(2577 S. K. m. 45)
İstemin Özeti: Karabük İli, Eskipazar Aile Sağlığı Merkezinde yer alan 78.03.05 No'lu Aile Hekimliği biriminde sözleşmeli aile hekimi olarak görev yapan davacı tarafından, tutmuş olduğu adli ve defin nöbeti karşılığında tarafına icap nöbet ücreti ödenmesi istemiyle yapılan 16/05/2017 tarihli başvurunun Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği'nin 10. maddesinin 4. fıkrası uyarınca reddine ilişkin Karabük Valiliğinin 24/05/2017 tarih ve E.208 sayılı işleminin iptali ile ödenmeyen icap nöbet ücretinin idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazminine hükmedilmesi istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptaline ve ödenmeyen nöbet ücretlerinin yasal faiziyle birlikte ödenmesine ilişkin olarak Kastamonu İdare Mahkemesince verilen 22/11/2017 gün ve E:2017/1161, K:2017/1842 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek istinaf yoluyla incelenmek suretiyle kaldırılması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti: Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek, istinaf isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 12. İdari Dava Dairesince 2577 sayılı Yasanın değişik 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü:
Dava, Karabük İli, Eskipazar Aile Sağlığı Merkezinde yer alan 78.03.05 No'lu Aile Hekimliği biriminde sözleşmeli aile hekimi olarak görev yapan davacı tarafından, tutmuş olduğu adli ve defin nöbeti karşılığında tarafına icap nöbet ücreti ödenmesi istemiyle yapılan 16/05/2017 tarihli başvurunun Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği'nin 10. maddesinin 4. fıkrası uyarınca reddine ilişkin Karabük Valiliğinin 24/05/2017 tarih ve E.208 sayılı işleminin iptali ile ödenmeyen icap nöbet ücretinin idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazminine hükmedilmesi istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince, Karabük İli, Eskipazar İlçesi, Eskipazar Aile Sağlığı Merkezinde yer alan 78.03.05 No'lu Aile Hekimliği biriminde sözleşmeli aile hekimi olarak görev yapmakta olan davacı tarafından, tutulan adli nöbetin icap nöbeti niteliğinde olduğu, Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu'nun 20/09/2016 tarihli, E.990 sayılı ve "Ölüm Belgesi Düzenleme ve Adli Nöbet İşlemleri" konulu yazısında ve yine Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Başkanlığı tarafından Çanakkale Valiliği Halk Sağlığı Müdürlüğü'ne yazılan "İcap Nöbeti" konulu 840 sayılı yazıda; 657 sayılı Yasanın Ek 33. maddesinde yapılan değişiklik dikkate alınarak Aile ve Toplum Sağlığı Merkezlerinde icap nöbeti tutan ve izin kullanmasına müsaade edilmeyen personele icap nöbeti ücreti ödenmesi yönünde görüş verildiği, ayrıca Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Başkanlığı'nın 03/08/2012 tarih ve 045.99/209 sayılı Genelgesinin 8. maddesinde Aile Hekimliği çalışanlarına haftalık mesaisi dışında tuttuğu nöbetler için nöbet izni verilmeyeceğinin belirtildiği anlaşıldığından, adli ve defin nöbeti hizmetlerine yönelik olarak tutulan icap nöbeti nedeniyle ücret ödenmesi isteminin kabulü gerekirken aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline ve ödenmeyen nöbet ücretlerinin yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir.
5258 sayılı Aile Hekimliği Kanununun Tanımlar başlıklı 2. maddesinde, aile hekimi, kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetleri ile birinci basamak teşhis, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerini yaş, cinsiyet ve hastalık ayrımı yapmaksızın her kişiye kapsamlı ve devamlı olarak belli bir mekânda vermekle yükümlü, gerektiği ölçüde gezici sağlık hizmeti veren ve tam gün esasına göre çalışan aile hekimliği uzmanı veya Sağlık Bakanlığının öngördüğü eğitimleri alan uzman tabip veya tabip olarak tanımlandığı, 3.maddesinin 5.fıkrasının ikinci cümlesinde, aile hekimlerine ve aile sağlığı elemanlarına 657 sayılı Kanunun ek 33.maddesinde belirtilen yerlerde haftalık çalışma süresi ve mesai saatleri dışında ayda asgari sekiz saat; ihtiyaç hâlinde ise bu sürenin üzerinde nöbet görevi verileceği üçüncü cümlesinde ise, bunlara entegre sağlık hizmeti sunulan merkezlerde artırımlı ücretten yararlananlar hariç olmak üzere, 657 sayılı Kanunun ek 33 üncü maddesi çerçevesinde nöbet ücreti ödeneceği kuralına yer verilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Ek 33.maddesinde; "Yataklı tedavi kurumları, seyyar hastaneler, ağız ve diş sağlığı merkezleri, aile sağlığı merkezleri, toplum sağlığı merkezleri ve 112 acil sağlık hizmetlerinde haftalık çalışma süresi dışında normal, acil veya branş nöbeti tutarak, bu nöbet karşılığında kurumunca izin kullanmasına müsaade edilmeyen memurlar ile sözleşmeli personele, izin suretiyle karşılanamayan her bir nöbet saati için (nöbet süresi kesintisiz 6 saatten az olmamak üzere), aşağıda gösterilen gösterge rakamlarının aylık katsayısı ile çarpılması sonucu hesaplanacak tutarda nöbet ücreti ödenir. Bu ücret yoğun bakım, acil servis ve 112 acil sağlık hizmetlerinde tutulan söz konusu nöbetler için yüzde elli oranında artırımlı ödenir. Ancak ayda aile sağlığı ve toplum sağlığı merkezlerinde 60 saatten, diğer yerlerde ve hiçbir şekilde 130 saatten fazlası için ödeme yapılmaz. Bu ücret damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz" kuralına yer verilmiştir.
25.01.2013 tarih ve 28539 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliğinin Çalışma Saatleri başlıklı 10.maddesinin 5.fıkrasında ise; "Adli tıp kurumunun doğrudan hizmet vermediği ve hastane bulunan yerlerde yerinde ölü muayenesi dışındaki adli tıp hizmetleri hastaneler tarafından verilir. Yerinde ölü muayenesi hizmetleri, mesai saatleri içinde toplum sağlığı merkezi hekimlerince, mesai saatleri dışında öncelikle toplum sağlığı merkezi hekimleri olmak üzere aile hekimleri ve kamu hastaneleri dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarındaki hekimlerin de dâhil edilebileceği icap nöbeti şeklinde sunulur. Hastane bulunmayan ilçe merkezleri ve entegre sağlık hizmetinin sunulduğu merkezlerde acil sağlık hizmetleri ile adlî tabiplik hizmetleri; mesai saatleri içinde aile hekimleri, mesai saatleri dışında ve resmi tatil günlerinde ise ilçe merkezindeki, toplum sağlığı merkezi hekimleri, entegre sağlık hizmeti sunulan merkezlerde çalışan hekimler ve aile hekimlerinin toplamı dikkate alınarak aşağıdaki gibi icap veya aktif nöbet uygulamaları şeklinde yürütülür.
a) Hastane bulunmayan ilçe merkezlerindeki adli tıbbi hizmetler ile acil sağlık hizmetleri mesai saatleri dışında ilçedeki toplum sağlığı merkezi hekimleri ve aile hekimlerince icap veya aktif nöbet şeklinde yürütülür. İlçe merkezindeki toplam hekim sayısı beş veya daha az ise icap, beşten fazla ise aktif nöbet şeklinde yürütülür.
b) Entegre sağlık hizmetinin sunulduğu merkezlerde toplam hekim sayısı beş ve beşten az ise mesai saatleri dışındaki adli tıbbi hizmetler ve acil sağlık hizmetleri; toplum sağlığı merkezi hekimleri, entegre sağlık hizmetinin sunulduğu merkezde çalışan hekimler ve aile hekimleri tarafından münavebeli olarak icap nöbeti şeklinde, toplam hekim sayısı altıdan fazla ise münavebeli olarak aktif nöbet şeklinde yürütülür.
c) Hastane bulunmayan ilçe merkezleri ile entegre sağlık hizmetinin sunulduğu merkezlerde aile hekimi sayısı birden fazla ise, müdürlük hizmet ihtiyacını değerlendirerek mesai saatlerini güne yayarak düzenler." hükmü yer almış, maddenin 6.fıkrasında ise; "İhtiyaç olması halinde beşinci fıkrada aile hekimleri için öngörülen çalışma şekil ve koşulları aile sağlığı elemanları için de uygulanır. Entegre sağlık hizmeti sunulan merkezlerde tutulan nöbetler için aile hekimlerine ve aile sağlığı elemanlarına nöbet ücreti ödenmez veya nöbet izni verilmez. Bu çalışmaların karşılığı olarak farklı katsayı ile kayıtlı kişi sayısı ödemesi yapılabilir." hükmü yer almıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, aile hekimlerine ve aile sağlığı elemanlarına entegre sağlık hizmeti sunulan merkezler dışında, kural olarak hastanelerde nöbet tutturulmaması esas olmakla birlikte ihtiyaç ve zaruret hâsıl olduğunda 657 sayılı Kanunun ek 33.maddesinde sayma yolu ile belirtilmiş yataklı tedavi kurumları, seyyar hastaneler, ağız ve diş sağlığı merkezleri, aile sağlığı merkezleri, toplum sağlığı merkezleri ve 112 acil sağlık hizmetlerinde haftalık çalışma süresi ve mesai saatleri dışında ücreti karşılığında nöbet görevi verilebileceği, yine adli tıp kurumunun doğrudan hizmet vermediği ve hastane bulunan yerlerde yerinde ölü muayenesi hizmetlerinin, mesai saatleri içinde toplum sağlığı merkezi hekimlerince, mesai saatleri dışında öncelikle toplum sağlığı merkezi hekimleri olmak üzere aile hekimleri ve kamu hastaneleri dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarındaki hekimlerin de dâhil edilebileceği icap nöbeti şeklinde sunulabileceği, ancak bu nöbetler için herhangi bir nöbet ücreti ödenmeyeceği anlaşılmaktadır.
Adli defin icap nöbetlerinin niteliği itibariyle hastanelerde tutulan nöbetlerden olmayıp ihtiyaç halinde savcılıklar tarafından yapılan görevlendirme kapsamında yürütülen bilirkişilik görevi olduğu, anılan nöbet düzenlemesinin yalnızca adli vakalarda ihtiyaç duyulan bilirkişilik hizmetinin karşılanabilmesine yönelik olarak düzenlendiği ve davalı idarenin olaydaki müdahalesinin listelerin hazırlanarak savcılığa iletilmesinden ibaret olacağı, bu nöbetlerin 657 sayılı Kanun'un ek 33.maddesinde sayılan sağlık kurum ve kuruluşlarında tutulacağı belirtilen nöbetlerle ilgisinin bulunmadığı, anılan görevin yerine getirilmesi üzerine görev nedeniyle davacıya bilirkişilik ücreti kapsamında mevzuat uyarınca bir ödemenin zaten yapılacağı ve uygulamada yapıldığı görülmektedir.
Bu durumda, davacı tarafından tutulan nöbetin adli defin icap nöbeti olduğu ve anılan görevin savcılıklar tarafından verilen bilirkişilik görevi kapsamında değerlendirilmesinin gerektiği gözetildiğinde, bu kapsamda yataklı tedavi kurumları, seyyar hastaneler, ağız ve diş sağlığı merkezleri, aile sağlığı merkezleri, toplum sağlığı merkezleri ve 112 acil sağlık hizmetlerinde haftalık çalışma süresi dışında normal, acil veya branş nöbeti tutmayan davacıya, 657 sayılı Kanun'un ek 33.maddesi kapsamında nöbet ücreti ödenmesine olanak bulunmadığı açık olduğundan, bu yolda yapılan davacı başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, işlemin iptaline ve parasal hakların faiziyle ödenmesine yönelik idare mahkemesi kararında ise isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin istinaf isteminin kabulü ile Kastamonu İdare Mahkemesince verilen 22/11/2017 gün ve E:2017/1161, K:2017/1842 sayılı kararın kaldırılmasına 2577 sayılı Yasanın değişik 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davanın reddine, aşağıda dökümü yapılan Mahkeme aşamasına ait 143,00-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, istinaf aşamasına ait 40,50-TL yargılama gideri ve karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 1.090,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, posta gideri avansından artan miktarın istinaf isteminde bulunana iadesine, dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 2577 sayılı Yasanın değişik 45. maddesinin 6. fıkrası uyarınca 06.03.2018 tarihinde oybirliği ile kesin olarak karar verildi. (¤¤)