(2577 S. K. m. 45) (3269 S. K. m. 19)
İSTEMİN ÖZETİ: Ankara 16. İdare Mahkemesi'nce verilen 19/04/2018 gün ve E:2017/2199, K:2018/883 sayılı kararın kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek, istinaf isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesince, 2577 sayılı Yasanın değişik 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:
Dava, Ankara Güvercinlik Jandarma Teknik ve Yardımcı Sınıf Eğitim Merkezi Komutanlığı emrinde Uzman Çavuş Adayı olan davacı tarafından, güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğundan bahisle kursiyer eğitiminin sonlandırılarak sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin 20.01.2017 tarihli işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Ankara 16. İdare Mahkemesi'nce verilen 19/04/2018 gün ve E:2017/2199, K:2018/883 sayılı kararla; davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması neticesinde, yapılan tespite dayalı olarak Arşiv Araştırması ve Değerlendirme Kurulunun 18.1.2017 tarihli kararı ile davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak değerlendirildiği, esasen davacı hakkında tesis edilen işlemin, milli güvenliğin sağlanması görevini yerine getirmeyi amaçlayan Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev alacak personelde birtakım özel koşulların aranmasının gerekmesiyle ortaya çıktığı, bu kapsamda davacının kendi eylemlerinin kamu görevine girme hakkını etkileyecek biçimde değerlendirmeye alınmasının, ilgili kamu hizmetinin önemi ve niteliği dikkate alındığında, davacı hakkında yürütülen güvenlik soruşturmasında olumsuz kanaate ulaşılarak 20.1.2017 tarihli sözleşmenin feshi işlemi ile kursiyer eğitiminin sonlandırılarak ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafından, Mahkeme kararının hukuk ve usule aykırı olduğu öne sürülmekte ve istinaf yoluyla kaldırılmasına karar verilmesi istenilmektedir.
4045 sayılı Güvenlik Soruşturması, Bazı Nedenlerle Görevlerine Son Verilen Kamu Personeli ile Kamu Görevine Alınmayanların Haklarının Geri Verilmesine ve 1402 Numaralı Sıkıyönetim Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 1. maddesinde;"Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması; kamu kurum ve kuruluşlarında, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları halinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu gizlilik dereceli birimler ile Genelkurmay Başkanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, jandarma, emniyet, sahil güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli ve ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel hakkında yapılır. Devletin güvenliğini, ulusun varlığını ve bütünlüğünü iç ve dış menfaatlerinin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgeler ile gizlilik dereceli kamu personeli ile meslek gruplarının tespiti, birim ve kısımların tanımlarının yapılması, güvenlik soruşturmasının ve arşiv araştırmasının usul ve esasları ile bunu yapacak merciler ve üst kademe yöneticilerinin kimler olduğu Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulacak yönetmelik ile düzenlenir." hükmüne yer verilmektedir.
Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'nin amacını düzenleyen 1. maddesinde; "Bu Yönetmeliğin amacı; yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları halinde Devletin güvenliğinin, iç ve dış menfaatlerinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarının gizlilik dereceli birim ve kısımlarını belirlemek, Türk Silahlı Kuvvetlerinde, emniyet ve istihbarat teşkilatlarında, ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel hakkında yapılacak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasını düzenlemektir." hükmü düzenlenmekte ve güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yapılmasında gözetilecek genel ilkeler ve uyulacak genel esaslar hakkında kurallara yer verilmektedir.
Aynı Yönetmeliğin "Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında araştırılacak hususlar" başlıklı 11. maddesinde;"Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında kişinin içinde bulunduğu ortam da dikkate alınarak: a) Kimlik kontrolü, kimlik kayıtlarının doğruluk derecesi, uyrukluğu, geçmişte yabancı bir devletin uyrukluğuna girip girmediği, b) Kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığı, kolluk kuvvetlerinin ve istihbarat ünitelerinin arşivlerinde bilgiler bulunup bulunmadığı, adli sicil kaydının ve hakkında bir tahdidin olup olmadığı, c) Yıkıcı faaliyetlerde bulunup bulunmadığı ve 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanuna ve Atatürk ilke ve inkılaplarına aykırı davranıp davranmadığı, d)Şeref ve haysiyetini ihlal edecek ve görevine yansıyacak şekilde kumara, uyuşturucuya, içkiye, paraya ve aşırı bir şekilde menfaatine düşkün olup olmadığı, ahlak ve adaba aykırı davranıp davranmadığı, e) Yabancılarla, özellikle hasım ve hasım olması muhtemel Devlet mensupları ve temsilcileriyle ilgili derecesinin iç yüzü ve nedeni, f) Sır saklama yeteneğinin olup olmadığı, araştırılır." hükmü düzenlenmektedir.
3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 19.maddesinde yer alan;"Personelde aranacak nitelikler, müracaat şekli ve zamanı, müracaatın kabul edilmesi, sözleşmenin yapılması ve feshedilmesi sebepleri, verilecek sicilin şekil ve usulleri görevde başarısız olma ve kendilerinden istifade edilememe halleri ve bunlara yapılacak işlem şekli, sözleşmenin uzatılmasında uygulanacak esaslar, uzman onbaşıların uzman çavuş olabilmeleri için gerekli şartlar, astsubay sınıfına geçirilecekler için uygulanacak esaslar, astlık üstlük münasebetleri ile bu hususlardaki işlem şekli ve ilgili diğer hususlar kanunun yürürlüğe girmesini takip eden 6 ay içerisinde Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığınca müştereken çıkarılacak bir yönetmelikte gösterilir." hükmüne istinaden 20/09/2005 tarih ve 20942 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin "Personelde aranacak nitelikler" başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendinde;"(Değişik: RG-4/2/2017-29969) İcra edilen temel askerlik eğitimini başarıyla tamamlayanlardan güvenlik soruşturması uygun olmak veya ilk atamaları doğrudan doğruya kıt’a veya birliklere yapılan uzman erbaşlar için güvenlik soruşturması uygun olmak." hükmü, (ı) bendinde; "(Değişik: RG-21/1/2016-29600)Ayrıca; 1) Verilen ceza, ertelense, seçenek yaptırımlara çevrilse, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilse veya affa uğrasa dahi; Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlar ile basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, iftira, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, yalan yere tanıklık, yalan yere yemin, cürüm tasnii, ırza geçmek, sarkıntılık, kız, kadın veya erkek kaçırmak, fuhşiyata tahrik, gayri tabiî mukarenet, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçlar ile istimal ve istihlâk kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmî ihale ve alım ve satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma, firar, amir veya üste fiilen taarruz, emre itaatsizlikte ısrar, üste hakaret, mukavemet, fesat, isyan suçlarından dolayı yahut 22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Askerî Ceza Kanununun 148 inci maddesinde yazılı suçlardan mahkûm olmamak, 2) Taksirli suçlar hariç olmak üzere diğer suçlardan adlî veya askerî mahkemeler tarafından otuz günden daha fazla süreli hürriyeti bağlayıcı bir ceza ile mahkûm olmamak, 3) Taksirli suçlar nedeniyle altı ay veya daha fazla süre ile hürriyeti bağlayıcı bir cezaya mahkûm olmamak." hükmü, (i) bendinde ise;"(Değişik fıkra: RG-4/2/2017-29969) Uzman erbaş olmak için gerek muvazzaflık görevini yaptığı sırada, gerekse terhislerini müteakip başvuruda bulunan ve alınmaları uygun görülen personelin, güvenlik soruşturmaları; kuvvet komutanlıkları veya Jandarma Genel Komutanlığı yahut Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından yaptırılır. Temel askerlik eğitimi sırasında güvenlik soruşturması sonuçlanmayanların eğitimleri devam ettirilir. Bunlardan güvenlik soruşturmaları olumlu sonuçlananlar göreve başlatılır, olumsuz sonuçlananların ise Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı ile ilişiği kesilir. Türk Silahlı Kuvvetlerinin manevi şahsiyetine gölge düşüren veya askerliğin şeref ve haysiyeti ile bağdaşmayacak eylemlerde bulunanlar ile tutum ve davranışları ile yasa dışı siyasi, yıkıcı, bölücü ideolojik görüşü benimseyenler, uzman erbaş olarak istihdam edilmezler." hükmü düzenlenmektedir.
Dava dosyasının incelenmesinden; Ankara Güvercinlik Jandarma Teknik ve Yardımcı Sınıf Eğitim Merkezi Komutanlığı emrinde Uzman Erbaş Adayı olarak görevine başlayan davacı tarafından, güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğundan bahisle kursiyer eğitiminin sonlandırılarak 20.01.2017 tarihli işlem ile sözleşmesinin feshedilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanmasının sebebinin, istihbari olarak elde edilen" davacının 2011 yılı içerisinde, FETÖ/PDY ile bağlantılı eğitim kurumlarında çalıştığı" bilgisi olduğunun anlaşıldığı, Dairemizin 20.09.2018 tarih ve E:2018/2629 sayılı ara kararı ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından; "davacının SGK hizmet dökümünün, çalıştığı hizmet kolları ve işyeri unvanları da açıkça belirtilmek suretiyle gönderilmesinin" istenildiği, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Adana Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Ceyhan Sosyal Güvenlik Merkezinden verilen 26.12.2018 tarih ve 17803465 sayılı ara kararı cevabı yazı ekinde yer alan çizelgelerin incelenmesinden, davacının 01.08.2011 ila 20.08.2011 tarihleri arasında ........ Özel Eğitim Merkezinde inşaat kalfası; 23.09.2011 ila 13.10.2011 tarihleri arasında ........ İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'de inşaat kalfası; 21.10.2011 ila 11.02.2012 tarihleri arasında da ........ isimli bir şahıs yanında yine inşaat kalfası olarak çalıştığı anlaşılmıştır.
Bu belgelerin incelenmesinden, davacının ........ Özel Eğitim Merkezinde 19 gün, ........ İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'de 20 gün ve ........ isimli şahıs yanında da yaklaşık 3 ay süreyle inşaat kalfası olarak çalıştığı, çalıştığı bu yerlerden sadece ........ Özel Eğitim Merkezi hakkında bu şirketin FETÖ/PDY terör örgütü ile olan iltisakı veya irtibatından dolayı işlem yapıldığı, diğer iki yerin sözü edilen terör örgütü ile bağı veya iltisakı bulunduğunun ortaya konulamadığı hususları göz önüne alındığında; davacının 2011 yılında çalıştığı tespit edilen üç yerden, sadece ........ Özel Eğitim Merkezi hakkında FETÖ/PDY terör örgütü ile olan iltisakı veya irtibatından dolayı işlem yapıldığı, adı geçen şirket hakkında FETÖ/PDY iltisak veya irtibatı bulunması nedeniyle işlem yapılmış ise de, davacının anılan Şirkette sadece 19 gün çalıştığı, bu çalışma eyleminin de sadece "inşaat kalfası" olarak çalışması olduğu, diğer yandan, davalı idarece ya da dosyada yer alan bilgi ve belgelerden, davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisakı veya irtibatı olduğunu ortaya koyan başka hukuki bir delilin bulunmadığı, bu nedenle, FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisak veya irtibatı bulunması nedeniyle işlem yapılan bir şirkette sadece 19 gün ve inşaat kalfası olarak çalıştığı tespit edilen davacının, sırf bu bilgileri nazara alınarak, FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisakı veya irtibatı bulunduğu şeklinde değerlendirilmesinin hakkaniyete uygun olmadığı anlaşıldığından, Uzman Çavuş Adayı olarak görevine başlayan davacı tarafından, güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğundan bahisle kursiyer eğitiminin sonlandırılarak 20.1.2017 tarihli işlem ile sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolunda verilen Mahkeme kararında da hukuki isabet bulunmamıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun KABULÜNE, Ankara 16. İdare Mahkemesi'nce verilen 19/04/2018 gün ve E:2017/2199, K:2018/883 sayılı kararın KALDIRILMASINA; dava konusu işlemin İPTALİNE, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.362,00-TL vekalet ücretinin ve mahkeme aşamasında davacı tarafından yapılan 159,40-TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya VERİLMESİNE, davacının istinaf aşamasında adli yardım istemi kabul edilmiş olduğundan karar kesinleştikten sonra istinaf aşamasına ait toplam 177,10 TL yargılama giderlerinin tahsili için DAVALI İDAREYE müzekkere YAZILMASINA, kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde Danıştay'da temyiz yolu açık olmak üzere, 13/02/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)