(2577 S. K. m. 45) (657 S. K. m. 125)
İSTEMİN ÖZETİ: Sivas İdare Mahkemesi'nce verilen 05/07/2018 gün ve E:2018/167, K:2018/545 sayılı kararın, hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek, kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesince, 2577 sayılı Yasanın değişik 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek, gereği görüşüldü:
Dava, Sivas İli, Gürün İlçe Müftülüğünde Veri Hazırlama Kontrol İşletmeni olarak görev yapan davacı tarafından, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/C-ı maddesi uyarınca 1/25 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırılmasına ilişkin 28.12.2017 tarihli ve 4642 sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Sivas İdare Mahkemesi'nce verilen 05/07/2018 gün ve E:2018/167, K:2018/545 sayılı kararla, davacı hakkında verilen şikayet dilekçelerinde ve soruşturma Olur'larında davacının “görevlileri kendi sendikasına üye yapmaya çalıştığı, sendikasından ayrılanlara tavır alarak psikolojik baskı uyguladığı, hizmet yaparken adam kayırdığı ve sendikal ayrımcılık yaptığı,"iddiasının bulunmadığı, soruşturmacı tarafından soruşturma sırasında tespit edilen durumlar için ek soruşturma Olur'u alınmadan davacı hakkında bu eylemlerin sübuta erdiği gerekçesiyle disiplin cezası teklif edildiği ve disiplin amirince de buna istinaden disiplin cezası verildiği, olayda davacının “görevlileri kendi sendikasına üye yapmaya çalıştığı, sendikasından ayrılanlara tavır alarak psikolojik baskı uyguladığı, hizmet yaparken adam kayırdığı ve sendikal ayrımcılık yaptığı" şeklindeki eylemlerini somut bir biçimde kime karşı, ne zaman ve ne şekilde yaptığı ve bu eylemin hangi disiplin kurallarını ihlal ettiğinin ortaya konulmadığı, bu surette davacının Anayasa ile güvence altına alınan savunma hakkının kısıtlandığı, bu durumda, davacı hakkında 28/03/2017 ve 01/08/2017 tarihli dilekçeler üzerine muhakkik tayin edilerek soruşturma izni verilmişse de, soruşturma esnasında ortaya çıkan ve davacının cezalandırılması sonucunu doğuran diğer fiillerle ilgili muhakkik tarafından öğrenildiği tarihten itibaren ilave soruşturma onayı istenilmesi ve yetkili makam tarafından da soruşturma izni verilmek suretiyle soruşturmanın tamamlanması ve akabinde sübut bulan fiillerle ilgili cezalandırılma yoluna gidilmesi, yine isnat edilen eylemi somut bir biçimde kime karşı, ne zaman ve ne şekilde işlediği ve bu eylemin hangi disiplin kurallarını ihlal ettiği ortaya konulmadan ve Anayasa ile güvence altına alınan savunma hakkı kısıtlanarak yapılan soruşturma sonucunda, davacının 1/25 oranında aylıktan kesim cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Davalı İdare tarafından, İdare Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek, kaldırılması istenilmektedir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (e) alt bendinde, ''Devlet memuru vakarına yakışmayan tutum ve davranışta bulunmak'', (f) alt bendinde, ''görevine veya iş sahiplerine karşı kayıtsızlık göstermek veya ilgisiz kalmak,'' (h) alt bendinde ise ''görevin işbirliği içinde yapılması ilkesine aykırı davranışlarda bulunmak'' eylemleri''uyarma cezasını''(C) bendinin (a) alt bendinde, ''kasıtlı olarak; verilen emir ve görevleri tam ve zamanında yapmamak, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasları yerine getirmemek, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçleri korumamak, bakımını yapmamak, hor kullanmak'', (ı) alt bendinde, ''hizmet içinde Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak'' eylemleri aylıktan kesme cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.
Dosyanın, Dairemizin E:2018/2386, E:2018/2388 sayılı dosyalarıyla birlikte incelenmesinden, Sivas İli, Gürün İlçe Müftülüğünde Veri Hazırlama Kontrol İşletmeni olarak görev yapan davacı hakkında, Sivas İl Müftülüğü emrinde imam hatip olarak görev yapan ….. tarafından'' Gürün İlçe Müftülüğünde görev yapan VHKİ …..'den hizmet alamadıkları, zaruri yapılması gereken işlerin dahi yapılamaz olduğu, daha önce uyarma cezası ile cezalandırılmasına karşın tüm personele yönelik davranışlarında düzelme olmadığı, kendisine yakın olan birkaç kişi dışında tüm personelin sıkıntı içinde olduğu, bu konuda görevli arkadaşların %90'ının mağdur olduğu''yolunda verilen 28.03.2017 tarihli şikayet dilekçesi üzerine, Sivas Valiliği'nce davacı hakkında şikayet dilekçesindeki iddiaların soruşturulması amacıyla 05/04/2017 tarihli ve 15 sayılı Olur'un verildiği, İmam-Hatip …. tarafından Müftülük makamına verilen 01.08.2017 tarihli şikayet dilekçesi üzerine ise, 11.08.2017 tarihli ve 1224 sayılı Valilik Olur'u ile''…..'nin 01.09.2016 tarihinde Ankara'da planlanan 2016 yılı Vekalet Yoluyla Kurban Kesim Organizasyonu Tanıtım Toplantısına katılmasına karşın yolluk ve yevmiyelerinin kendisine ödenmediği'' yolundaki iddialarının da 05/04/2017 tarihli ve 15 sayılı Olur kapsamında soruşturulması yolunda ek soruşturma Olur'unun verildiği, bu kapsamda yapılan soruşturma sonucunda muhakkikçe düzenlenen 24.10.2017 tarihli ve 33671134-663.07-51 sayılı soruşturma raporunda,şikayet dilekçelerindeki iddiaların araştırılması amacıyla şikayet dilekçelerini verenler yanında müftülük çalışanlarının ifadelerine de başvurulduğu, alınan ifadeler kapsamında davacı hakkında, ''görevlilere karşı kaba ve hırçın davrandığı, bu konuda uyarılmasına rağmen uyarıları dikkate almadığı, izin alma ve yazma konusunda görevlilere problem çıkardığı ve bu yüzden görevlilerin müftülüğe gitmek istemedikleri'' iddiaları yönünden, davacının kanunların kendisini yükümlü kıldığı hususlara riayet etmeyerek görevlilere nezaket kurallarının dışında kaba ve hırçın davrandığı, bu konuda amirleri tarafından uyarılmasına rağmen uyarıları dikkate almadığı, izin alma ve yazma konusunda görevlilere problem çıkararak Devlet memuru vakarına yakışmayan tutum ve davranışta bulunduğu, görevine veya iş sahiplerine karşı kayıtsızlık göstererek görevin işbirliği içinde yapılmasına aykırı davranışlarda bulunduğundan bahisle 657 sayılı Kanun'un 125/A-e,f,h maddesi uyarınca ''uyarma cezası''ile cezalandırılması; davacının ''görevlileri kendi sendikasına üye yapmaya çalıştığı, sendikasından ayrılanlara tavır alarak psikolojik baskı uyguladığı, hizmet yaparken adam kayırdığı ve sendikal ayrımcılık yaptığı'' iddialarıyla ilgili olarak sübuta erdirilen bu iddialar yönünden 657 sayılı Kanun'un 125/C-ı maddesi uyarınca ''aylıktan kesme cezası'' ile cezalandırılması; ''verilen emirleri kasıtlı olarak yerine getirmeyerek mağduriyetlere sebebiyet verdiği'' iddiasının da sübuta erdirilmesi sonucunda 657 sayılı Kanun'un 125/C-a maddesi uyarınca ''aylıktan kesme cezası'' ile cezalandırılmasının teklif edildiği, getirilen bu teklif doğrultusunda davacının savunması da alınmak suretiyle , Sivas Valiliği İl Müftülüğünün 28.12.2017 tarihli ve 4643 sayılı işlemiyle 657 sayılı Kanun'un 125/A-e,f,h maddesi uyarınca ''uyarma cezasıyla'', 28.12.2017 tarihli ve 4644 sayılı işlemiyle 657 sayılı Kanun'un 125/C-a maddesi uyarınca ''1/20 oranında aylıktan kesme cezası''yla ve 28.12.2017 tarihli ve 4642 sayılı işlemiyle de bakılan davaya konu 657 sayılı Kanun'un 125/C-ı maddesi uyarınca ''1/25 oranında aylıktan kesme cezası''yla cezalandırılması üzerine bu işlemlere karşı bu dava ile birlikte Dairemizin E:2018/2388, E:2018/2386 esaslarına kayıtlı davaların açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, davacı hakkında, ''Gürün İlçe Müftülüğünde görev yapan VHKİ ….'den hizmet alamadıkları, zaruri yapılması gereken işlerin dahi yapılamaz olduğu, daha önce uyarma cezası ile cezalandırılmasına karşın tüm personele yönelik davranışlarında düzelme olmadığı, kendisine yakın olan birkaç kişi dışında tüm personelin sıkıntı içinde olduğu,bu konuda görevli arkadaşların %90'ının mağdur olduğu'' yolunda verilen şikayet dilekçesi üzerine, anılan iddiaların soruşturulması amacıyla 05/04/2017 tarihli ve 15 sayılı Soruşturma Olur'unun, davacı hakkında verilen ikinci şikayet dilekçesi üzerine de, ''…..'nin 01.09.2016 tarihinde Ankara'da planlanan 2016 yılı Vekalet Yoluyla Kurban Kesim Organizasyonu Tanıtım Toplantısına katılmasına karşın yolluk ve yevmiyelerinin kendisine ödenmediği'' yolundaki iddiaların da 05/04/2017 tarihli ve 15 sayılı Olur kapsamında soruşturulması yolunda 11.08.2017 tarihli ve 1224 sayılı ek soruşturma Olur'unun verildiği, verilen bu Olur'lar doğrultusunda soruşturmanın yürütülerek, davacı hakkında şikayette bulunanlar yanında diğer çalışanların da ifadesine başvurulduğu,bu kapsamda muhakkikçe soruşturma raporu hazırlanırken anılan dilekçeler kapsamında kalan iddiaların, ifadesi alınan Müftülük çalışanlarının beyanları da dikkate alınmak suretiyle sınıflandırılmak suretiyle getirilen teklifler doğrultusunda davacı hakkında disiplin cezalarının tesis edildiği, soruşturma raporunda, yukarıda da ifade edildiği üzere, 1- Davacının ''görevlilere karşı kaba ve hırçın davrandığı, bu konuda uyarılmasına rağmen uyarıları dikkate almadığı, izin alma ve yazma konusunda görevlilere problem çıkardığı ve bu yüzden görevlilerin Müftülüğe gitmek istemedikleri'' iddiası yönünden 657 sayılı Kanun'un 125/A-e,f,h maddesi uyarınca ''uyarma cezası'', 2- ''Görevlileri kendi sendikasına üye yapmaya çalıştığı, sendikasından ayrılanlara tavır alarak psikolojik baskı uyguladığı, hizmet yaparken adam kayırdığı ve sendikal ayrımcılık yaptığı'' iddiası yönünden 657 sayılı Kanun'un 125/C-ı maddesi uyarınca ''aylıktan kesme cezası'', 3- ''Verilen emirleri kasten yerine getirmeyerek mağduriyetlere sebebiyet verdiği'' iddiası yönünden ise, şikayetçi H.Ş'nin iddiaları da bu bölümde incelenmek suretiyle 657 sayılı Kanun'un 125/C-a maddesi uyarınca ''aylıktan kesme cezası''ile cezalandırılması teklifinde bulunulduğu,tüm bu tespitlerin davacı hakkında verilen soruşturma Olur'u ve ek soruşturma Olur'u kapsamında kaldığı, muhakkikin bu Olur'lar çerçevesinde yaptığı değerlendirmenin çeşitli alt başlıklar altında incelenmesinin, verilen şikayet dilekçelerindeki iddialara bakıldığında (davacıdan hizmet alamadıkları, zaruri yapılması gereken işlerin dahi yapılamaz olduğu, daha önce uyarma cezası ile cezalandırılmasına karşın tüm personele yönelik davranışlarında düzelme olmadığı, kendisine yakın olan birkaç kişi dışında tüm personelin sıkıntı içinde olduğu, bu konuda görevli arkadaşların %90'ının mağdur olduğu; 2016 yılı Vekalet Yoluyla Kurban Kesim Organizasyonu Tanıtım Toplantısına katılmasına karşın yolluk ve yevmiyelerinin kendisine ödenmediği) ek soruşturma Olur'u gerektirmediği gibi, esas itibarıyla da tüm bu isnatların, davacının kasıtlı olarak görevini yerine getirip-getirmediği ve getirdiğinde ise ayrımcılık yaptığı noktasında toplandığı görülmektedir.
Bu nedenle, İdare Mahkemesi kararının, dava konusu disiplin cezasına dayanak olan ''davacının, görevlileri kendi sendikasına üye yapmaya çalıştığı, sendikasından ayrılanlara tavır alarak psikolojik baskı uyguladığı, hizmet yaparken adam kayırdığı ve sendikal ayrımcılık yaptığı," iddiası için ek soruşturma Olur'u alınmadığı yolundaki gerekçesi yerinde bulunmamıştır.
Öte yandan, davacı hakkında isnat edilen eylem belirtilmek ve 657 sayılı Kanun'un 130. maddesi uyarınca 7 günlük süre verilmek suretiyle savunmasının istenilmesine dair 08.12.2017 tarihli ve 4424 sayılı ''savunma istem yazısı''nda da usule aykırı bir yön görülmemiştir.
Ancak, davacı hakkında ileri sürülen ve muhakkik raporunda tespit edilen tüm hususların, esasen davacının 657 sayılı Kanun'un 125/C-a maddesi kapsamında bulunacak eylemlerine ilişkin olduğu (kaldı ki, davalı idarenin 28.12.2017 tarihli ve 4644 sayılı işlemiyle, davacının bu madde kapsamında 1/20 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırıldığı ve bu işleme karşı açılan davanın da Dairemizin E:2018/2386 sayılı dosyasında reddedildiği dikkate alındığında), bu nedenle davacı hakkındaki tüm tespit ve değerlendirmenin davalı İdarece bu kapsamda yapılması gerekirken, anılan madde kapsamında değerlendirilmesi gereken eylemlerinin, ayrı ayrı nitelendirilerek, her bir eylemin ayrı disiplin cezası ile cezalandırılması suretiyle davacının 657 sayılı Kanun'un 125/C-ı maddesi uyarınca 1/25 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırılmasına ilişkin 28.12.2017 tarihli ve 4642 sayılı işlemde bu yönüyle hukuka uyarlık görülmemiş olup, İdare Mahkemesi kararı sonucu itibarıyla yerinde bulunmuştur.
Davacının 657 sayılı Kanun'un 125/A-e,f,h maddesi uyarınca kınama cezası ile cezalandırılmasına ilişkin 28.12.2017 tarihli ve 4643 sayılı Sivas Valiliği işlemi de Dairemizin E:2018/2388 sayılı dosyasında yukarıdaki gerekçelerle iptal edilmiş bulunmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Sivas İdare Mahkemesi'nce verilen 05/07/2018 gün ve E:2018/167, K:2018/545 sayılı karara yönelik istinaf istemlerinin yukarıdaki gerekçe ile reddine, yargılama giderlerinin istinaf başvurusunda bulunan taraf üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan miktarın istinaf isteminde bulunana iadesine, 2577 sayılı Kanunun değişik 45. maddesinin 6.fıkrası uyarınca KESİN olarak 22/02/2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)