(2577 S. K. m. 45) (682 S. KHK. m. 8)
İSTEMİN ÖZETİ: Eskişehir 1.İdare Mahkemesi'nce verilen 16/07/2018 gün ve E:2017/704, K:2018/536 sayılı kararın, hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek, kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek, istinaf isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesince, 2577 sayılı Yasanın değişik 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:
Dava, Eskişehir İl Jandarma Komutanlığı İstihbarat Şube Müdürlüğü emrinde görevli Uzm.J.VI.Kad.Çvş. olarak görev yapan davacı tarafından, Eskişehir İl Jandarma Komutanlığının 12.07.2017 tarihli yazısının ekinde tebliğ edilen 04.07.2017 tarih ve 2017/03 sayılı İl Jandarma Disiplin Kurulu kararı ile hakkında 16 aya kadar uzun süreli kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırılmasına, ancak anılan cezanın 682 sayılı KHK'nın 8/7 maddesi uyarınca 1/2 aylıktan kesme cezası olarak uygulanmasına ilişkin Eskişehir Valiliği işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Eskişehir1.İdareMahkemesi'nce verilen 16/07/2018 gün ve E:2017/704, K:2018/536sayılı kararla; dava konusu uyuşmazlıkta; disiplin cezasına konu eylem nedeniyle davacı hakkında başlatılan adli soruşturmanın halen derdest olduğu, davacı hakkında şikayet dilekçesi veren .... isimli kişi ile ilgili adli sicile ve arşiv kaydına konu birçok ceza mahkemesi kararının bulunduğu, eylemin gerçekleştiği güne ilişkin görüntü kayıtları ve resmi evrakların incelenmesinden ise, 18.02.2017 tarihinde davacının İstihbarat Değerlendirme Merkezi Nöbetçi Astsubayı olarak görev yaptığı, aynı gün J.Asb.Bçvş. ....'nın ve beraberindeki .... isimli şahsın 20.00-22.00 saatleri arasında İstihbarat Şube Müdürlüğü'ne geldikleri ve davacı tarafından içeri alındıkları, bir süre içeride kaldıktan sonra şubeden ayrıldıkları anlaşılmakta olup, Türk Silahlı Kuvvetlerinde görevli diğer personelin dahi İstihbarat Şube Müdürlüğü'ne giriş çıkışlarının denetime tabi olduğu da düşünüldüğünde, adı geçen şahısların, mesai saatleri dışında İstihbarat Şube Müdürlüğü'ne giriş-çıkışlarının, istihbaratın genel ilkelerine ve hayatın olağan akışına uygun kabul edilemeyeceği, davacı gibi nispeten mesleki kıdeme sahip bir personelin söz konusu durumu göz önünde bulundurması gerektiği, kaldı ki, davacı hakkında adli yargıda yürüyen soruşturmada ileri sürülen suçlamaların niteliği ve İstihbarat Şube Müdürlüğü'ne alınan .... isimli şahsın geçmiş sicili düşünüldüğünde, bahsi geçen eylemlerin istihbarat hizmetlerine zarar verebileceği ve güvenlik zaafiyeti doğurabileceği sonuç ve kanaatine varıldığı, bu durumda, davacının cezalandırılmasına ilişkin dava konusu disiplin cezası kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafından, Mahkeme kararının hukuk ve usule aykırı olduğu öne sürülerek istinaf yoluyla kaldırılmasına karar verilmesi istenilmektedir.
682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin "Disiplin cezaları" başlıklı 7.maddesinde;"d) Uzun süreli durdurma: Personelin bulunduğu kademede ilerlemesinin oniki, onaltı, yirmi veya yirmidört ay süre ile durdurulmasıdır. ... (2) Kurumda geçmiş hizmetleri sırasında çalışmaları olumlu bulunan ve iyi veya çok iyi derecede değerlendirme puanı alan personel için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir." düzenlemesi, "Disiplin cezası verilecek fiiller" başlıklı 8.maddesinde;"(5) Uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller şunlardır: b) Onaltı ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller; 2) Hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak. (7) Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında, terfileri 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu hükümlerine tabi olan personelin; b) Uzun süreli durdurma cezası verilmesini gerektiren hallerde brüt aylıklarının 1/3’ü ila 1/2’si, kesilir." düzenlemesi yer almaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının, hakkında disiplin soruşturmasının başlatıldığı dönemde Eskişehir İl Jandarma Komutanlığı İstihbarat Şube Müdürlüğü'nde Jandarma VI. Kademe Uzman Çavuş olarak görev yapmakta olduğu, .... İsimli bir şahıs tarafından Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığı'na verilen 05.05.2017 tarihli şikayet dilekçesinde, özetle, "davacının, Eskişehir Tepebaşı İlçe Jandarma Komutanı olarak görev yapan J. Asb.Bçvş. .... ile birlikte bir olaydan dolayı kendisinin ifadesini aldığı sırada, kendisine özel izinle tanık koruması mevzuatı kapsamında silah ve silah ruhsatı verebileceklerini teklif ettikleri, kendisinin de kabul ettiğini, bu hususta kendisinden silah için 40.000,00 TL ve silah ruhsatı için de 18.000,00 TL olmak üzere toplam 58,000,00 TL talepte bulunduklarını, kendisinin de bu parayı kendilerine verdiğini, ancak silah ruhsatını kendisine teslim etmelerine rağmen, aradan uzunca zaman geçtiği halde silahı teslim etmediklerini,verilen silah ruhsatının da sahte olmasından şüphelendiğini, bu nedenle davacı ve .... tarafından dolandırıldığını, hatta bu şahıslar tarafından, "senin hakkında asılsız suç uydururuz, tutuklatırız, işlem yaptırırız şeklinde tehdit ettiklerini" beyan ettiği, şikayet dilekçesine konu anılan hususların davalı idareye intikali üzerine davacı hakkında "nitelikli dolandırıcılık, irtikap, nüfuz ticareti" suçlamalarında bulunulduğundan bahisle Valilik Makamının 09.05.2017 tarihli Olur'u ile disiplin soruşturmasının başlatıldığı, tamamlanan soruşturma sonucunda düzenlenen söz konusu soruşturma raporunda; "her ne kadar İstihbarat Şube Müdürlüğünün şifreli kilitli kapısından Şube içerisine İstihbarat Şube Müdürlüğünde görevli olmayan personel ile sivil vatandaşların girişinin yasak olduğuna dair herhangi bir kanun, yönetmelik, talimat, emir gibi mevzuat olmasa da, mesleki tecrübeler doğrultusunda İstihbarat Şube Müdürlüğünün her türlü faaliyetlerinin İstihbarat Şube Müdürünün bilgisi ve emirleri doğrultusunda olması gerektiği ve faaliyetler gizli olduğundan, isnat edilen suçlamaların istihbarat personelinin çalışma etiğine uygun olmadığı" yönünde yapılan tespitlere de yer verilerek 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 8.maddesinin 5/b-2 bendi uyarınca davacı hakkında 16 ay uzun süreli durdurma cezası verilmesi gerekmekte ise de, aynı Kanun Hükmünde Kararname'nin 8.maddesinin 7.fıkrası uyarınca davacının brüt aylığından 1/3 ile 1/2'si oranında kesinti yapılması teklifinde bulunulduğu, idarece 19.06.2017 tarihli savunma yazısı ile, özetle, ".... İsimli şahıs tarafından, davacının, Eskişehir Tepebaşı İlçe Jandarma Komutanı olarak görev yapan J. Asb.Bçvş. .... ile birlikte bir olaydan dolayı kendisinin ifadesini aldığı sırada, kendisine özel izinle tanık koruması mevzuatı kapsamında silah ve silah ruhsatı verebileceklerini teklif ettikleri, kendisinin de kabul ettiğini, bu hususta kendisinden silah için 40.000,00 TL ve silah ruhsatı için de 18.000,00 TL istediklerini, kendisinin de bu parayı kendilerine verdiğini, ancak silah ruhsatını kendisine teslim etmelerine rağmen, aradan uzunca zaman geçtiği halde silahı teslim etmediklerini, verilen silah ruhsatının da sahte olmasından şüphelendiğini, bu nedenle davacı ve .... tarafından dolandırıldığını ve tehdit edildiğini" beyan ettiği konularında bu yazının tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde savunmasını vermesinin istenildiği, davacı tarafından da savunma içeriği hususlarla ilgili olarak savunmasını verdiği, akabinde Eskişehir Valiliği İl Jandarma Komutanlığı tarafından, davacı hakkında "her ne kadar İstihbarat Şube Müdürlüğünün şifreli kilitli kapısından Şube içerisine İstihbarat Şube Müdürlüğünde görevli olmayan personel ile sivil vatandaşların girişinin yasak olduğuna dair herhangi bir kanun, yönetmelik, talimat, emir gibi mevzuat olmasa da, mesleki tecrübeler doğrultusunda İstihbarat Şube Müdürlüğünün her türlü faaliyetlerinin İstihbarat Şube Müdürünün bilgisi ve emirleri doğrultusunda olması gerektiği ve faaliyetler gizli olduğundan, isnat edilen suçlamaların istihbarat personelinin çalışma etiğine uygun olmadığı" suçunu işlediğinden bahisle dava konusu disiplin cezasının verilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Disiplin suçu teşkil eden fiillerle ilgili olarak soruşturma yapılması zorunlu olduğu gibi, soruşturmanın belirli usuller çerçevesinde yapılması da isnada maruz kalanların hukuki güvencesidir. Soruşturma emri verilmesi; bağımsız ve üst veya denk görevde olan bir soruşturmacı atanması, olayla ilgili tanık ve soruşturulanın ifadelerinin alınması, ifade alınmadan kişiye haklarının ve soruşturma konusunun bildirilmesi, isnat olunan fiille ilgili lehe ve aleyhe başkaca delillerin araştırılması, soruşturma sonucunda bir rapor hazırlanması ve bu raporda; olayın değerlendirilmesi, soruşturmacının kanaat ve teklifini belirtmesi ve raporun ilgili makama sunulması, soruşturmayı yapan kişi ile soruşturmada elde edilen delilleri değerlendirecek kişi veya kurulların ayrı olması, yasal süre içerisinde isnat olunan fiiller bildirilerek sanığın savunmasının alınması gerekliliği disiplin hukukunun temel ilkelerinden olduğu gibi, hukuki güvenlik ilkesinin de gereğidir.
Disiplin hukukunda memurun disiplin suçunu gerektiren bir fiilinin tespit edilmesi halinde soruşturmaya başlanabilmesi için soruşturma onayı alınması, yürütülen soruşturma kapsamında memurun disiplin cezasını gerektiren bir başka fiilinin tespit edilmesi halinde de, yine tespit edilen bu fiili için ayrıca soruşturma onayı alınması gerekmektedir.
Bakılmakta olan davada da, davacı hakkında .... isimli şahıs tarafından Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığı'na verilen 05.05.2017 tarihli şikayet dilekçesi içeriğinde yer alan "nitelikli dolandırıcılık, irtikap, nüfuz ticareti" suçlamalarıyla ilgili olarak Valilik Makamının 09.05.2017 tarihli Olur'u ile disiplin soruşturmasının başlatıldığı, ancak soruşturmaya devam edilirken, yeni bir konu olan "davacının .... isimli şahsı İstihbarat Şube Müdürlüğünün şifreli kilitli kapısından Şube içerisine İstihbarat Şube Müdürlüğünde görevli olmayan J. Asb.Bçvş. .... ile birlikte içeri alması ve bu eylemi İstihbarat Şube Müdürünün bilgisi ve emirleri haricinde yapması" konularıyla karşılaşılmasına rağmen, anılan konuda ek Olur alınmadan onay konusu dışına çıkılmak suretiyle soruşturmanın sürdürülerek tamamlandığı, akabinde de aynı fiillere dayanılarak dava konusu disiplin cezasının verildiği anlaşıldığından, davacının ek Olur alınmadan ilk soruşturma onayı dışında kalan fiillerine yönelik yapılan disiplin soruşturması sonucunda aylıktan kesme cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, davalı idarece, disiplin soruşturması tamamlandıktan sonra davacının avukatına soruşturma dosyasının inceletilmesine izin verilmiş ve bu hususta 20.06.2017 tarihli tutanak imza altına alınmış ise de, sonradan yapılan bu uygulama üzerine tanzim edilen tutanağın, soruşturma sırasında karşılaşılan yeni fiillere dair ek Olur verilmeden ve dava konusu disiplin cezasına dayanak alınan fiillerle ilgili olarak usulüne uygun savunması alınmadan davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemi hukuka uygun hale getirmeyeceği açıktır.
Olayda, davacının savunmasının, idarenin 19.06.2017 tarihli savunma yazısı ile, ".... İsimli şahıs tarafından, davacının, Eskişehir Tepebaşı İlçe Jandarma Komutanı olarak görev yapan J. Asb.Bçvş. .... ile birlikte bir olaydan dolayı kendisinin ifadesini aldığı sırada, kendisine özel izinle tanık koruması mevzuatı kapsamında silah ve silah ruhsatı verebileceklerini teklif ettikleri, kendisinin de kabul ettiğini, bu hususta kendisinden silah için 40.000,00 TL ve silah ruhsatı için de 18.000,00 TL istediklerini, kendisinin de bu parayı kendilerine verdiğini, ancak silah ruhsatını kendisine teslim etmelerine rağmen, aradan uzunca zaman geçtiği halde silahı teslim etmediklerini, verilen silah ruhsatının da sahte olmasından şüphelendiğini, bu nedenle davacı ve .... tarafından dolandırıldığını ve tehdit edildiğini" beyan etmesi konularında alınmasına rağmen, dava konusu disiplin cezasının, "davacının .... isimli şahsı İstihbarat Şube Müdürlüğünün şifreli kilitli kapısından Şube içerisine İstihbarat Şube Müdürlüğünde görevli olmayan J. Asb.Bçvş. .... İle birlikte içeri alması ve bu eylemi İstihbarat Şube Müdürünün bilgisi ve emirleri haricinde yapması" fiillerini işlediği esas alınarak verildiği, dolayısıyla, davacının dava konusu disiplin cezasına dayanak alınan fiilleriyle ilgili olarak usulüne uygun şekilde savunmasının alınmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde bu yönüyle de hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, dava konusu işlemin iptali yerine davanın reddi yolunda verilen Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamıştır.
Öte yandan, davalı idarece, davacıya yapılan isnatlarla ilgili olarak, kararın gerekçesinde belirtilen usuli eksiklikler giderildikten sonra yeniden bir değerlendirme yapılması mümkündür.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf isteminin KABULÜNE, Eskişehir 1.İdare Mahkemesi'nce verilen 16/07/2018 gün ve E:2017/704, K:2018/536 sayılı kararın KALDIRILMASINA, dava konusu işlemin İPTALİNE, mahkeme ve istinaf safhasına ait toplam 386,40-TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya VERİLMESİNE, artan posta ücretinin davacıya İADESİNE, 2577 sayılı Yasanın değişik 45.maddesinin 6.fıkrası uyarınca KESİN olarak, 14/03/2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)