(5307 S. K. m. 4, 7, 14, 15, 16, 17) (Sıvılaştırılmış Petrol Gazları Piyasası Lisans Yönetmeliği m. 18, 26, 45) (LPG Piyasası Fiyatlandırma Sistemi Yönetmeliği m. 8)
İSTEMİN ÖZETİ: Bayilik lisansı kapsamında Ankara ili, Altındağ ilçesi, ..... adresinde faaliyet gösteren davacı şirkete ait istasyonda 29.08.2016 tarihinde yapılan denetimde, 16.07.2016 tarihinde 01.36-04.00 saatleri arasında LPG otogaz satışı yapılmadığının tespit edildiği bu durumun 5307 sayılı Kanunun 4.maddesinin birinci ve ikinci fıkrası ile anılan Kanunun 17.maddesinin beşinci fıkrasına ve LPG Piyasası Fiyatlandırma Sistemi Yönetmeliği'nin 8.maddesinin (c) bendine ve LPG Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 45.maddesine aykırı olduğu tespit edildiğinden bahisle 5307 sayılı Kanun'un 16/2. maddesinin (b) bendinin (3) numaralı altbendi uyarınca davacı şirketin 442.596,00.-TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ve anılan saat aralığında otogaz satışı yapmamak suretiyle LPG piyasa faaliyetlerinin şeffaf, eşitlikçi ve istikrarlı biçimde sürdürülmesini engellediğinden bahisle aynı Kanun'un 17/5. maddesi uyarınca LPG otogaz bayilik lisansının iptal edilmesine ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun 17.08.2017 tarihli ve 7248-2 sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada; dava konusu Kurul kararının 5307 sayılı Kanun'un 17/5. maddesi uyarınca davacı şirkete ait LPG otogaz bayilik lisansının iptal edilmesine ilişkin kısmında, 5307 sayılı Kanun'un 17. maddesinin 5. fıkrasında lisans sahibi tarafından talep veya işlemlerinde, kanuna karşı hile veya gerçeğe aykırı beyanda bulunulması halinde bayilik lisansının iptaline karar verileceği düzenlemesine yer verildiği, olayda davacı şirket tarafından 16 Temmuz 2016 tarihinde saat 01:36 ila 04:00 arasında LPG otogaz satışı yapılmamak suretiyle 5307 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 18. maddesinin 2. fıkrasının, 26. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin ve 45. maddesinin (a) bendinin ihlal edildiği açık ise de, davacı şirket tarafından gerçekleştirilen bu eylemin lisans iptaline esas alınan "kanuna karşı hile veya gerçeğe aykırı beyan" niteliğinde bulunmadığı, anılan fiilin idari para cezası yaptırımına tabi olduğu, diğer taraftan mevcut tespit karşısında anılan fiil için bayilik lisansının iptali yaptırımının uygulanmasının ölçülülük ilkesine aykırılık oluşturacağı dikkate alındığında, dava konusu Kurul kararının bayilik lisansının iptaline ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu Kurul kararının bu kısmının iptaline, dava konusu Kurul kararının 5307 sayılı Kanun'un 16/2. maddesinin (b) bendinin (3) numaralı altbendi uyarınca davacı şirketin 442.596,00-TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin kısmı yönünden; davacı şirketin sahibi olduğu bayiye "sahip olduğu lisansın verdiği haklar dışında faaliyet gösterdiği" gerekçesiyle idari para cezası verilmiş ise de, davacının fiilinin 5307 sayılı Kanunun 4. madde hükmünün ihlali niteliğinde bulunduğu, bir başka ifadeyle anılan bayinin fiilinin 5307 sayılı Kanunun 4. maddesinin, 2. fıkrasında yer alan "Lisans ile tanınan haklar; bu Kanunun, ilgili diğer mevzuatın ve lisansta yer alan hususların yerine getirilmesi koşuluyla kullanılır." hükmüne aykırı olduğu, bu iki fiilin de 5307 sayılı Kanunun 16. maddesinin, 2. fıkrasının, (b) bendinde düzenlendiği ve karşılığı cezaların aynı olduğu anlaşılmakta olup, idarenin bir işlemi tesis ederken bağlı yetki içerisinde bulunduğu durumlarda, bir başka ifadeyle işleme dayanak alınan sebep ortadan kalmış olmasına rağmen, idarenin bağlı yetki içerisinde olmasının sonucu olarak aynı işlemi tesis edebileceği bir diğer sebep varsa ve bu sebebe dayalı olarak aynı işlemi tesis etmesi zorunlu ise yargı mercilerinin sebep ikamesi yapılmasının mümkün olması karşısında, dava konusu Kurul kararının bu kısmının sonucu itibariyle hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile dava konusu Kurul kararının bu kısmının reddine ilişkin olarak Ankara 14. İdare Mahkemesi'nce verilen 31/05/2018 tarih ve E:2017/3056, K:2018/1154sayılı kararın, hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek istinaf başvurusunun kabulü istenilmektedir.
DAVACI SAVUNMASININ ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
DAVALI SAVUNMASININ ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesince 2577 sayılı Yasanın değişik 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:
Dava, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun 17.08.2017 tarihli ve 7248-2 sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
Ankara 14.İdareMahkemesi'nce verilen 31/05/2018 tarih ve E:2017/3056, K:2018/1154 sayılı kararının, dava konusu işlemin 5307 sayılı Kanun'un 17/5. maddesi uyarınca davacı şirkete ait LPG otogaz bayilik lisansının iptal edilmesine ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu Kurul kararının bu kısmının iptaline ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, davalı idare tarafından ileri sürülen hususlar kararın bu kısmının istinaf yoluyla kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden, davalı istinaf başvurusunun reddi gerekmektedir.
Dava konusu Kurul kararının 5307 sayılı Kanun'un 16/2. maddesinin (b) bendinin (3) numaralı altbendi uyarınca davacı şirketin 442.596,00-TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin kısmı yönünden davanın reddine ilişkin kısmının kaldırılarak bu kısmının iptaline karar verilmesine yönelik istinaf başvurusu istemine gelince;
5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un "Lisans sahiplerinin hak ve yükümlülükleri" başlıklı 4. maddesinin, 1. fıkrasında; "Lisans, sahibine lisansta yer alan faaliyetin yapılması ile bu konularda taahhütlere girişilmesi haklarını verir." hükmü, aynı maddenin 2. fıkrasında; "Lisans ile tanınan haklar; bu Kanunun, ilgili diğer mevzuatın ve lisansta yer alan hususların yerine getirilmesi koşuluyla kullanılır." kuralına, "İdarî para cezaları" başlıklı16. maddesinin, 2. fıkrasının, (b-3) bendinde; "Sahip olunan lisansın verdiği haklar dışında faaliyet gösterilmesi" halinde ilgililere ikiyüzellibin Türk Lirası idari para cezası verileceği kuralına yer verilmiştir.
Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin "Lisans sahiplerinin temel hak ve yükümlülükleri" başlıklı 18. maddesinin, 2. fıkrasında; "Lisans ile tanınan haklar, ilgili ve diğer mevzuatta kayıtlı hususların yerine getirilmesi koşuluyla kullanılabilir." kuralı yer almakta olup, "LPG Otogaz Bayilik Lisansı sahiplerinin yükümlülükleri" başlıklı 26. maddesinin, 1. fıkrasının, (b) bendinde; LPG Otogaz Bayilik Lisansı sahiplerinin, "otogaz istasyonlarında LPG ile çalışan araçlara otogaz LPG ikmali yapmak" ile yükümlü oldukları düzenlemesine, "Piyasaya müdahale" başlıklı 45. maddesinde; "Kuruma ulaşan bilgi, duyum, ihbar ve şikâyetlerden;
a) LPG temin ve/veya satışı ile LPG’ye ilişkin hizmet ifalarının sürekli ve düzenli yapılmadığı, yapılmasının engellendiği veya engellenmeye teşebbüs edilmesi,
b) Haksız rekabete ve rekabetin korunmasına ilişkin mevzuatın ihlâline sebebiyet verildiği, hususlarında belirgin emarelerin oluştuğu ve bunların ulusal güvenliği veya kamu düzenini tehdit eder boyuta eriştiğine kanaat getirilmesi hâlinde gerekli girişimler Kurul kararıyla Kurum tarafından başlatılır. Bu kapsamda, Kurum talimatlarının yerine getirilmediğinin anlaşılması hâlinde, yetkili merciler nezdinde gerekli işlemlerin başlatılmasıyla birlikte, soruşturma da açılır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Bakılan davada, BİMER vasıtasıyla davalı idareye intikal eden şikayet dilekçelerinde, 15 Temmuz 2016 tarihli darbe girişimi esnasında muhtelif adreslerde faaliyet gösteren tesislerde akaryakıt ve otogaz satışının haklı gerekçe gösterilmeksizin yapılmadığının veya yüksek fiyattan satış yapıldığının belirtilmesi üzerine davalı idarece konunun incelenmesinin Ankara Bilim, Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü'nden istenildiği, Ankara Bilim, Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü'nün 28.03.2017 tarihli ve 2773 sayılı yazısı ile "..... adresinde faaliyet gösteren 30.03.2006 tarihli ve LPG-BAY/708-199/01598 sayılı bayilik lisansı sahibi davacı şirketin, 15 Temmuz ile 16 Temmuz arasındaki satış dökümlerinin ayrıntılı olarak kontrol edildiği, 15 Temmuz 2016 darbe girişiminin yaşandığı sırada 16.07.2016 tarihinde saat 01:36'da en son ..... plakalı araca satış yapılarak satışlarını durdurduğu, 16.07.2017 tarihinde saat 04:00'de 06 A 1505 plakalı araca satış yapılarak tekrar satışa başlanıldığı, bu şekilde davacı şirkete ait istasyonda 29.08.2016 tarihinde yapılan denetimde, 16.07.2016 tarihinde 01.36-04.00 saatleri arasında LPG otogaz satışı yapılmadığının tespit edildiği bu durumun 5307 sayılı Kanunun 4.maddesinin birinci ve ikinci fıkrası ile anılan Kanunun 17.maddesinin beşinci fıkrasına ve LPG Piyasası Fiyatlandırma Sistemi Yönetmeliği'nin 8.maddesinin (c) bendine ve LPG Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 45. maddesine aykırı olduğu tespit edildiğinden bahisle 5307 sayılı Kanun'un 16/2. maddesinin (b) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca davacı şirketin 442.596,00.-TL idari para cezası ile cezalandırıldığı anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık konusu olayda yukarıda yer verilen aktarımlar göz önüne alındığında; darbe girişimi nedeniyle olağanüstü bir durumun yaşandığı 15 Temmuz gecesi saat 01:36 ila 04:00 arasında davacı şirketin sahibi olduğu akaryakıt istasyonunda kısa süreli akaryakıt satışı yapılmaması fiilinin, Kanuna karşı hile olarak değerlendirilemeyecek nitelikte bir ara verme olduğu dikkate alındığında, dava konusu Kurul kararının 5307 sayılı Kanun'un 16/2. maddesinin (b) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca davacı şirketin 442.596,00-TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin kısmında hukuka ve hakkaniyete uyarlık, davanın reddine dair aksi yöndeki Mahkeme kararında ise, hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemin;5307 sayılı Kanun'un 17/5. maddesi uyarınca davacı şirkete ait LPG otogaz bayilik lisansının iptal edilmesine ilişkin KISMI YÖNÜNDEN davalı tarafın istinaf başvurusunun kabulünü gerektiren bir neden bulunmadığından REDDİNE, 5307 sayılı Kanun'un 16/2. maddesinin (b) bendinin (3) numaralı altbendi uyarınca davacı şirketin 442.596,00-TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin kısmı yönünden ise davacı tarafın istinaf başvurusunun KABULÜ ile Ankara 14. İdare Mahkemesi'nce verilen 31/05/2018 tarih ve E:2017/3056, K:2018/1154 sayılı kararın KALDIRILMASINA; 2577 sayılı Yasanın değişik 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davada, bu kısım yönünden dava konusu işlemin İPTALİNE; davalı idare tarafından İstinaf safhasında yapılan 126,10.-TL yargılama giderinin davalı idare üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından Mahkeme safhasında yapılan 239,10.-TL yargılama gideri ve istinaf safhasına ait 213,20.-TL yargılama giderinden oluşan toplam 452,30.-TL yargılama gideri ile yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 1.362,00-TL avukatlık ücretinin, davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, artan posta ücretlerinin istemi halinde taraflara iadesine, 2577 sayılı Yasanın değişik 46. maddesi uyarınca kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 gün içerisinde Danıştay ilgili Dairesine temyiz yolu açık olmak üzere, 10/01/2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)