(6100 S. K. m. 323, 339) (2577 S. K. m. 45)
İSTEMİN ÖZETİ: Afganistan uyruklu davacının, uluslararası koruma başvurusunun geri çekilmiş sayılmasına ilişkin Van Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünün 08.03.2018 tarih ve 85258137-000-4291 sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada; davalı idare tarafından bildirim yükümlülüğünü mazeretsiz olarak yerine getirmediği tespit edilen davacı hakkında, Yasaya uygun olarak verilen uluslararası koruma başvurusunun geri çekilmiş sayılması kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddi yönünde verilen Van 1. İdare Mahkemesinin 26/09/2018 tarih ve E:2018/434, K:2018/1658 sayılı kararının; davacı tarafından, hukuka aykırı olduğu öne sürülerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesi uyarınca incelenmek suretiyle kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: İstinaf isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:
Davacı tarafından istinafa konu kararın usule ve hukuka aykırı olduğu iddia edilerek kaldırılması istenilmektedir.
İdare Mahkemesi kararının esasa yönelik olarak kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, bu yönden istinaf başvurusunun reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Kararın davacı aleyhine yargılama giderlerine ve vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmına gelince:
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Yargılama giderlerinin kapsamı" başlıklı 323.maddesinde; "Vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti." yargılama giderleri arasında sayılmış, "Adli yardımla ertelenen yargılama giderlerinin tahsili" başlıklı 339.maddesinin 2.fıkrasında ise; "Adli yardım kararından dolayı Devletçe ödenen veya muaf tutulan yargılama giderlerinin tahsilinin, adli yardımdan yararlananın mağduriyetine neden olacağı mahkemece açıkça anlaşılırsa, mahkeme, hükümde tamamen veya kısmen ödemeden muaf tutulmasına karar verebilir." hükmüne yer verilmiştir.
Olayda; davacının uluslararası koruma talep eden kişilerden olması nedeniyle, yargılama giderlerinin kendisinden tahsilinin mağduriyetine neden olacağı sonucuna varıldığından, kararın yargılama giderlerinin davacıdan tahsil edilmesine ve davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle;
1- Mahkeme kararının esasına yönelik istinaf başvurusunun reddine,
2- Davacının yargılama giderlerinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 339.maddesi uyarınca muaf tutularak, kararın davacı aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücreti hükmedilmesine ilişkin kısmının kaldırılmasına, aynı madde uyarınca davacının istinaf yargılama giderinden muaf tutulmasına, 2577 sayılı Yasanın 45/6. maddesi uyarınca kesin olarak, 06.02.2019 tarihinde oyçokluğu karar verildi.
AZLIK OYU
Dava; Afganistan uyruklu davacının, uluslararası koruma başvurusunun geri çekilmiş sayılmasına ilişkin Van Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünün 08.03.2018 tarih ve 85258137-000-4291 sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun tanımlara ilişkin 3. maddesinin (r) bendinde uluslararası korumanın, mülteci, şartlı mülteci veya ikincil koruma statüsünü ifade ettiği belirtilmiş, 69. maddesinde, uluslararası koruma başvurularının valiliklerce kaydedileceği hükme bağlanmış olup, "Başvuru sahibinin bilgilendirilmesi ve tercümanlık" başlıklı 70. maddesinin 1. fıkrasında; "Başvuru sahibi, başvurusuyla ilgili takip edilecek usuller, başvurusunun değerlendirilmesi sürecindeki hak ve yükümlülükleri, yükümlülüklerini nasıl yerine getireceği ve bu yükümlülüklere uymaması ya da yetkililerle iş birliğinde bulunmaması hâlinde ortaya çıkabilecek muhtemel sonuçlar, itiraz usulleri ve süreleri konusunda kayıt esnasında bilgilendirilir." hükmü yer almıştır.
Anılan Kanunun "İkamet zorunluluğu ve bildirim yükümlülüğü" başlıklı 71. maddesinin 1. fıkrası ile başvuru sahibine, kendisine gösterilen kabul ve barınma merkezinde, belirli bir yerde veya ilde ikamet etme zorunluluğu ile istenilen şekil ve sürelerde bildirimde bulunma gibi idari yükümlülükler getirilebileceği hükme bağlanmış, "Başvurunun geri çekilmesi veya geri çekilmiş sayılması" hususlarının düzenlendiği 77. maddesinin 1/ç bendinde ise; başvuru sahibinin, mazeretsiz olarak bildirim yükümlülüğünü üç defa üst üste yerine getirmemesi, belirlenen ikamet yerine gitmemesi veya ikamet yerini izinsiz terk etmesi hâllerinde başvurusu geri çekilmiş kabul edilerek değerlendirmenin durdurulacağı hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen hükümlere göre, uluslararası başvuru sahibine getirilen yükümlülüklere aykırı davranılması halinin, başvurunun geri çekilmiş sayılması sonucunu doğurabilmesi için yükümlülüklerini nasıl yerine getireceği ve bu yükümlülüklere uymaması halinde ortaya çıkabilecek muhtemel sonuçlar konusunda başvuru sahibinin kayıt esnasında bilgilendirilmesi gerektiği, bu bildirimin kesin, ayrıntılı ve tereddüte yol açmayacak açıklıkta olması gerektiği hususu tartışmasızıdır.
Dava dosyasının incelenmesinden; Van Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğü'ne başvuruda bulunarak uluslararası koruma talebinde bulunan Afganistan uyruklu davacıya Van İli'nde ikamet, kanun ve idari düzenlemelerle belirlenen yükümlülüklere uyma ve her hafta çarşamba günü 09:00-12:00 saatleri arasında imza bildirim yükümlülüğünün getirildiği ve bu yükümlülüklerin tercüman eşliğinde davacıya tebliğ edildiği, davacının imza bildirim yükümlülüklerini yerine getirmediğinden bahisle uluslararası koruma başvurusunun geri çekilmiş sayılmasına ilişkin dava konusu işlemin tesis edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Davalı idare tarafından davacının imza bildirim yükümlülüklerini yerine getirmediğinden bahisle dava konusu işlem tesis edilmiş ise de; davacıya yükümlülüklerinin tebliğ edildiği tutanakta, ikamet zorunluluğuna, kanun ve idari düzenlemelerle belirlenen yükümlülüklere uyma zorunluluğuna aykırı davranması halinde eğitim ve temel sağlık hakları hariç diğer haklardan faydalanması bakımından sınırlamalar getirilebileceğinin, serbest ikametinin uygun görüldüğü ilden ayrılması durumunda başvurusunun geri çekilmiş sayılacağının belirtilmesine rağmen, imza bildirim yükümlülüğünü mazeretsiz olarak üç defa üst üste yerine getirmemesi halinde de başvurusunun geri çekilmiş sayılacağı hususunun belirtilmediği, dolayısıyla bu konuda davacıya usulüne uygun bir bildirim yapıldığından söz edilemeyeceği açıktır.
Bu veriler ışığında, imza bildirim yükümlülüğüne uymaması halinde ortaya çıkabilecek muhtemel sonuçlar konusunda usulüne uygun olarak bildirim yapılmayan davacının, bu yükümlülüğünü yerine getirmediğinden bahisle tesis edilen uluslararası koruma başvurusunun geri çekilmiş sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, bu nedenle istinaf isteminin kabulü ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği görüşü ile aksi yöndeki karara katılınmadı. (¤¤)