(2451 S. K. m. 2) (657 S. K. m. 68, 72, 76) (178 S. KHK. Ek m. 29) (Görev Yerleri İtibarıyla Vergi Müfettişleri Yer Değiştirme Yönetmeliği m. 28)
İSTEMİN ÖZETİ: İstanbul Haliç Grup Başkanlığında vergi müfettişi olarak görev yapan davacı tarafından, Görev Yerleri İtibariyle Vergi Müfettişleri Yer Değiştirme Yönetmeliği uyarınca Gaziantep Grup Başkanlığı'nda görevlendirilmesine ilişkin Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı'nın 21/06/2017 tarih ve 94862131-903-E.713 sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada dava konusu işlemin iptaline ilişkin İstanbul 3. İdare Mahkemesi'nce verilen 12/12/2017 tarih ve E:2017/1271, K:2017/2643sayılı karara, yürürlükteki mevzuat hükümleri dikkate alınarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı iddialarıyla istinaf başvurusunda bulunularak kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Davalı idare tarafından davacı hakkında hukuka uygun olmayan idari işlemlerin tesis edildiği, davalı idarenin istinaf başvurusunun reddi ile mahkeme kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Birinci İdare Dava Dairesince işin gereği görüşüldü:
Dava; İstanbul Haliç Grup Başkanlığında vergi müfettişi olarak görev yapan davacı tarafından, Görev Yerleri İtibariyle Vergi Müfettişleri Yer Değiştirme Yönetmeliği uyarınca Gaziantep Grup Başkanlığı'nda görevlendirilmesine ilişkin Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı'nın 21/06/2017 tarih ve 94862131-903-E.713 sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Kaldırılması istenilen mahkeme kararında, işlemin yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir. Ancak, benzer bir ihtilafta Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nca verilen 31.05.2017 tarih ve E:2016/5185, K:2017/2367 sayılı kararda "178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye 649 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile eklenen "Vergi Denetim Kurulu Başkanlığında atama, yükselme ve yer değişikliği" başlıklı Ek 29. maddesinin altıncı, yedi sekizinci fıkralarında; "... Yeterlik sınavında başarılı olanlar Vergi Müfettişi olarakatanırlar.20 nci maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen grup başkanlığında görev yapmakta iken Vergi Müfettişi olarak atananlardan yeterlik sınavındaki başarı sırasına göre en başarılı yüzde beşi, 20 nci maddenin ikinci fıkrasının (b), (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen grup başkanlıklarında görevlendirilir. Yeterlik sınavına girmeye hak kazanamayanlar ile yeterlik sınavında başarılı olamayanlar ise Bakanlıkta derecelerine uygun memur kadrolarına atanırlar.
Yardımcılık dönemi dahil Vergi Müfettişi olarak en az on yıl çalışan, yeterlik sonrası dönemde en az üç yıl performans değerlendirmesine tabi tutulan ve yapılan performans değerlendirmelerinde başarılı olanlar, Vergi Başmüfettişi kadrolarına atanırlar.20 nci maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen grup başkanlığında görev yapıp, bir takvim yılı içinde Vergi Başmüfettişi olarak atananlardan giriş sınavında alınan puanın yüzde onu, yeterlik sınavında alınan puanın yüzde yirmisi ve performans değerlendirmesine göre alınan puanın yüzde yetmişi esas alınarak yapılacak sıralamaya göre en başarılı yüzde beşi, izleyen yıl içinde 20 nci maddenin ikinci fıkrasının (b), (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen grup başkanlıklarında görevlendirilir.
20 nci maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen grup başkanlıklarında görev yapan Vergi Müfettişleri bu grup başkanlıkları arasında görev yerleri bakımından yer değiştirmeye tabidir. 20 nci maddenin ikinci fıkrasının (b), (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen grup başkanlıklarında görev yapan Vergi Müfettişleri ise bu grup başkanlıkları arasında yer değiştirmeye tabidir." hükümlerine yer verilmiştir.
Aynı kararname eki kadro cetvelinde vergi müfettişi kadroları merkez teşkilatına ait kadrolar arasında sayılmış olup, davalı idarenin taşra teşkilatında vergi müfettişi kadrosu bulunmamaktadır.
Öte yandan, 178 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 29. maddesinin son fıkrasında yer alan yetkiye dayanılarak; vergi inceleme ve denetimlerinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesi, vergi kayıp ve kaçağına neden olan kayıtdışı ekonominin en aza indirilmesi ve böylelikle mükelleflerin vergiye gönüllü uyumunun artırılması maksadıyla, hizmetin gerekleri, liyakat ve kariyer esas alınarak, Vergi Müfettişlerinin bu Yönetmelikte belirtilen Grup Başkanlıklarında görevlendirilmelerini belirli kurallara bağlamak amacıyla hazırlanarak 16/06/2012 günlü, 28325 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Görev Yerleri İtibarıyla Vergi Müfettişleri Yer Değiştirme Yönetmeliğin bütünü incelendiğinde de, vergi müfettişlerinin görev yerlerinin değiştirilmesi hususlarında "görevlendirme" ibaresi kullanılmıştır.
2451 sayılı Bakanlıklar ve Bağlı Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin Kanun'un 2. maddesinde; "Bu Kanuna ekli (1) sayılı cetvelde gösterilen unvanları taşıyan görevlere Bakanlar Kurulu kararı ile, (2) sayılı cetvelde gösterilen unvanları taşıyan görevlere müşterek kararla atama yapılır. Bunların nakilleri ve görevden alınmaları da aynı usule göre olur." hükmü yer almış, anılan Kanun'un 2 sayılı cetvelinde Maliye Bakanlığı Vergi Müfettişlerine de yer verilmiştir.
Bu durumda, vergi müfettişi kadrolarının merkez teşkilatında bulunmaları nedeniyle atamalarının merkez teşkilatına müşterek kararla yapılması gerekmekte olup, grup başkanlıkları arasında yer değişikliğinin ise görevlendirme suretiyle yapılmasında gerek 178 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, gerekse de anılan Kanun Hükmünde Kararnameye dayanılarak çıkartılan Görev Yerleri İtibarıyla Vergi Müfettişleri Yer Değiştirme Yönetmeliğine aykırılık bulunmamaktadır.
Öte yandan; mezkur Yönetmeliğin "Emeklilik talebiyle yerinde bırakılma" başlıklı 28. maddesinde; "Bulunduğu hizmet bölgesinde zorunlu çalışma süresini tamamlamış olmaları nedeniyle yer değiştirme suretiyle görevlendirmeye tabi Vergi Müfettişlerinden emeklilik hakkını kazanmış olanlar ile bir sonraki yılın Temmuz ayına kadar kazanacak olanlar, en geç 17 Temmuz’da emekli olmak istediklerine dair dilekçelerini Mart ayı sonuna kadar dâhil oldukları Grup Başkanlığı aracılığı ile Başkanlığa göndermeleri ve idari yönden bir sakınca görülmemesi halinde, emekli olacakları tarihe kadar bulundukları Grup Başkanlıklarında bırakılırlar. Süresi içinde verilmeyen dilekçeler bu fıkranın uygulanmasında dikkate alınmaz.
Birinci fıkra uyarınca yerinde bırakılanlardan emekli olma isteğinden vazgeçenlerin durumu Başkanlıkça değerlendirilerek, görev yerleri, bölge ve süre kaydı aranmaksızın derhal değiştirilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; ...Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığında vergi müfettişi olarak görev yapan davacının, ... İlinin 6 yıllık zorunlu çalışma süresini tamamlaması üzerine 2013 yılı atama döneminde yer değiştirmeye tabi tutulacağının bildirilmesinin ardından davalı idareye sunduğu ... günlü dilekçe ile; ... 2014 tarihinde emekli olacağını belirterek Yönetmeliğin 28. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bir yıl süre ile yerinde bırakılmayı talep ettiği ve idarece bu talebinin kabul gördüğü, daha sonra, .../2014 tarihinde davalı idareye sunduğu dilekçe ile ailevi nedenlerden ötürü emeklilik talebinden vazgeçtiğini bildirmesi üzerine, Yönetmeliğin 28. maddesinin 2. fıkrası uyarınca, .../2014 günlü, ... sayılı işlem ile ... Grup Başkanlığı emrine naklen atandığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; ... 2014 tarihinde emekli olacağını beyan etmesi nedeniyle görev yerinde bırakılan, daha sonra ise emeklilik talebinden vazgeçtiğini bildiren davacının, mezkur Yönetmeliğin 28. maddesinin ikini fıkrası uyarınca görev yerinin değiştirilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır." şeklinde karar verilmiştir.
Bu durumda, mevcut mevzuat hükümlerini yorumlayıp, vergi müfettişlerinin görev yerlerinin değiştirilmesine dair işlemlerin müşterek kararname ile yapılması gerekmediği yönünde bir içtihat ortaya çıkaran Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun bu kararı doğrultusunda, iş bu dava konusu işlemde de yetki unsuru açısından sakatlık görülmemiş olup, dava konusu işlemin diğer açılardan hukuka uygunluğunun muhakemesi gerekmektedir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 72. maddesinde, kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmaların; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiye'nin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılacağı; 76. maddesinde de, kurumların, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68. maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabileceği kuralı hükme bağlanmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden; İstanbul Haliç Grup Başkanlığı'nda Vergi Müfettişi olarak görev yapan davacının Gaziantep Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığı'nda görevlendirilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Hukuki durumları (statüleri) 657 sayılı Kanun, özel yasalar ve kurumsal nitelikte yasa ve yönetmeliklerle düzenlenmiş olan kamu görevlilerinin bu statüde kaldıkları sürece, görevlerine ilişkin olarak, öncelikle söz konusu Yasa ve Yönetmelikte düzenlenmiş bulunan kurallara uymakla bu kuralların ve kamu hizmetinin gereklerine uygun davranmakla yükümlü olduklarının kabulü gerekmektedir. Aksi halin, yani statünün gereklerinin ikinci sıraya alınmasının, kamu hizmetlerini yürütmek amacı ile kurulmuş olan kamu kurumlarının görevlerini yerine getirmekte zorlanmalarına, giderek görevlerini aksatmalarına neden olabileceği ve personelin istihdamı konusunda genel kabul görmüş, coğrafi bölge esası, ihtiyaca göre istihdam ve personelin birimler arasında dengeli dağılımı gibi belirli ilkelerin uygulanmasını engelleyecektir.
Bu durumda davacının kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek tesis edildiği sonucuna ulaşılan dava konusu atama işleminde hukuka aykırılık, bu işlemin iptali yönündeki mezkur Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle; davalı idare istinaf başvurusunun kabulüne, dava konusu işlemin iptali yolundaki İstanbul 3. İdare Mahkemesi'nce verilen 12/12/2017 tarih ve E:2017/1271, K:2017/2643 sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine, aşağıda dökümü yapılan 229,60-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, istinaf başvuru safhasında davalı idarece yapılan 42,00-TL posta gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.090,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, artan tebligat ücretinin mahkemesince taraflara iadesine, kararın taraflara tebliği için dosyanın mahkemesine gönderilmesine, temyiz yolu kapalı olmak üzere kesin olarak, 03/05/2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)