(2577 S. K. m. 45)
İSTEMİN ÖZETİ: Van 1. İdare Mahkemesinin 17/11/2017 tarih ve E:2016/1541, K:2017/2468 sayılı kararının; aleyhlerine olan kısımlarının taraflarca hukuka aykırı olduğu öne sürülerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesi uyarınca incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Davalı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı tarafından davacının istinaf isteminin reddi gerektiğini savunulurken, diğer davalılar ve davacılar tarafından ise savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:
Dava; Van ili, Erciş ilçesi, ..... Mahallesi, 74 ada, 15 sayılı parselde bulunan ..... Apartmanı'nda yer alan davacıya ait dükkanın, 23/10/2011 ve 09/11/2011 tarihlerinde meydana gelen depremlerde hasar görmesi ve sonrasında yıkılması olayında, davalı idarelerin hizmet kusuru bulunduğundan bahisle, uğranıldığı ileri sürülen 2.000,00 TL yapım maliyeti zararı, 2.000,00 TL kira bedeli, 1.000,00 TL zarar gören eşya bedeli olmak üzere toplam 5.000,00 TL maddi, 25.000,00 TL manevi zararın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince; Van 3.İdare Mahkemesinin E:2012/433 sayılı dosyasında yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor esas alınarak, davalı idarelerin kusurlarına karşılık gelen 2.000,00 TL maddi tazminat ile 10.000,00 TL manevi tazminat isteminin kabulü ile söz konusu tazminatların idarelerin kusurları oranında davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin maddi ve manevi tazminat istemlerinin ise reddine karar verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45.maddesinin 3.fıkrasında, karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmenin yapılarak istinaf başvurusunun reddedileceği belirtilmiştir.
Davalı idareler tarafından, istinafa konu kararın aleyhlerine olan kısımlarının usule ve hukuka aykırı olduğu iddia edilerek kaldırılması, davacı tarafından ise anılan kararın maddi ve manevi tazminat yönünden çok düşük olarak tayin edildiği ileri sürülerek kaldırılması ve lehlerinde karar verilmesi istenilmektedir.
İdare Mahkemesi kararının maddi tazminata ilişkin kısmının kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından kararın bu kısmı yönünden, istinaf başvurularının reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bununla birlikte; davalı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı aleyhine hükmedilen maddi tazminat için faiz başlangıç tarihi doğru yazılmış ise de sehven idareye başvuru tarihi yerine dava açma tarihi yazıldığı anlaşıldığından, faiz başlangıcının idareye başvuru tarihi olarak düzeltilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
İstinafa konu kararın, manevi tazminata yönelik davalı idarelerin istinaf istemine gelince;
Davacı tarafından, dükkanının yıkılması nedeniyle duyulan elem ve ızdıraptan dolayı manevi tazminat talep edildiği görülmüş olup, manevi tazminat, ilgilisinin mamelekinde meydana gelen bir eksilmeyi karşılamaya yönelik bir tazmin aracı olmayıp, manevi tatmin aracı olduğundan zenginleşmeye yol açmayacak miktarda fakat olayın niteliği ile idarelerin bu olaydaki kusurunun niteliğini, sorumluluğun özelliğini ve ağırlığını ifade edecek ölçüde saptanması gerekmektedir. Davalı idarelerin meydana gelen olayda kast niteliğinde bir kusurunun bulunmaması, dava konusu olaydaki sorumluluklarının, yukarıda yer verilen bilirkişi raporunda belirtildiği üzere denetim görevinin yerine getirilmemesinden kaynaklanması, bunun da kusurun bir türü olan ihmal düzeyinde bir kusur olması ve olayın meydana gelmesinde dava dışı üçüncü kişilerin de kusurunun bulunması nedeniyle, davalı idarelerin davacıların manevi zararlarını tazmin yükümlülüğü belirlenirken, meydana gelen olayda davalı idarelere atfedilen kusur oranları ile kusurlarının türü (ihmal) ve aynı olay sebebiyle açılan ve kesinleşmiş olan yargı kararlarında verilen manevi tazminatlar, yapının toplam yeniden yapım değeri göz önünde bulundurularak karar verilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, davacının dükkanının yıkılmasında duyulan elem ve ızdırap nedeniyle takdiren 3.000,00-TL manevi tazminatın davalı idareler tarafından davacılara ödenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Yukarıda anılan bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranları dikkate alındığında meydana gelen manevi zarardan dolayı, davalı Erciş Belediye Başkanlığı %26 oranında kusurlu olduğundan 2.600,00.-TL, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı %2 oranında kusurlu olduğundan 200,00-TL, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı %2 oranında kusurlu olduğundan 200,00-TL olmak üzere toplam 3.000,00-TL manevi tazminatın davalı idareler tarafından davacıya ödenmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle:
1-) Tarafların maddi tazminata yönelik istinaf istemlerinin; Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı aleyhine hükmedilen maddi tazminat için faiz başlangıç tarihinin nitelemesinin idareye başvuru tarihi olarak düzeltilmek suretiyle reddine,
2-) Anılan kararın manevi tazminata yönelik davalı idarelerin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın bu kısmının kaldırılmasına,
3-) Manevi tazminat isteminin 3.000,00.-TL'lik kısmının kabulüne, 22.000,00.-TL'lik kısmının reddine,
4-) Kabul edilen 3.000,00.-TL'nin; 2.600,00.-TL'lik kısmının Erciş Belediye Başkanlığı tarafından idareye başvuru tarihi olan 27.07.2016 tarihinden itibaren, 200,00.-TL'lik kısmının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından idareye başvuru tarihi olan 29.07.2016 tarihinden itibaren, 200,00.-TL'lik kısmının Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı tarafından idareye başvuru tarihi olan 29.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine,
5-) İş bu karar İlk Derece Mahkemesi yargılaması sonucunda yargılama giderlerine ilişkin Kurulan hükümde değişiklik yarattığından bu yeni duruma göre;
a-İstinaf Mahkemesince hükmedilen 3.000,00.-TL manevi ve İlk Derece Mahkemesince hükmedilen 2.000,00.-TL maddi tazminat miktarı üzerinden hesaplanan 341,55-TL nispi karar harcının davalı idarelerden kusurları oranında tahsili için ilgili tahsil dairesine müzekkere yazılmasına,
b-İlk derece ve istinaf aşamalarında davacının adli yardım talebinin kabulü üzerine alınmayan toplam 366,55.-TL yargılama giderinin davada haklılık oranına göre 60,55-TL'sinin davalı idarelerden kusurları oranında tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına, kalan 306,00.-TL'nin ise davacılardan tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına,
c-Davalı idarelerin istinaf başvurusu kısmen kabul edildiğinden, istinaf aşamasındaki haklılık oranına göre (0,60), idarelerce yapılan toplam 225,35 TL istinaf yargılama giderinin 135,35 TL'sinin davacılardan alınarak davalı idarelere verilmesine, diğer yargılama giderinin davalı idareler üzerinde bırakılmasına,
d-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümlerine göre, hükmedilen 3.000,00.-TL manevi tazminat için Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 1.362,00.-TL maktu vekalet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacı tarafa verilmesine, reddedilen manevi tazminat için Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 10/2 maddesi uyarınca 1.362,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine, artan posta ücretlerinin Mahkemesince re'sen müsteniflere iadesine, 2577 sayılı Yasanın 45/6. maddesi uyarınca kesin olarak, 21/02/2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)