonucu itibarıyla yerindedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1-2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca İSTİNAF BAŞVURUSUNUNYUKARIDA BELİRTİLEN GEREKÇEYLE REDDİNE,
2-Aşağıda dökümü yapılan istinaf yargılama giderinin başvuran üzerinde bırakılmasına,
3-Artan posta giderinin mahkemesince istinaf isteminde bulunana iadesine,
4-2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45.maddesinin 6.bendi gereğince kararın taraflara tebliği için dosyanın ait olduğu mahkemesine gönderilmesine,
5-Aynı Kanun maddesi uyarınca kesin olarak 29/09/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)