(2577 S. K. m. 45) (6306 S. K. m. 7) (2464 S. K. m. 86, 87, 88, 97) (Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliği m. 16)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacı şirket tarafından, Van ili, İpekyolu ilçesi, …….. Mahallesi, 2604 ada, 2 nolu parselde inşa edilen yapıya ilişkin olarak davalı idarece "İnşaat Su Bedeli ve Kanalizasyon Kanal Bağlantı Onay Belgesi Bedeli" adı altında tahakkuk ettirilen ve 01.02.2016 tarihinde ihtirazi kayıtla ödenen 77.310,00.-TL'nin, davalı idare tarafından haksız olarak tahsil edildiği, davacı şirketin kentsel dönüşüm kapsamında yapılan proje nedeniyle söz konusu bedellerden muaf tutulması gerektiği ileri sürülerek, ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte geri ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davada, "Yukarıda metnine yer verilen mevzuata göre, 6306 Sayılı Kanun'un 7. Maddesi ile Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 16. maddesine eklenen 9. Fıkrasında "Belediye Gelirleri Kanununun 86 ncı, 87 nci, 88 inci ve 97 nci maddeleri ile belediye meclisi kararları ile belirlenen ücretler" bakımından muafiyet durumunun söz konusu olduğu, dava konusu ödemenin dayanağının ise Vaski Tarifeler Yönetmeliği olduğu, bunun yanında Vaski Tarifeler Yönetmeliği'nin 2560 sayılı İski Kanunu uyarınca Vaski Genel Müdürlüğü tarafından çıkarıldığı görülmektedir. Bu durumda, dava konusu iadesi talep edilen ödemeyi oluşturan kalemlerin yukarıda metnine yer verilen Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin ilgili maddesinde sayılan Belediye Gelirleri Kanunu'nun ilgili maddeleri yanında belediye meclisi kararları ile belirlenen ücretler kapsamında olmadığı anlaşıldığından, davacı şirketin tahakkuk ettirilen bu ücretlerden muafiyeti bulunmadığı sonucuna varılmaktadır." gerekçesiyle davanın reddine karar veren Van 2. İdare Mahkemesinin 20/12/2017 tarih ve E:2016/423, K:2017/3109 sayılı kararının; davaya konu ücretlerin kurum tarafından alınmasının hukuka aykırı olduğu, 6306 Sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliği'nin 16/d-9 maddesi uyarınca belediye meclisi kararı ile belirlenen ve alınan her türlü ücretten muaf tutulduğu, Van Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş, Görev, Yetki ve Teşkilat Yönetmeliği'nin 4/ç maddesinde "Genel Kurul"un Van Büyükşehir Belediye Meclisini ifade ettiğinin düzenlendiği, yine davalı idare tarafından alınan ücretin Vaski Tarifeler Yönetmeliği çerçevesinde alındığının belirtildiği, VASKİ Tarifeler Yönetmeliğinin 62. maddesinde yönetmeliğin VASKİ Genel Kurulunun kabulünden sonra yürürlüğe gireceğinin düzenlendiği, davalı idare tarafından alınan ücretlerin Vaski Tarifeler Yönetmeliği uyarınca alındığı kabul edilse dahi bu yönetmeliğin VASKİ Genel Kurulunca yani Van Büyükşehir Belediyesi Meclisi'nce kabul edildiği, bu nedenle söz konusu ücretlerden muaf tutulması gerektiği, zira davacıdan alınan ücretlerin belediye meclisi kararı ile belirlenen ücretler olduğu, kanun koyucu tarafından kentsel dönüşümün teşviki için ve afet riski altındaki alanların bir an önce dönüştürülebilmesi için pek çok kolaylaştırıcı hüküm getirildiği, mevzuatın alınmaması gereken ücretleri kalem kalem saymak yerine "her türlü ücret" olarak hüküm koymasının da bu durumu açıkça ortaya koyduğu, bu nedenle davacıdan alınan bedellerin iadesi gerektiği öne sürülerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: İstinaf aşamasında savunma dilekçesi verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesince işin gereği görüşüldü:
Davaya konu tahakkukun ve ödemenin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan haliyle 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'un 7. maddesinin 9. fıkrasında; ''Bu Kanun uyarınca yapılacak olan işlem, sözleşme, devir ve tesciller ile uygulamalar, noter harcı, tapu harcı, belediyelerce alınan harçlar, damga vergisi, veraset ve intikal vergisi, döner sermaye ücreti ve diğer ücretlerden; kullandırılan krediler sebebiyle lehe alınacak paralar ise banka ve sigorta muameleleri vergisinden müstesnadır.'' düzenlemesi yer almaktadır.
Yine davaya konu tahakkukun ve ödemenin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan haliyle Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliği'nin 16. maddesinin 9. fıkrasında; "Kanun kapsamında;
a) İlgili kurum veya gerçek veya özel hukuk tüzel kişilerince yapılacak olan işlem, sözleşme, devir ve tesciller ile uygulamalar, noter harcı, tapu harcı, belediyelerce alınan harçlar, damga vergisi, veraset ve intikal vergisi, döner sermaye ücreti ve diğer ücretlerden; kullandırılan krediler sebebiyle lehe alınacak paralar ise banka ve sigorta muameleleri vergisinden muaftır. ...
ç) Alınmaması gereken harç, vergi ve ücretler şunlardır. ...
6) Kurum ve kuruluşlarca döner sermaye ücreti adı altında alınan bütün ücretler; Belediye Gelirleri Kanununun 86 ncı, 87 nci, 88 inci ve 97 nci maddeleri ile 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun 21 inci ve 23 üncü maddeleri uyarınca alınan her türlü ücret ve riskli olarak tespit edilen binaya ilişkin olarak 1/7/1993 tarihli ve 21624 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Otopark Yönetmeliği uyarınca alınanlar da dahil olmak üzere, belediye meclisi kararı ile belirlenen ve alınan her türlü ücret. ..." düzenlemesi yer almıştır.
Van Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş, Görev, Yetki ve Teşkilat Yönetmeliği'nin 4/c maddesinde; Genel Kurulun Van Büyükşehir Belediye Meclisini ifade ettiği belirtilmiş, 7/a maddesinde; Van Büyükşehir Belediye Meclisinin VASKİ Genel Kurulu olarak görevli ve yetkili olduğu düzenlenmiş, 8/e maddesinde; su satışı ve kullanılmış suların boşaltılmasına ilişkin tarifeleri inceleyerek karara bağlamak Genel Kurulun görevleri arasında sayılmıştır.
Van Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Tarifeler Yönetmeliği'nin 62. maddesinde; "Bu yönetmelik, VASKİ Genel Kurulunun kabulünden sonra, mahalli gazetede veya idarenin internet sitesinde yayımlandıktan sonra yürürlüğe girer." hükmü yer almaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacı şirket tarafından Van ili, İpekyolu ilçesi, ... Mahallesi, 2604 ada, 2 nolu parselde inşa edilen yapıya ilişkin olarak davalı idarece "İnşaat Su Bedeli ve Kanalizasyon Kanal Bağlantı Onay Belgesi Bedeli" adı altında toplam 77.310,00.-TL bedel tahakkuk ettirildiği, 07.12.2015 tarihinde davacı şirket tarafından 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Yapıların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ve ilgili Yönetmelikte yer alan düzenlemeler kapsamında söz konusu proje için tahakkuk ettirilen bu ücretlerin alınmaması gerektiği belirtilerek konu hakkında görüş verilmesi talebiyle davalı idareye başvuru yapıldığı, bu başvuruya cevaben davalı idarece söz konusu bedellerden davacı şirketin muaf olmadığının belirtilmesi üzerine davacı şirket tarafından 01.02.2016 tarihinde ihtirazi kayıtla 77.310,00.-TL'nin ödendiği, akabinde yersiz ödendiği ileri sürülen bu tutarın ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte geri ödenmesinekarar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık konusu olayda; davacı şirketten tahsil edilen bedelin hangi düzenleme uyarınca alındığı hususunun Mahkemece sorulması üzerine, davalı idarece cevaben; Kanalizasyon Kanal Bağlantı Onay Belgesi Bedelinin Vaski Tarifeler Yönetmeliği'nin 2. ve 19. maddeleri uyarınca, İnşaat Su Bedelinin ise Vaski Tarifeler Yönetmeliği'nin 8/ç. ve 22/2. maddeleri uyarınca tahakkuk ettirildiğinin belirtildiği görülmektedir.
Yukarıda metnine yer verilen 6306 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmelik hükümlerine göre, Belediye Gelirleri Kanununun 86 ncı, 87 nci, 88 inci ve 97 nci maddeleri uyarınca alınan her türlü ücret dahil olmak üzere belediye meclisi kararı ile belirlenen ve alınan her türlü ücretin afet mevzuatı kapsamında yapılan yapılar için muafiyet ve istisna kapsamında alınmaması gerektiği açık olup, davacı şirketten tahsil edilen "İnşaat Su Bedeli ve Kanalizasyon Kanal Bağlantı Onay Belgesi Bedeli"nin Vaski Tarifeler Yönetmeliği hükümlerine dayandığı, bu Yönetmeliğin ve su satışı ve kullanılmış suların boşaltılmasına ilişkin tarifelerin Van Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Kurulunca yani Van Büyükşehir Belediye Meclisince karara bağlandığı, dolayısıyla davacı şirketten "İnşaat Su Bedeli ve Kanalizasyon Kanal Bağlantı Onay Belgesi Bedeli" adı altında tahsil edilen bedelin, belediye meclisi kararı ile belirlenen ve alınan her türlü ücret kapsamında olduğu ve bu nedenle afet mevzuatı kapsamında yapılan yapılar için muafiyet ve istisna kapsamında alınmaması gerektiği, bu nedenle davalı idarece davacıdan "İnşaat Su Bedeli ve Kanalizasyon Kanal Bağlantı Onay Belgesi Bedeli" adı altında toplam 77.310,00.-TL bedel tahsil edilmesinin yersiz ve mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmaktadır.
Bu durumda; davalı idarece davacıdan yersiz olarak tahsil edilen 77.310,00.-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte geri ödenmesi gerekmekte olup, aksi yöndeki istinaf istemine konu Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle; istinaf başvurusunun kabulü ile Van 2. İdare Mahkemesinin 20/12/2017 tarih ve E:2016/423, K:2017/3109 sayılı kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, 77.310,00.-TL'nin ödeme tarihi olan 01.02.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine, aşağıda dökümü yapılan 5.607,49.-TL yargılama gideri ile kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen tutar üzerinden nispi olarak hesaplanan 10.850,30.-TL avukatlık ücretinin davalı idarece davacıya ödenmesine, hükmolunan nispi karar harcından peşin yatırılan harcın düşülmesi sonucu eksik kalan 3.960,77.-TL harcın davacıya tamamlattırılması için Mahkemesince ilgili merciye müzekkere yazılmasına, artan posta gideri avansının Mahkemesince re'sen yatırana iadesine, 2577 sayılı Kanun'un 45/6. maddesi uyarınca kesin olarak, 11/02/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)