(2709 S. K. m. 41) (657 S. K. m. 72) (Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına Dair Yönetmelik m. 4)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacı tarafından, eş durumu mazereti kabul edilerek Sağlık Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü'nün 2016 yılı 71. Dönem Devlet Hizmet Yükümlülüğü Mazeret Kurası ile Edime Lalapaşa İlçe Devlet Hastanesine atanması sonrasında 11/11/2016 tarihli Ek Komisyon kararı ile bu mazereti reddedilerek 72. Dönem Devlet Hizmet Yükümlülüğü Kurasına alınacağına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddine ilişkin Edirne İdare Mahkemesi'nce verilen 27/03/2018 gün ve E:2016/1613, K:2018/330 sayılı karara, eşinin Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı'nda araştırma görevlisi olduğu, eş durumu mazeretinden yararlanma talebinin Sağlık Bakanlığı Ve Bağlı Kuruluşları Atama Ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'ndeki değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce olması nedeni ile kazanılmış hakkı bulunduğu iddialarıyla itiraz edilerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Mahkemenin vermiş olduğu kararın usule ve hukuka uygun olduğundan bahisle istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Birinci İdare Dava Dairesi Başkanlığınca işin gereği görüşüldü:
Dava; davacı tarafından, eş durumu mazereti kabul edilerek Sağlık Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü'nün 2016 yılı 71. Dönem Devlet Hizmet Yükümlülüğü Mazeret Kurası ile Edirne Lalapaşa İlçe Devlet Hastanesine atanması sonrasında 11/11/2016 tarihli Ek Komisyon kararı ile bu mazereti reddedilerek 72. Dönem Devlet Hizmet Yükümlülüğü Kurasına alınacağına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Ailenin Korunması"nı düzenleyen 41. maddesinde; "Aile, Türk toplumunun temelidir ve eşler arasında eşitliğe dayanır. Devlet, ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması ve aile planlamasının öğretimi ile uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır, teşkilatı kurar." hükmüne yer verilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 72.maddesinde, "Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiye'nin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır.
Yeniden veya yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda; aile birimini muhafaza etmek bakımından kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanarak memur olan diğer eşin de isteği halinde ataması, atamaya tabi tutulan memurun atandığı yere 74 ve 76 ncı maddelerde belirtilen esasları çerçevesinde yapılır." hükmü yer almaktadır.
25.06.1983 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına Dair Yönetmeliğin 4. maddesinde, "Temel ilkeler şunlardır: a) Yer değiştirme suretiyle atamalarda kadro imkanları gözönünde bulundurulur, b) Yer değiştirme suretiyle atamalar, ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılmak suretiyle oluşturulan bölgeler arasında yapılır, c) Bu atamalarda, memurların bölgeler arasında adil ve dengeli dağılmasını sağlamak esastır." hükmü,
14.maddesinde de, "Aile birliği mazeretine dayanarak yer değişikliği memurun;
a) Kamu personeli olan eşinin, kurum içi yer değiştirme suretiyle atanma imkanının olmaması veya mevzuatı uyarınca eşin zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması durumunda bu kapsamdaki eşin bulunduğu yere,
b) Eşlerin her ikisinin de aynı kurumda çalışıyor olması halinde, kurumun daha fazla hizmet ihtiyacı duyduğu yere,
c) Eşlerin farklı kurumda çalışıyor olması halinde kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanmak suretiyle her iki kurumun da öncelikli hizmet ihtiyacının bulunduğu yere,
d) Kamu personeli olmayan eşinin, talep edilen yerde başvuru tarihi itibarıyla son iki yıl içinde 360 gün sosyal güvenlik primi ödemek suretiyle kendi adına veya bir hizmet akdi ile işverene bağlı olarak çalışmış ve halen çalışıyor olması halinde bu durumda olan eşin bulunduğu yere,
….
atanması suretiyle yapılabilir." hükümleri yer almaktadır.
Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 4. maddesinin 1. fıkrasının (m) bendinde, "Stratejik personel: Tıpta ve diş hekimliğinde uzmanlık eğitimi mevzuatına göre uzman olmuş uzman tabip, uzman (TUTG), tabip, uzman diş tabibi, diş tabibi ve eczacı unvanındaki personeli, ifade eder." hükmü; aynı Yönetmeliğin "Aile Birliği Mazeretine Bağlı Yer Değişikliği" başlıklı 20. maddesinin 5. fıkrasında; "Kamu görevlisi olmayan eşinin, atanma talep edilen yerde başvuru tarihi itibariyle son dört yıl içinde 720 gün sosyal güvenlik primi ödemek suretiyle, kendi adına veya bir hizmet akdi ile işverene bağlı olarak çalışmış ve halen çalışıyor olması halinde, personelin yer değişikliği suretiyle ataması yapılır. Kendi adına çalışanlardan borçlarını yapılandıranlar ile atama talep edilen yer dışında sosyal güvenlik primleri ödenenlerden, atama talep edilen yerde işyerinin faaliyette olduğunu ve bu işyerinde en az 720 gün çalıştığını belgelendirenlerin talepleri de değerlendirmeye alınır." hükmü yer almaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden, davacının Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden mezun olduktan sonra 2016 Yılı 71. Dönem Devlet Hizmet Yükümlülüğü Eş Mazereti Kurasına müracaat ettiği, müracaatının kabul edilmesi üzerine, 31/10/2016 tarihinde ilan edilen sonuç ile Lalapaşa İlçe Devlet Hastanesi'ne tabip yerleştirildiğinin bildirildiği, davalı idarece Sağlık Bakanlığı Ve Bağlı Kuruluşları Atama Ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 30'uncu maddesine göre eş mazeretinin sehven kabul edildiği gerekçesiyle 11/11/2016 tarihli Ek komisyon Kararı ile tesis edilen işlem geri alınarak 72. Dönem Devlet Hizmet Yükümlülüğü Kurasına alınacağının bildirilmesi üzerine bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda açıklaması yer alan mevzuat hükümleri ile atama ve yer değiştirmelerde aile birliğinin korunması temel ilke olarak benimsenmiş olup, söz konusu hükümler ile ailenin parçalanmaktan kurtarılması, huzur ve mutluluğunun devamının sağlanması suretiyle kamu görevlilerinin ailevi kaygılardan uzak olarak kamu hizmetini verimli ve etkin bir şekilde yürütmeleri için gerekli ortamın oluşturulması amaçlanmıştır.
Olayda, davacının eşinin Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim dalında Araştırma Görevlisi olarak çalıştığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; davacının eşinin görev yaptığı yerden başka yerde çalışma olanağının bulunmaması ve aile birliği mazeretine dayalı atanma imkanının olmaması halinde talebinin değerlendirilmesi gerektiği, nitekim davacının eşinin Edirne'de çalıştığı göz önünde bulundurulduğunda; ailenin korunmasına yönelik olarak Devlete verilen görevin öngörüldüğü şekliyle yerine getirilebilmesinin temel koşullarından birisinin de aile birliğinin sağlanması olduğu, aksi bir uygulamanın ise, ailenin huzurunu temelden sarsarak maddi ve manevi anlamda toplum açısından giderilmesi çok zor olan zararları beraberinde getireceği, böylesi bir durumun ise, günümüzün evrensel anlamda kabul görmüş sosyal hukuk devleti anlayışıyla bağdaşmayacağı göz önüne alındığında; davacının eş durumu mazereti dikkate alınmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; istinaf başvurusunun kabulüne, Edirne İdare Mahkemesi'nin 27/03/2018 tarihli ve E:2016/1613, K:2018/330 sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, aşağıda dökümü yapılan 520,30-TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.090,00.-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, artan tebligat ücretinin mahkemesince davacıya iadesine, kararın taraflara tebliği için dosyanın mahkemesine gönderilmesine, temyiz yolu kapalı olmak üzere kesin olarak, 18/10/2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)