(2577 S. K. m. 45)
İSTEMİN ÖZETİ: Ankara 6.İdare Mahkemesi'nce verilen 14/03/2018 gün ve E:2017/2258, K:2018/652 sayılı kararın istinaf incelemesine tabi tutularak kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek, istinaf isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesince, 2577 sayılı Yasanın değişik 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek, gereği görüşüldü:
Dava, davacı tarafından, Ankara Güvercinlik Jandarma Teknik ve Yardımcı Sınıf Eğitim Merkezi Komutanlığı'nda Uzman Erbaş Adayı olarak görev yapmakta iken güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle eğitimine son verilerek sözleşmesinin feshedilmesi ve ilişiğinin kesilmesine ilişkin 20.01.2017 tarihli işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Ankara 6. İdare Mahkemesi'nce verilen 14/03/2018 gün ve E:2017/2258, K:2018/652 sayılı kararla; Arşiv Araştırması ve Güvenlik Soruşturması Değerlendirme Kurulu tarafından davacının güvenlik soruşturması arşiv araştırmasının olumsuz olduğuna karar verildiği ve güvenlik soruşturmasının olumsuz bulunduğundan bahisle sözleşmesinin feshedildiği, dolayısıyla kamu hizmetine alınmada, görevin gerektirdiği niteliklere uygun olarak görevin önem ve özelliği de göz önünde bulundurulmak suretiyle davacı hakkında yaptırılan güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğu gerekçesiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafından, Mahkeme kararının hukuk ve usule aykırı olduğu öne sürülmekte ve istinaf yoluyla kaldırılmasına karar verilmesi istenilmektedir.
4045 sayılı Güvenlik Soruşturması, Bazı Nedenlerle Görevlerine Son Verilen Kamu Personeli ile Kamu Görevine Alınmayanların Haklarının Geri Verilmesine ve 1402 Numaralı Sıkıyönetim Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 1. maddesinde; "Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması; kamu kurum ve kuruluşlarında, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları halinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu gizlilik dereceli birimler ile Genelkurmay Başkanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, jandarma, emniyet, sahil güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli ve ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel hakkında yapılır. Devletin güvenliğini, ulusun varlığını ve bütünlüğünü iç ve dış menfaatlerinin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgeler ile gizlilik dereceli kamu personeli ile meslek gruplarının tespiti, birim ve kısımların tanımlarının yapılması, güvenlik soruşturmasının ve arşiv araştırmasının usul ve esasları ile bunu yapacak merciler ve üst kademe yöneticilerinin kimler olduğu Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulacak yönetmelik ile düzenlenir." hükmüne yer verilmektedir.
Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'nin amacını düzenleyen 1. maddesinde; "Bu Yönetmeliğin amacı; yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları halinde Devletin güvenliğinin, iç ve dış menfaatlerinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarının gizlilik dereceli birim ve kısımlarını belirlemek, Türk Silahlı Kuvvetlerinde, emniyet ve istihbarat teşkilatlarında, ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel hakkında yapılacak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasını düzenlemektir." hükmü düzenlenmekte ve güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yapılmasında gözetilecek genel ilkeler ve uyulacak genel esaslar hakkında kurallara yer verilmektedir.
Aynı Yönetmeliğin "Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında araştırılacak hususlar" başlıklı 11. maddesinde; "Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında kişinin içinde bulunduğu ortam da dikkate alınarak: a) Kimlik kontrolü, kimlik kayıtlarının doğruluk derecesi, uyrukluğu, geçmişte yabancı bir devletin uyrukluğuna girip girmediği, b) Kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığı, kolluk kuvvetlerinin ve istihbarat ünitelerinin arşivlerinde bilgiler bulunup bulunmadığı, adli sicil kaydının ve hakkında bir tahdidin olup olmadığı, c) Yıkıcı faaliyetlerde bulunup bulunmadığı ve 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanuna ve Atatürk ilke ve inkılaplarına aykırı davranıp davranmadığı, d)Şeref ve haysiyetini ihlal edecek ve görevine yansıyacak şekilde kumara, uyuşturucuya, içkiye, paraya ve aşırı bir şekilde menfaatine düşkün olup olmadığı, ahlak ve adaba aykırı davranıp davranmadığı, e) Yabancılarla, özellikle hasım ve hasım olması muhtemel Devlet mensupları ve temsilcileriyle ilgili derecesinin iç yüzü ve nedeni, f) Sır saklama yeteneğinin olup olmadığı, araştırılır." hükmü düzenlenmektedir.
3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 19.maddesinde yer alan; "Personelde aranacak nitelikler, müracaat şekli ve zamanı, müracaatın kabul edilmesi, sözleşmenin yapılması ve feshedilmesi sebepleri, verilecek sicilin şekil ve usulleri görevde başarısız olma ve kendilerinden istifade edilememe halleri ve bunlara yapılacak işlem şekli, sözleşmenin uzatılmasında uygulanacak esaslar, uzman onbaşıların uzman çavuş olabilmeleri için gerekli şartlar, astsubay sınıfına geçirilecekler için uygulanacak esaslar, astlık üstlük münasebetleri ile bu hususlardaki işlem şekli ve ilgili diğer hususlar kanunun yürürlüğe girmesini takip eden 6 ay içerisinde Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığınca müştereken çıkarılacak bir yönetmelikte gösterilir." hükmüne istinaden 20/09/2005 tarih ve 20942 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin "Personelde aranacak nitelikler" başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendinde; "(Değişik: RG-4/2/2017-29969) İcra edilen temel askerlik eğitimini başarıyla tamamlayanlardan güvenlik soruşturması uygun olmak veya ilk atamaları doğrudan doğruya kıt’a veya birliklere yapılan uzman erbaşlar için güvenlik soruşturması uygun olmak." hükmü, (ı) bendinde; "(Değişik: RG-21/1/2016-29600) Ayrıca; 1) Verilen ceza, ertelense, seçenek yaptırımlara çevrilse, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilse veya affa uğrasa dahi; Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlar ile basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, iftira, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, yalan yere tanıklık, yalan yere yemin, cürüm tasnii, ırza geçmek, sarkıntılık, kız, kadın veya erkek kaçırmak, fuhşiyata tahrik, gayri tabiî mukarenet, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçlar ile istimal ve istihlâk kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmî ihale ve alım ve satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma, firar, amir veya üste fiilen taarruz, emre itaatsizlikte ısrar, üste hakaret, mukavemet, fesat, isyan suçlarından dolayı yahut 22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Askerî Ceza Kanununun 148 inci maddesinde yazılı suçlardan mahkûm olmamak, 2) Taksirli suçlar hariç olmak üzere diğer suçlardan adlî veya askerî mahkemeler tarafından otuz günden daha fazla süreli hürriyeti bağlayıcı bir ceza ile mahkûm olmamak, 3) Taksirli suçlar nedeniyle altı ay veya daha fazla süre ile hürriyeti bağlayıcı bir cezaya mahkûm olmamak." hükmü, (i) bendinde ise; "(Değişik fıkra: RG-4/2/2017-29969) Uzman erbaş olmak için gerek muvazzaflık görevini yaptığı sırada, gerekse terhislerini müteakip başvuruda bulunan ve alınmaları uygun görülen personelin, güvenlik soruşturmaları; kuvvet komutanlıkları veya Jandarma Genel Komutanlığı yahut Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından yaptırılır. Temel askerlik eğitimi sırasında güvenlik soruşturması sonuçlanmayanların eğitimleri devam ettirilir. Bunlardan güvenlik soruşturmaları olumlu sonuçlananlar göreve başlatılır, olumsuz sonuçlananların ise Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı ile ilişiği kesilir. Türk Silahlı Kuvvetlerinin manevi şahsiyetine gölge düşüren veya askerliğin şeref ve haysiyeti ile bağdaşmayacak eylemlerde bulunanlar ile tutum ve davranışları ile yasa dışı siyasi, yıkıcı, bölücü ideolojik görüşü benimseyenler, uzman erbaş olarak istihdam edilmezler." hükmü düzenlenmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, davacının, J.Tek. ve Yrd. Snf. Eğt. Mrk. Komutanlığı emrinde Uzman Erbaş Adayı olarak görev yapmakta iken, Arşiv Araştırması ve Güvenlik Soruşturması Değerlendirme Kurulu'nun 18.01.2017 tarihli Kararı ile güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olduğuna karar verildiği, buna dayalı olarak sözleşmesinin 20.01.2017 tarihi itibarıyla feshedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanmasının sebebinin, istihbari olarak elde edilen "davacının Bank ........'da hesap açanlar arasında olduğu, hesap açma tarihi: 30.06.2014, Müşteri durumu: Aktif olduğu" bilgisi olduğunun anlaşıldığı, davacı tarafından, Bank ........da mevcut olan hesabının, çalıştığı Şirket nedeniyle yapılan maaş ödemesi hesabı olduğunun belirtildiği, ayrıca ........ Alüminyum Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinde "su tesisatçısı" olarak çalıştığına dair bir çalışma belgesinin sunulduğunun görüldüğü, bunun üzerine Dairemizin 30.11.2018 tarih ve E:2018/3159 sayılı ara kararı ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından; "Davacı ........'un (TC:........) sigorta kayıtlarını gösterir cetvelin gönderilmesinin", ayrıca davacının çalıştığı belirtilen ........ Alüminyum Sanayi ve Ticaret A.Ş.'den de, "davacının su tesisatçısı olarak, bu şirkette çalışıp çalışmadığı, çalışmış ise hangi tarihlerde çalıştığı, anılan şirkette çalıştığı dönemde maaşını şirketten nasıl aldığı, anılan şirketin davacının maaşını hangi banka hesabı kanalıyla ödediği, davacının maaşının Bank ........ şubesinden ödenip ödenmediği hususlarına ilişkin bilgi ve belgelerinin gönderilmesinin" istenildiği, adı geçen şirket tarafından, şirket avukatı Av. ........ imzalı 08.01.2019 tarihli ara kararı cevabında, "davacının ........ Alüminyum Sanayi ve Ticaret A.Ş'de 27.06.2014 ila 25.02.2015 ve 06.04.2016 ila 10.06.2016 tarihleri arasında tesisatçı olarak çalıştığı, müvekkili Şirket tarafından Bank ........ ile akdettikleri 14.11.2013 tarihli maaş ödeme protokolü ile müvekkili şirketin personeline maaş ödemelerinin Bank ........'dan yapıldığı, 04.12.2014 tarihi itibarıyla ise yeni yapılan protokolle ........ Bankası üzerinden maaş ödemelerinin yapıldığının belirtildiği, sözü edilen yazı ekinde sunulan SGK kayıt belgeleri de dahil tüm belgelerden, davacının adı geçen şirkette yukarıda yer verilen tarihlerde tesisatçı olarak çalıştığı, davacının maaş ödemelerini Şirketin anlaştığı Banka ........ hesabı üzerinde aldığı, buna ilişkin davacının çalışma belgesinin sunulduğu, öte yandan, SGK Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 25.12.2018 tarih ve 17692517 sayılı ara kararı cevabı yazı ekinde davacının SGK kaydını içeren çizelgelerin gönderildiği görülmüştür.
Bu belgelerin incelenmesinden, davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanmasının sebebinin, "davacının Bank ........'da hesap açanlar arasında olduğu, hesap açma tarihi: 30.06.2014, Müşteri durumu: Aktif olduğu" şeklindeki elde edilen istihbari bilgi olduğu anlaşılmakta ise de, yukarıda ayrıntısına yer verilen ara kararı cevabı bilgi ve belgelerden, davacının Bank ........da aktif bir hesabının bulunmasının dayanağının, tesisatçı olarak çalıştığı Şirketin maaş ödemesini yaparken davacı adına açtırdığı maaş hesabı olduğu, davalı idarece davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile bir iltisakı veya irtibatının olduğuna dair başkaca bir delilin de ileri sürülemediği, sırf bu bilgi notu nazara alınarak, davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisakı veya irtibatı bulunduğu şeklinde değerlendirilmesinin hakkaniyete uygun olmadığı anlaşıldığından, Uzman Erbaş Adayı iken, güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle eğitimine son verilerek sözleşmesinin feshedilmesi ve ilişiğinin kesilmesine ilişkin 20.01.2017 tarihli işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolunda verilen Mahkeme kararında da hukuki isabet bulunmamıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Ankara 6. İdare Mahkemesi'nce verilen 14/03/2018 gün ve E:2017/2258, K:2018/652 sayılı kararın kaldırılmasına; dava konusu işlemin iptaline, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Uyarınca belirlenen 1,362,00-TL avukatlık ücreti ile mahkeme ve istinaf aşamasında yapılan toplam 327,50-TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, fazladan alınan 35.90-TL harç ile artan posta ücretinin karar kesinleştikten sonra davacıya iadesine, kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde Danıştay'da temyiz yolu açık olmak üzere, 13.02.2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)