(3194 S. K. m. 5)
İSTEMİN ÖZETİ: İstanbul ili, Büyükçekmece ilçesi, ...... Mahallesi adresinde ve tapuda 3132 no.lu parselde kayıtlı taşınmazın maliki olan davacı kooperatif tarafından; anılan taşınmazı kapsayan alana ilişkin 15.06.2016 tarih ve 974 sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile kabul edilen 17.06.2016 onay tarihli 1/5000 ölçekli Büyükçekmece İlçesi Kumburgaz Tem Bağlantı Yolu Doğusu ve Kartaltepe Revizyon Nazım İmar Planı ...... Etabının iptali istemiyle açılan davada, "Olayda; erişim kontrollü özel yapı sitesi içerisinde özel mülkiyete ait taşınmazın "sosyal tesis alanı" olarak belirlenmiş ise de; planla getirilen bu fonksiyonun belde halkı tarafından kullanılma olanağı bulunmadığından yukarıda açıklanan planlama amacının gözetildiğinden de söz edilmesi olanaklı değildir....planlamanın şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına uygun olmadığı sonucuna varıldığından dava konusu revizyon nazım imar planında dava konusu parsel bakımından hukuka uyarlık bulunmadığı" gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline ilişkin İstanbul 11. İdare Mahkemesi'nin 03.04.2018 tarih ve E:2017/403, K:2018/580 sayılı kararının; uyuşmazlık konusu plan yapılırken ilgili mevzuat çerçevesinde, şehircilik ilkeleri ve planlama esasları dahilinde bütüncül bir planlama yaklaşımı ile tüm yasa ve yönetmeliklerin gözetildiği, bölgedeki mevcut durum ve ihtiyaçların incelendiği, yetersiz olan donatı alanlarının karşılanması için ulaşım, erişilebilirlik, nüfus, alan büyüklüğü gibi yer seçim kriterleri de gözönüne alınarak, arazi kullanım kararları çerçevesinde bölge için gerekli olan donatı alanlarının ayrıldığı iddialarıyla kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma dilekçesi verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Dördüncü İdare Dava Dairesince, dava dosyasındaki bilgi ve belgeler incelenerek işin gereği görüşüldü:
3194 sayılı İmar Kanunu’nun 5. maddesinde, Nazım İmar Planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak tanımlanmıştır.
Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin ''İmar planı revizyonu ve ilaveleri'' başlıklı 25. maddesinin birinci fıkrasında; ''İmar planlarının ihtiyaca cevap vermediği veya uygulamasının mümkün olmadığı durumlar ile üst kademe plan kararlarına uygunluğunun sağlanması amacıyla planın tamamının veya plan ana kararlarını etkileyecek bir kısmının yenilenmesi için bu Yönetmelikte belirtilen ilke, esas ve standartlara uygun olarak imar planlarında revizyon yapılır.'' düzenlemesine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; davacı kooperatif tarafından maliki oldukları, İstanbul ili, Büyükçekmece ilçesi, ...... Mahallesi adresinde ve tapuda 3132 no.lu parselde kayıtlı taşınmazı kapsayan alanda yapılan, 15.06.2016 tarih ve 974 sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile kabul edilen 17.06.2016 onay tarihli 1/5000 ölçekli Büyükçekmece İlçesi Kumburgaz Tem Bağlantı Yolu Doğusu ve Kartaltepe Revizyon Nazım İmar Planı ...... Etabının parseli yönünden iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta Mahkemesince mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan bilirkişi raporunda özetle ".. dava konusu 3132 parselin hazırlanmış olan imar planları ile fonksiyon değişimi sırası ile "ticaret alanı", "ticaret+hizmet alanı", "özel sosyal tesis alanı" ve dava konusu planda "sosyal tesis alanına" alındığı, parsel maliki kooperatifin daha önceden mevzi imar planlarında donatı alanlarını terk etmiş olduğu ve bu şekilde yapılaşmasını tamamladığı, dava konusu sosyal tesis alanının kooperatif üyeleri adına müşterek hisseli olarak tapulandığı, dava konusu parselin 1988, 1996 ve 2004 yıllarında yapılan imar planlarında ticaret alanında kaldığı, 10/12/2012 tasdik tarihli Büyükçekmece İlçesi, Kumburgaz TEM Bağlantı Yolu Doğusu ve Kartaltepe 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı'nda ise özel sosyal tesis alanı lejantında kaldığı, davaya konu edilen 17/06/2016 tasdik tarihli Büyükçekmece İlçesi, Kumburgaz TEM Bağlantı Yolu Doğusu ve Kartaltepe 1/5000 ölçekli Revizyon Nazım İmar Planı ...... Etabında ise konu parsel sosyal tesis alanı olarak planlandığı, imar planlarında, bölgede yaşayacak projeksiyon nüfusa göre mekansal planlar yapım yönetmeliğinde belirtilen standartlarda donatı alanı ayrılması gerektiği, sosyal tesis alanı lejantının bölgede yaşayacak nüfus yoğunluğunu azaltıcı bir unsur olduğu, dava konusu parselin, halihazırda site ortak kullanım alanı olarak kullanılıyor olması da göz önünde bulundurulduğunda, 10/12/2012 tasdik tarihli Büyükçekmece İlçesi, Kumburgaz TEM Bağlantı Yolu Doğusu ve Kartaltepe 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planında da verilmiş olan sosyal tesis alanı fonksiyonun korunarak donatı alanlarını artırıcı plan kararı üretildiği, bu faktörler değerlendirildiğinde, dava konusu nazım imar planlarının parsel yönünden şehircilik ilkelerine ve planlama esaslarına uygun olduğu" görüş ve kanaatine yer verilmiştir.
Mahkemesince yapılan inceleme sonucunda ise "Olayda erişim kontrollü özel yapı sitesi içerisinde özel mülkiyete ait taşınmazın "sosyal tesis alanı" olarak belirlenmiş ise de; planla getirilen bu fonksiyonun belde halkı tarafından kullanılma olanağı bulunmadığından yukarıda açıklanan planlama amacının gözetildiğinden de söz edilmesi olanaklı değildir. Bu durumda, planlamanın şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına uygun olmadığı sonucuna varıldığından dava konusu revizyon nazım imar planında dava konusu parsel bakımından hukuka uyarlık bulunmadığı" gerekçesiyle dava konusu planın iptaline karar verildiği görülmektedir.
Uyuşmazlıkta, ihtilaf konusu taşınmazın 28.03.1996 tasdik tarihli Kumburgaz ...... Mahallesi E-5 Altı 1/1000 ölçekli Revizyon Uygulama İmar Planında "Ticaret Alanı" olarak ayrıldığı, söz konusu Uygulama İmar Planında yapılan 14.10.2003 tasdik tarihli plan değişikliğinde "Ticaret+Hizmet" alanına alındığı, 24.02.2004 tasdik tarihli ...... E-5 Altı Jandarma-Mimarsinan Revizyon Nazım İmar Planında "Ticaret Alanı", 10.12.2012 tasdik tarihli Büyükçekmece İlçesi, Kumburgaz TEM Bağlantı Yolu Doğusu ve Kartaltepe 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planında "Özel Sosyal Tesis Alanı" fonksiyonu verildiği, parselin dava konusu 1/5000 ölçekli Büyükçekmece İlçesi Kumburgaz Tem Bağlantı Yolu Doğusu ve Kartaltepe Revizyon Nazım İmar Planında "Sosyal Tesis Alanı" fonksiyonunda kaldığı anlaşılmaktadır.
Dosya içerisinde yer alan bilirkişi raporunda; imar planlarında bölgede yaşayacak projeksiyon nüfusa göre mekansal planlar yapım yönetmeliğinde belirtilen standartlarda donatı alanı ayrılması gerektiği, sosyal tesis alanı lejantının bölgede yaşayacak nüfus yoğunluğunu azaltıcı bir unsur olduğu, dava konusu parselin, halihazırda site ortak kullanım alanı olarak kullanılıyor olması da göz önünde bulundurulduğunda, 10.12.2012 tasdik tarihli Büyükçekmece İlçesi, Kumburgaz TEM Bağlantı Yolu Doğusu ve Kartaltepe 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planında da verilmiş olan sosyal tesis alanı fonksiyonun korunarak donatı alanlarını artırıcı plan kararı üretildiği tespitlerine yer verilmiştir
Uyuşmazlıkta, her ne kadar Mahkemesince, erişim kontrollü özel yapı sitesi içerisinde özel mülkiyete ait taşınmazın "sosyal tesis alanı" olarak belirlenmiş ise de planla getirilen bu fonksiyonun belde halkı tarafından kullanılma olanağı bulunmadığı dolayısıyla dava konusu planın şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına uygun olmadığı gerekçesiyle dava konusu planın iptaline karar verilmiş ise de, planlamanın bir açıdan da planlanan alanın gerçekleriyle uyuşması ve öncelikli ihtiyaçların nazara alınarak yapılması gerektiği açık olup, dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, dava konusu planın üst ölçekli plan ile uyumlu olduğu, uyuşmazlık konusu taşınmazın 28.03.1996 tasdik tarihli Kumburgaz ...... Mahallesi E-5 Altı 1/1000 ölçekli Revizyon Uygulama İmar Planında "Ticaret Alanı" olarak ayrıldığı, söz konusu Uygulama İmar Planında yapılan 14.10.2003 tasdik tarihli plan değişikliğinde "Ticaret+Hizmet" alanına alındığı, 24.02.2004 tasdik tarihli ...... E-5 Altı Jandarma-Mimarsinan Revizyon Nazım İmar Planında "Ticaret Alanı", 10.12.2012 tasdik tarihli Büyükçekmece İlçesi, Kumburgaz TEM Bağlantı Yolu Doğusu ve Kartaltepe 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planında "Özel Sosyal Tesis Alanı" fonksiyonu verildiği, planlama yapılan alan olan İstanbul ili, Büyükçekmece ilçesinin nüfus artışı dikkate alındığında nüfus artışı ile birlikte ortaya çıkan donatı ihtiyacı karşısında, söz konusu ihtiyacın karşılanması amacıyla uyuşmazlık konusu taşınmaza "Sosyal Tesis Alanı" fonksiyonu verildiği bu itibarla dava konusu planda parsele verilen işlev açısından şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, plan tekniğine, imar mevzuatına ve kamu yararına aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine ulaşıldığından, davanın reddi gerekirken aksi yönde verilen kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, istinaf talebinin kabulüne, İstanbul 11. İdare Mahkemesi'nin 03.04.2018 tarih ve E:2017/403, K:2018/580 sayılı kararın kaldırılmasına, davanın reddine, aşağıda dökümü yapılan ve davacı tarafından karşılanan 2.552,60-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, istinaf safhasında davalı idarece karşılanan ve aşağıda dökümü yapılan 140,10- TL yargılama gideri ile hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen 2.075,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, posta gideri avansından artan kısmın kararın kesinleşmesini takiben mahkemesince taraflara iadesine, bu karara karşı tebliğ tarihini izleyen 30 gün içinde Danıştay'da temyiz yolu açık olmak üzere, 28.03.2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)