(2886 S. K. m. 75)
İstemin Özeti: İstanbul İli, Kağıthane İlçesi, …… Mahallesi'nde bulunan 5628 Ada, 14 Parsel sayılı taşınmazın 11.04.1998-10.04.2003 tarihleri arasında fuzulen işgal edildiğinden bahisle düzenlenen 16.06.2016 tarih ve 79311 sayılı, 24.762,92-TL tutarlı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle açılan davanın reddine ilişkin İstanbul 8. İdare Mahkemesi Hakimliği'nce verilen 18/10/2017 tarih ve E:2016/2100, K:2017/2061sayılı kararın; davacı tarafından, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Dokuzuncu İdare Dava Dairesince dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü:
Dava; İstanbul İli, Kağıthane İlçesi, …. Mahallesi'nde bulunan 5628 Ada, 14 Parsel sayılı taşınmazın 11.04.1998-10.04.2003 tarihleri arasında fuzulen işgal edildiğinden bahisle düzenlenen 16.06.2016 tarih ve 79311 sayılı, 24.762,92-TL tutarlı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle açılmıştır.
İstanbul 8. İdare Mahkemesi Hakimliğince, dosyadaki mevcut bilgi ve belgeler ile yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonrasında hazırlanan bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesi neticesinde davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafından, anılan kararın hukuka, usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürülerek istinafen incelenerek bozulması istenilmektedir.
01/8/2010 tarihli ve 27659 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 23/7/2010 tarihli ve 6009 sayılı Kanunun 24. maddesiyle 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 75. maddesinin 1. fıkrasındaki “13 üncü maddesinde gösterilen komisyonca takdir ve tespit edilecek” ibaresi, “idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek” şeklinde değiştirilmiştir.
Yapılan bu değişikliği de içeren 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 75. maddesinin "Ecrimisil ve tahliye" başlıklı 75. maddesinin 1. fıkrasında, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." kuralı, anılan Kanunun 2. fıkrasında ise, "Ecrimisil fuzuli şagil tarafından rızaen ödenmez ise, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur." kuralı yer almıştır.
6009 sayılı Kanunun 25. maddesiyle de, 2886 sayılı Kanun'a "Terkin Edilecek Ecrimisiller" başlığı ile eklenen Geçici 3. maddesinde ise, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce tespit ve takdir edilen, tebliğ edilen veya tahakkuk ettirilen ecrimisil alacaklarının tespit tarihinden geriye doğru beş yılı aşan kısmı hangi aşamada olursa olsun düzeltilir veya terkin edilir, tahsil edilmiş olanlar iade edilmez." kuralına yer verilmiştir.
Yargı yerlerince, kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, her alacağın on yıllık zamanaşımına tabi olduğu yönündeki Borçlar Kanunu hükmüne dayanarak, işgalin tespit edildiği tarihten geriye doğru on yıllık bir dönem için fuzuli şagilden ecrimisil istenebileceği yolunda kararlar verilmekte iken, yukarıda sözü edilen 6009 sayılı Kanun ile 2886 sayılı Devlet İhale Kanununda yapılan değişiklik ile tespit tarihinden geriye doğru beş yıllık bir dönem için fuzuli şagilden ecrimisil istenebileceği yolunda yasal sınırlama getirilmiştir. Bir başka ifade ile ecrimisil alacakları yönünden yasa ile "beş yıllık zamanaşımı" süresi belirlenmiştir. Yasakoyucu tarafından, tespit tutanağı ile idarenin bilgisi dahiline giren işgalden dolayı tespit tarihinden en fazla beş yıl geriye doğru gidilerek ecrimisil istenilebileceğini, beş yılı aşan ecrimisil alacağının ise zamanaşımına uğradığı kabul edilmiştir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 75. maddesinin 2. fıkrasında, ecrimisil alacaklarının 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edileceği hükme bağlanmıştır. 2886 sayılı Kanunun atıfta bulunduğu 6183 sayılı Kanunun "Tahsil zamanaşımı" başlıklı 102. maddesinde, "Amme alacağı, vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrar." kuralı ile tahsil zamanaşımı süresi belirlenmiş ve fakat tarh zamanaşımına ilişkin bir kurala yer verilmemiştir.
Ecrimisil alacağının, genel bütçeye giren vergi, resim ve harçlar gibi bir kamu alacağı olduğu hususunda bir duraksama bulunmamaktadır. Vergi, resim ve harçlar hakkında uygulanan 213 sayılı Vergi Usul Kanununun "Zamanaşımı süreleri" başlıklı 114. maddesinde ise, "Vergi alacağının doğduğu takvim yılını takip eden yılın başından başlıyarak beş yıl içinde tarh ve mükellefe tebliğ edilmiyen vergiler zamanaşımına uğrar." kuralı yer almıştır. Vergi, resim ve harçlar yönünden getirilen "tarh zamanaşımının" kıyas ve evleviyet gibi temel yorum kuralları uyarınca ecrimisil alacağı yönünden de uygulanması, idari güven ve istikrar ilkesinin bir gereğidir.
Yukarıda aktarılan mevzuat ve değerlendirmelere göre, tespit tutanağının düzenlendiği tarih ile işgalin, bir başka ifade ile ecrimisili doğuran olayın idarenin bilgisi dahiline girdiği, bu tarihten itibaren en fazla beş yıl (ecrimisil zamanaşımı) geriye doğru gidilerek idarece ecrimisil istenebileceği, ecrimisil alacağının beş yılı aşan kısmının zamanaşımına uğrayacağı, idarenin tespit tutanağını düzenlendiği tarihten itibaren en geç beş yıl içinde işgalden dolayı alacağı ecrimisil tutarını hesaplayıp (tarhiyat) düzenleyeceği "ecrimisil ihbarnamesi" ile fuzuli şagilden rızaen tahsili yoluna gitmesi gerektiği, aksi halde tespit tarihinden itibaren beş yıllık süre içinde düzenlenmeyen ecrimisil alacağının tarh zamanaşımına uğrayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
Nitekim, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin "Ecrimisilin tespit ve takdir edilmesi" başlıklı 85. maddesinin 1. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde "Taşınmaz Tespit Tutanağı"na (Ek-8) dayanılarak, tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere bedel tespit komisyonunca ecrimisil tespit ve takdir edilir." kuralına, aynı Yönetmeliğin "Ecrimisil ihbarnamesinin tebliği ve itiraz" başlıklı 86. maddesinin 1. fıkrasında ise, "Takdir edilen ecrimisiller, takdir tarihinden itibaren onbeş gün içinde ecrimisil ihbarnamesi düzenlenerek fuzuli şagile,11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre öncelikle elden veya iadeli taahhütlü mektupla, bu şekilde tebliğ edilemeyenler diğer usullere göre tebliğ edilir."kuralına yer verilmek suretiyle tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde bedel tespit komisyonunca ecrimisilin tespit ve takdir edilmesi, takdir tarihinden itibaren ise onbeş gün içinde ecrimisil ihbarnamesi düzenlenerek fuzuli şagile tebliğ edilmesi öngörülerek, ecrimisil alacağına ilişkin iş ve işlemlerin belirli bir süre içinde sonuçlandırılması amaçlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; İstanbul İli, Kağıthane İlçesi, ….. Mahallesi'nde bulunan 5628 ada, 14 parselde bulunan mülkiyeti Hazineye ait taşınmazın bina yapılarak fuzulen işgal edildiğine yönelik 10.04.2003 tarihli taşınmaz tespit tutanağı düzenlendiği ve anılan tespit sonrası davaya konu 16/06/2016 tarih ve 79311 sayılı ecrimisil ihbarnamesi düzenlenerek davacıya tebliği üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Buna göre, 11.04.1998-10.04.2003 tarihleri arası dönem için taşınmazın işgal edildiğinin 10.04.2003 tarihli taşınmaz tespit tutanağı tespit edildiği, idarece tespit tarihinden itibaren beş yıl içinde ecrimisil ihbarnamesi düzenlenmesi gerekirken, beş yıllık süre geçtikten sonra zamanaşımına uğrayan ecrimisil alacağına yönelik olarak düzenlenen dava konusu 16/06/2016 tarih ve 79311 sayılı ecrimisil ihbarnamesinde hukuka uygunluk bulunmamakta olup, Mahkemece davanın reddine yönelik kararda isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle; davacı istinaf başvurusunun kabulüne, İstanbul 8. İdare Mahkemesi Hakimliği'nce verilen 18/10/2017 tarih ve E:2016/2100, K:2017/2061 sayılı kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, esas ve istinaf aşamasına ilişkin aşağıda dökümü yapılan 362,05.-TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.090,00.-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, fazladan yatırılan 117,10.-TL harcın ve posta avansından artan kısmın Mahkemesince davacıya iadesine, kararın taraflara tebliği için dosyanın ait olduğu mahkemeye gönderilmesine, temyiz yolu kapalı olmak üzere kesin olarak, 06.03.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)