(2577 S. K. m. 17, 45)
İSTEMİN KONUSU: İstanbul 6. İdare Mahkemesinin 20/09/2017 tarih ve E:2016/2675, K:2017/1416 sayılı kararının istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İstanbul ili, Ataşehir ilçesi, .......... - Eski 3-4 pafta, 17 Parsel, yeni 245-246 pafta, 1870 ada, 2 parsel sayılı, ..........'de yer alan gecekondu hakkında 2981 sayılı Yasa ile 4607 sayılı Yasanın 5.maddesine istinaden hak sahipliğinden doğan tapunun tarafına verilmesi ve yer tahsisi talebiyle Ataşehir Belediye Başkanlığına yapılan 21.06.2016 tarihli başvurunun, davalı idarece reddi ile 197 adet gecekondu malikinin gerçekleştirdiği gibi taahhütname ve muvafakatname imzalayarak, noter huzurunda kura çekilişi ile tarafına kat irtifakı esasına göre konut tahsis edilmesi için gerekli şartları yerine getirmesi aksi halde yoğun talep nedeniyle, inşaa edilen konutlardaki kontenjanın dolabileceği, bu durumda protokollerle tanınan hak sahipliğinin kaybedilebileceğine dair 27/10/2016 tarih ve 17055 sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk derece mahkemesi kararının özeti: İstanbul 6. İdare Mahkemesinin 20/09/2017 tarih ve E:2016/2675, K:2017/1416 sayılı kararı ile; " ... uyuşmazlığa konu gecekondunun bulunduğu taşınmazın 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planında kısmen yüksek yoğunluklu konut, kısmen de yol alanında kaldığı, gecekondunun yerinde korunamayacak olduğu, davacının, 2981 sayılı Yasa uyarınca hak sahibi sıfatını taşıyıp taşımadığı, hak sahibi ise bu belirlemeye bağlı olarak şekillenecek olan, arsa/konut tahsisi yapılıp yapıl(a)mayacağı, bu bağlamda, yıkımdan bu sürece kadarki dönem için kira yardımı yapılıp yapılmayacağı, sosyal konut tahsisi vaki olursa enkaz bedeli ödemesi-mahsubunun gündeme gelip gelmeyeceği, şayet hak sahibi kabul edilmez ise, yıkım bedeli ödenmesinin mümkün olup olmadığı yönlerinden 2981 sayılı Yasa ve diğer ilgili mevzuat hükümlerinde yer alan diğer koşullar dikkate alınarak bir değerlendirme yapılıp, davacının elindekilerin-temin edebildiğinin tamamını sunduğunun kabulü gereken eki başvurusuna belgeler gerekli görülürse sıhhati de irdelenerek, artık nihai olarak sonuçlandırılmak suretiyle bir işlem tesisi gerekirken, taahhütname ve muafakatname imzalanarak noter huzurunda kura çekilişine katılabilmek için gerekli şartların yerine getirilmesi, aksi halde üretilen sosyal konutlara bu kapsamda birçok talebin olacağı, kontenjanın dolabileceği ve protokol uyarınca hak sahipliğinin kaybedilebileceği yolunda kurulan dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı" gerekçesi ile dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak iptaline karar verilmiştir.
İSTİNAFA BAŞVURANIN İDDİALARI: Davalı idare tarafından; İlk derece mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğu, davacının imar affı başvurusu olmayanlar listesinde yer aldığı, benzer taleple açılan davaların reddine yönelik mahkeme kararları bulunduğu, talep dışına çıkılarak verilen kararın hatalı olduğu ileri sürülerek davanın reddine karar verilmesi istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından; dava konusu işlemin iptaline dair kararın hukuka uygun olduğu ileri sürülerek, istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Beşinci İdare Dava Dairesince; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca davalı idarenin duruşma istemi yerinde görülmeyerek aynı Kanunun 6545 sayılı Kanunun 19. maddesi ile değişik 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:
İstinaf başvurusu; İstanbul İli, Ataşehir İlçesi, Atatürk Mahallesi, .........., 245-246 pafta, 870 ada, 2 parselde bulunan gecekondusu dolayısıyla 2981 sayılı Yasa'dan kaynaklanan hak sahipliğinin tapuya çevrilmesi suretiyle gecekondunun bulunduğu yerden tarafına arsa tahsis edilmesi, mümkün değilse eşdeğer başka bir yerden arsa tahsis edilmesi istemiyle yaptığı 22/09/2016 tarihli başvurusunun reddine yönelik 27/10/2016 tarih ve 17055 sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada; dava konusu işlemin iptaline karar veren İstanbul6.İdareMahkemesinin 20/09/2017tarih ve E:2016/2675, K:2017/1416sayılıkararının davalı idare tarafından kaldırılması istemine ilişkindir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "istinaf" başlıklı (Değişik 6545 S.K./19. md.) 45. maddesinin 4. fıkrasında; Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir. 6. fıkrasında ise, "Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir."hükümleri yer almaktadır.
2981 sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanunun 7. maddesinde; "İmar mevzuatına aykırı yapılar ve gecekondular için yapının bulunduğu yerin valilik veya belediyelerine aşağıdaki esaslara göre müracaat edilir. Bu Kanun kapsamına giren bütün yapılardan tek maliki olanların sahibi, apartmanların müteahhitleri veya yöneticileri veya kat maliklerinin herhangi biri veya bunların vekilleri form dilekçe ile Belediye ve mücavir alan sınırları içinde Belediyelere; Belediye ve mücavir alan sınırları dışında ise valiliğe bizzat müracaat ederler. Müracaat iadeli taahhütlü olarak posta ile de yapılabilir. Posta ile yapılan müracaatlarda dilekçenin postaya verildiği tarih müracaat tarihi sayılır. Müracaat; Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca tespit edilip, valilik ve belediyelerce; dış temsilcilikler için de Dışişleri Bakanlığınca çoğaltılacak form dilekçe ile yapılır. Form dilekçeye madde 8'de belirlenen tespit ve değerlendirme belgeleri eklenir. Müracaat; bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç 6 ay içinde yapılır. Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte yurt dışında çalışan işçiler ile daimi görevde bulunanlar ve görevi yurt dışında üç aydan fazla devam edenler için müracaat süresi 12 aydır. Üzerinde yapı yapılmak suretiyle arsa ve arazisi, tecavüz veya işgal edilen malikler de ilgili idarelere yardımcı olmak üzere arazi ve arsalarının ada ve parselini, tecavüz ve işgallerin zaman ve miktarı hakkındaki mevcut bilgileri havi bir form dilekçe ile müracaat masrafını ödemeden müracaat edebilirler. 16/3/1983 tarihli ve 2805 sayılı Kanun gereğince yapılmış olan müracaat işlemleri ayrıca bir ücret alınmadan geçerli olup, hak sahipleri bu Kanuna göre istenilecek belgeleri dosyalarına ilave ederler. Ancak yeni yapılacak müracaatlar için belediye veya il özel idareler hesabına milli bir bankaya 2.000 TL müracaat masrafı olarak yatırılır. Banka şubesi bulunmayan belediyelerde bu bedel belediyeye yatırılır. Süresi içinde belediye veya valiliğe müracaat etmeyen kişilere ait yapıların belediye veya valiliklerce, elektrik, su, kaçak inşaat zaptı veya benzeri kayıtlar veya haritadan incelenerek, ayrıca mahallinde araştırılarak tespit ve değerlendirme işlemleri tamamlanır. Ancak bu gibi hallerde 18 inci maddeye göre alınacak harçlar ve ekli cetvele göre tahakkuk ettirilecek harç beş kat ve peşin alınır. Süresi içinde belediye veya valiliğe müracaat eden fakat 2981 sayılı Kanuna göre kurulan yeminli özel teknik bürolara başvurmayan kişilere ait yapıların belediye veya valilikçe tespit ve değerlendirme işlemleri tamamlanır. Ancak bu gibi hallerde 18 inci maddeye göre alınacak harçlar ve ekli cetvele göre tahakkuk ettirilecek harç iki kat peşin alınır. 2981 sayılı Kanuna göre kurulan yeminli özel teknik bürolar, kendilerine intikal eden müracaatlara ilişkin tespit ve değerlendirme işlemlerine ait dosyaları en geç 7 Eylül 1987 tarihine kadar tamamlayarak sonuçlandırması için belediye, hazine, özel idare veya vakıflar idaresine teslim etmekle ve bu idareler de, kendilerine intikal eden dosyaları, intikal tarihinden itibaren en geç 3 ay içinde sonuçlandırmakla görevli ve sorumludurlar. Yukarıda belirtilen müracaatların usulüne uygun yapılmasını temin için valilik veya belediyelerce yeterli bürolar kurulur ve gerekli her türlü tertip ve tedbirler alınır." kuralına, 10. maddesinin (a) fıkrasında ise; "Bu Kanun hükümlerine göre hazine, belediye, il özel idaresine ait veya Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün idare ettiği arsa veya araziler üzerinde gecekondu sahiplerince yapılmış yapıların 12. madde hükümlerine göre tespit ettirildikten sonra, kayıt maliki kamu kuruluşlarınca bu yerin hak sahibine tahsis edilerek tapu tahsis belgesi verileceği, tapu tahsis belgesinin ıslah imar planı veya kadastro planları yapıldıktan sonra verilecek tapuya esas teşkil edeceği" kuralına yer verilmiştir.
2981 sayılı Yasanın konuya ilişkin hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; Yasanın yürürlüğe girdiği tarihte inşa edilmiş veya inşa halindeki yapılarla, 10.11.1985 tarihinden önce yapılmış veya inşasına başlanmış yapıların bu Kanun hükümlerinden yararlanabileceği, sözü edilen yapı sahiplerinin en geç 7 Aralık 1986 tarihine kadar ilgili idarelere başvuruda bulunabilecekleri, tesbit ve değerlendirme dosyalarının yeminli özel teknik bürolarınca en geç 7 Eylül 1987 tarihine kadar tamamlanması gerektiği, ilgili idarelerin bu dosyaları en geç 7 Aralık 1987 tarihine kadar sonuçlandırmak zorunda oldukları, idarelerce re'sen yapılacak tesbit ve değerlendirme işlemlerinin de ancak genel olarak tesbit ve değerlendirme işlemleri için öngörülen 7 Aralık 1987 tarihinden önce yapılması gerektiği, dolayısıyla artık tesbit ve değerlendirme işlemlerinin sonuçlandırılması için öngörülen 7 Aralık 1987 tarihinden sonra idarelerin re'sen tesbit işlemleri yapamayacakları anlaşılmaktadır.
Bakılan davada, .......... adresinde bulunduğu iddia edilen gecekondu için 2981 sayılı Kanunda öngörülen süre içerisinde davacı tarafından imar affı müracaatında bulunulmadığı gibi söz konusu gecekondunun imar affı müracaatı bulunan bir şahıstan satın alındığına yönelik bilgi ve belge de bulunmamaktadır. Ayrıca 7 Aralık 1987 tarihinden önce idarece davacı adına re'sen yapılmış tesbit ve değerlendirme de mevcut değildir.
Bu durumda, 2981 sayılı Kanundan yararlandırılması mümkün bulunmayan söz konusu gecekonduya ilişkin olarak hak sahibi olmadığı anlaşılan davacının başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1-2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca İSTİNAF BAŞVURUSUNUNKABULÜNE,
(i) İstanbul 6. İdare Mahkemesinin 20/09/2017 tarih ve E:2016/2675, K:2017/1416 sayılı kararının KALDIRILMASINA,
(ii)Aynı kanun maddesi uyarınca davanın REDDİNE,
2-Aşağıda dökümü gösterilen davacı tarafından karşılanan 153,70-TL ilk aşama yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3-İstinaf safhasında davalı idare tarafından karşılanan 168,20-TL yargılama giderinin ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.362,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4-Artan posta giderinin mahkemesince istinaf isteminde bulunana iadesine,
5-2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45.maddesinin 6.bendi gereğince kararın taraflara tebliği için dosyanın ait olduğu mahkemesine gönderilmesine,
6-Aynı Kanun maddesi uyarınca kesin olarak 25/04/2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)