(2577 S. K. m. 45) (5015 S. K. m. 7)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacı şirket tarafından, .... Köyü, Merkez/ŞANLIURFA adresinde 05.12.2006 tarihli ve BAY/939-82/20795 sayılı bayilik lisansı ile faaliyette bulunan .... Petrol San. Tic. Ltd. Şti.'ne ait akaryakıt istasyonunda 19.09.2014 tarihinde yapılan denetimde tespit edilen, bir adet yakıt tankının otomasyon sistemine bağlı olmaması eyleminin, 5015 sayılı Kanun'un 7 nci maddesinin 6 ncı fıkrası ve 1240 sayılı Kurul kararının mülga 4 ncü maddesinin 1 inci fıkrasına aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle aynı Kanun'un 19 uncu maddesinin (c) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 883.405,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin davalı idarenin 27.07.2017 tarihli ve 7213-23 sayılı Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada; uyuşmazlığın konusunu denetimde tespit edilen 6 no'lu tankın oluşturduğu, söz konusu tanka ilişkin olarak istasyon sahibi aleyhine yürütülen ceza yargılamasında Şanlıurfa 1.Asliye Ceza Mahkemesi'nin E:2014/544 sayılı dosyasında yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen raporda özetle; "Tankın kapasitesi 50.000 lt olup tabandan 14 cm yüksekte olan ve pompanın çekebileceği seviyenin altında olması sebebiyle tankın dibinde bulunan akaryakıtın satışı mümkün değildir."şeklinde tespitte bulunulduğu, anılan rapor esas alınmak suretiyle adı geçen Mahkemenin 30.06.2015 tarihli ve K:2015/484 sayılı kararında özetle; "....sanığın üzerine atılı suçun yasal unsurlarının oluşmadığı, sunulan belgeler ve bilirkişi raporlarıyla sanık ve müdafiinin bio dizel alımı ve satımı miktarlarının tam bir uygunluk gösterdiği, satılamayan bio dizel miktarının ele geçen suç konusu maddenin miktarı ile tam bir uygunluk gösterdiği ve bilirkişi raporlarıyla bu hususun tereddüte yer bırakmayacak şekilde ortaya çıktığı, suç konusu maddenin ele geçirildiği yakıt tankında ele geçen madde miktarının bilirkişi raporuyla teknik olarak pompanın çekemeyeceği seviyelerde olduğu ve satışının fiziken imkansız olduğunun açıkça anlaşıldığı...."şeklinde değerlendirme yapılarak akaryakıt istasyonu sahibinin "5607 sayılı Kanun'a muhalefet" suçundan beraatine karar verildiği ve söz konusu kararın Yargıtay 7.Ceza Dairesi'nin 09.11.2017 tarihli ve E:2017/10296, K:2017/9081 sayılı kararı ile onandığı; akaryakıt istasyonlarında otomasyon sistemi kurulmasını zorunlu kılan düzenlemelerin nihai amacının kaçak akaryakıt satışının engellenmesi olduğu, bu nedenle otomasyon sistemine bağlı olmadığı yönünde tespitte bulunulan bir akaryakıt tankından herhangi bir satış faaliyetinin bulunmadığının bir şekilde tespit edildiği hallerde, ilgililerin yukarıda yer verilen ve ağır yaptırımlar öngören düzenlemelere muhatap kılınmasının hakkaniyete uygun düşmeyeceği ve enerji piyasalarının sağlıklı işlemesine zarar verebileceği; bu itibarla, yukarıda yer verilen ceza yargılaması esnasında yerinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde cezaya konu yakıt tankında herhangi bir satış faaliyetinde bulunulmadığının mahkeme kararı ile ortaya konulmuş olduğu, akaryakıt istasyonundaki diğer tüm tankların otomasyon sistemine bağlı olduğu, kullanılmayan bir akaryakıt tankının sisteme bağlı olmamasından hareketle istasyonda hiç otomasyon sistemi kurulmamış gibi değerlendirmede bulunulamayacağı hususları dikkate alındığında; sübut bulmadığı görülen eylem esas alınmak suretiyle davacı şirkete 5015 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesinin (c) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 883.405,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin davalı idarenin 27.07.2017 tarihli ve 7213-23 sayılı Kurul kararında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline ilişkin olarak Ankara 17. İdare Mahkemesi'nce verilen 22/06/2018 tarih ve E:2017/2873, K:2018/1254 sayılı kararın, hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek istinaf başvurusunun kabulü istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek istinaf başvurunun reddi gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesince 2577 sayılı Yasanın değişik 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:
Dava; davacı şirket tarafından, .... Köyü, Merkez ŞANLIURFA adresinde 05.12.2006 tarihli ve BAY/939-82/20795 sayılı bayilik lisansı ile faaliyette bulunan .... Petrol San. Tic. Ltd. Şti.'ne ait akaryakıt istasyonunda 19.09.2014 tarihinde yapılan denetimde tespit edilen, bir adet yakıt tankının otomasyon sistemine bağlı olmaması eyleminin, 5015 sayılı Kanun'un 7 nci maddesinin 6 ncı fıkrası ve 1240 sayılı Kurul kararının mülga 4 ncü maddesinin 1 inci fıkrasına aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle aynı Kanun'un 19 uncu maddesinin (c) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 883.405,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin davalı idarenin 27.07.2017 tarihli ve 7213-23 sayılı Kurul Kararının iptali istemiyle açılmıştır.
5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun denetim tarihinde yürürlükte bulunan haliyle 7. maddesinin 6. fıkrasında; "Dağıtıcı lisansı sahipleri, Kurum tarafından belirlenen esaslara uygun olarak bayilerinde kaçak akaryakıt satışının yapılmasını önleyen teknolojik yöntemleri de içeren bir denetim sistemi kurmak ve uygulamakla yükümlüdür." hükmüne yer verilmiştir.
5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun "İdari Para Cezaları" başlıklı 19. maddesinin 1. fıkrasında; "Bu Kanuna göre idari para cezalarının veya idari yaptırımların uygulanması, bu Kanunun diğer hükümlerinin uygulanmasına engel oluşturmaz. Bu Kanuna göre verilen ceza ve tedbirler diğer kanunlar gereği yapılacak işlemleri engellemez.
2. fıkrasında; Bu Kanuna göre;(...)
c) alt bendinde; "Aşağıdaki hallerde, sorumlulara sekiz yüz elli bin Türk Lirası idari para cezası verilir:
3) 5 inci, 6 ncı,7 nci, 8 inci ve 17 nci maddelerin ihlali.
d) 8 inci maddenin ihlali halinde bayiler için (c) bendinde yer alan cezanın beşte biri uygulanır." hükmü getirilmiştir." hükmü yer almıştır.
06.07.2007 tarihli 26574 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren "Petrol Piyasasında Dağıtıcı Lisansı Sahiplerinin Bayii Denetim Sistemine İlişkin Usul ve Esaslar" hakkındaki Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 27.06.2007 tarih ve 1240 sayılı Kararının denetim tarihinde yürürlükte bulunan haliyle 4. maddesinin 1. fıkrasında; dağıtıcı lisansı sahiplerinin tescilli markası altında piyasaya sunulan akaryakıta ilişkin kalite kontrol izlemesini etkin biçimde yapacağı, bayilerinde kaçak petrol satışının yapılmasını önleyen teknolojik yöntemleri de içeren bir denetim sistemi kuracağı ve uygulayacağı, bu kapsamda dağıtıcı lisansı sahibinin: a) Akaryakıt istasyonlarında akaryakıt hareketlerini elektronik ortamda izlenebilmesine yönelik istasyon otomasyon sistemi kuracağı, bayi denetim sistemi ile bayilerindeki akaryakıt hareketlerini izleyeceği ve raporlayacağı, b)Bayi denetim sistemi kapsamındaki; i.Kurum tarafından belirlenen web hizmeti aracılığıyla Kuruma sağlayacağı elektronik verileri, ii. Kurumun erişimine ve ilgili diğer kamu kurum ve kuruluşlarının görevlerinin gerektirdiği ölçüde erişimine imkân sağlayan uzaktan erişim sistemini, iii. Bildirim sistemi aracılığıyla göndermesi gereken bildirimleri, otomasyon sistemi kılavuzuna göre oluşturacağı ve Kuruma sunacağı hüküm altına alınmıştır.
Aynı Kararın İstasyon Otomasyon Sistemine İlişkin Usul ve Esaslar" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasında; dağıtıcı lisansı sahiplerinin, a) Akaryakıt istasyonlarında tadilat dışında kalan her yerde (tank, geçici tank, pompa vs.) istasyon otomasyon sisteminin çevrim içi olmasını ve bayi denetim sistemi kapsamında veri kaybı oluşmamasını sağlar. b) Bayilerindeki istasyon otomasyon sistemi usul ve esaslara uygun olacak şekilde çevrim içi olana kadar ilgili bayiye akaryakıt ikmali yapamaz. c) Bayi denetim sisteminde ve/veya istasyon otomasyon sisteminde oluşan arızaları, ilk arızanın meydana geliş tarihinden itibaren en geç 10 gün içerisinde giderir. ç) Bayilik lisansı sahiplerinin lisanslarında Kurum tarafından dağıtıcı değişikliği tadili yapıldığı günden itibaren 10 gün içerisinde istasyon otomasyon sistemini çalışır hale getireceği kurala bağlanmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden, davacı şirket bayisi olan ve .... Köyü, Merkez ŞANLIURFA adresinde 05.12.2006 tarihli ve BAY/939-82/20795 sayılı bayilik lisansı ile faaliyette bulunan .... Petrol San. Tic. Ltd. Şti.'ne ait akaryakıt istasyonunda 19.09.2014 tarihinde yapılan denetimde, istasyonda otomasyona bağlı 6 adet yakıt tankı olduğu, 6 no'lu tankın 5 no'lu tank ile T borusu ile birleştirildiği, 6 no'lu tankın satış yapılan pompalara direk bağlantısının bulunmadığı, bağlantının 5 no'lu tanktan sağlandığı, satışlarında 5 no'lu tank üzerinde bağlı bulunan bağlantı sistemiyle yapıldığı, 6 no'lu tanktan alınan numunenin geçersiz çıktığı, 3. adada bulunan 3 no'lu pompa tabancasından alınan numunenin de geçersiz çıktığı, 3 ve 6 no'lu tanklardaki akaryakıta el konularak yedi emine teslim edildiği, 2 no'lu tank dışındaki 5 adet tanktan numune alınarak analize gönderildiği şeklinde düzenlenen tutanak sonrasında davacı şirket hakkında soruşturma açıldığı, soruşturma sürecinin sonunda düzenlenen rapor esas alınarak "bir adet yakıt tankının otomasyon sistemine bağlı olmaması" eyleminin, 5015 sayılı Kanun'un 7 nci maddesinin 6 ncı fıkrası ve 1240 sayılı Kurul kararının mülga 4 ncü maddesinin 1 inci fıkrasına aykırılık teşkil ettiği sonucuna varıldığı, bu kapsamda aynı Kanun'un 19 uncu maddesinin (c) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 883.405,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin davalı idarenin 27.07.2017 tarihli ve 7213-23 sayılı Kurul kararının verilmesi üzerine bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, akaryakıt istasyonlarında tadilat dışında kalan her yerde (tank, geçici tank, pompa vs.) istasyon otomasyon sisteminin çevrim içi olmasını ve bayi denetim sistemi kapsamında veri kaybı oluşmamasını sağlamakla yükümlü olan dağıtıcı şirket hakkında, bayisi olan uyuşmazlığa konu akaryakıt istasyonunda, otomasyon sistemine bağlı olmayan tankın varlığının saptanması nedeniyle, idari para cezası uygulanmasına yönelik olarak tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır
Öte yandan ceza yargılaması sırasında yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu söz konusu yakıt tankında pompalamadan satış yapılmasına imkan veren ölçüde yakıt bulunmadığından bahisle satış yapılmadığı sonucuna varılmış ise de yakıt tankından satış yapılmamış olması tankın otomasyon sistemine bağlı olmamasını maruz gösterecek bir durum olmayıp, davacı için mevzuatla öngörülen yükümlülüğün istisnasını oluşturmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin istinaf başvurusunun KABULÜ ile Ankara 17. İdare Mahkemesi'nce verilen 22/06/2018 tarih ve E:2017/2873, K:2018/1254 sayılı kararın KALDIRILMASINA; 2577 sayılı Yasanın değişik 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen DAVANIN REDDİNE; aşağıda dökümü yapılan, mahkeme safhasına ait 168,60.-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, istinaf safhasına ait 140,10-.TL yargılama giderinin ve yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 1.660,00-TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine, posta gideri avansından artan miktarın istenilmesi halinde istinaf başvurusunda bulunan tarafa iadesine, 2577 sayılı Yasanın değişik 46. maddesi uyarınca kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 gün içerisinde Danıştay ilgili Dairesine temyiz yolu açık olmak üzere, 03/04/2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)