(5393 S. K. m. 11)
İstemin Özeti: 5747 sayılı Kanun uyarınca ilk genel mahalli idareler seçiminden geçerli olmak üzere belediye statüsünden köye dönüşen Mecidiye köyünde Çiftçi Malları Koruma Başkanlığı devir işlemlerinin yapılamadığından bahisle, 4081 sayılı Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanun'un geçici 2. ve 3. maddeleri kıyasen uygulanmak suretiyle koruma meclisinin geçici olarak teşekkülünün sağlanması amacıyla Mecidiye köyü Muhtar ve İhtiyar Meclisinin Çiftçi Malları Koruma Heyeti olarak görevlendirilmesine ilişkin Keşan Kaymakamlığının 09.10.2014 tarih ve 5609 sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada; Kanun hükmü gereğince 30.03.2014 tarihinde yapılan yerel seçimler sonucunda Mecidiye Belediyesi'nin kapatılarak köye dönüştürüldüğü, uyuşmazlığın kapatılan Belediye bünyesinde yer alan çiftçi malları koruma heyetinin kime devredileceğine ilişkin olduğu, mevzuatta buna ilişkin açık bir hüküm bulunmadığı, dolayısıyla konunun yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinden mevcut duruma en uygun olanının uygulanması suretiyle çözümün hakkaniyete uygun olacağı, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 11. maddesinin ilk fıkrasına göre tüzel kişiliği kaldırılan belediye ile köylerin taşınır ve taşınmaz mal, hak, alacak ve borçlarının katıldıkları belediyeye intikal edeceği, Mecidiye Belediyesinin de kapatılarak Keşan Belediyesi'ne katıldığı, dolayısıyla ilgili Kanun hükmünün kıyasen uygulanmasıyla kapatılan Belediye bünyesinde bulunan çiftçi malları koruma heyetinin Keşan Belediyesi'ne devredilmesinin hakkaniyete ve kamu hizmetinin gereklerine uygun olacağı, Mecidiye Köyü muhtar ve ihtiyar meclisinin çiftçi malları koruma heyeti olarak görevlendirilmesine ilişkin davalı idare işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolunda Edirne İdare Mahkemesince verilen 31/03/2015 tarih ve E:2014/1188, K:2015/447sayılı karara, davalı idare tarafından, Muhtarlık tarafından devir alma işlemi yapılmadığından, ortada icrai bir işlemin bulunmadığı, Mecidiye köyünün Keşan Belediye sınırları içerisinde yer almadığı iddialarıyla itiraz edilmekte ve kararın bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Onuncu İdare Dava Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanuna 6545 sayılı Kanunun 27. maddesiyle eklenen geçici 8. maddenin 1. fıkrası uyarınca gereği görüşüldü:
Dava; 5747 sayılı Kanun uyarınca ilk genel mahalli idareler seçiminden geçerli olmak üzere belediye statüsünden köye dönüşen Mecidiye köyünde Çiftçi Malları Koruma Başkanlığı devir işlemlerinin yapılamadığından bahisle, 4081 sayılı Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanun'un geçici 2. ve 3. maddeleri kıyasen uygulanmak suretiyle koruma meclisinin geçici olarak teşekkülünün sağlanması amacıyla Mecidiye köyü Muhtar ve İhtiyar Meclisinin Çiftçi Malları Koruma Heyeti olarak görevlendirilmesine ilişkin Keşan Kaymakamlığının 09.10.2014 tarih ve 5609 sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
4081 sayılı Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanun'un 2. maddesinde "Bu kanunun hükümleri:
I - Köy sınırları içinde,
II - Şehir ve kasaba haricinde olup, belediye hududu içinde veya dışında bulunsun, zirai mahsulat istihsal edilmekte olan sahalarda tatbik olunur.",
3. maddesinde " Bu kanunda yazılı işlerden köylere taallük edenleri ihtiyar meclisi, ikinci maddenin ikinci fıkrasında yazılı sahalara ait olanları koruma meclisi tarafından ifa olunur. Her kaza ve vilayet merkezinde ayrıca bir murakabe heyeti de bulunur.",
4. maddesinde "Murakabe heyetiyle koruma meclisine aza seçilebilmek için belediye meclisine aza intihap edilebilmek hakkına malik olmak ve aynı zirai sahada ziraatle meşgul bulunmak şarttır. Şu kadar ki, bunların belde sakini olup olmadıklarına bakılmaz. Köy Kanununun 30 uncu maddesi bu seçimlerde de caridir.
Koruma meclisi azaları ticaret ve sanayi ve ziraat odaları bulunan yerlerde bunların da iştirakiyle toplanan belediye meclisi tarafından gizli reyle ve dört sene müddetle intihap olunurlar. Her intihapta beşi asli, beşi yedek aza olmak üzere on kişi seçilir. Asli azalar arasında inhilal vukuunda yedek azadan en fazla rey alan boşalan yere geçer. Müsavi rey almış olanlar arasında kur'a çekilir.
Koruma meclisi azaları aralarından gizli reyle bir reis ve bir reis vekili seçerler.
(Ek: 9/1/1952 - 5856/1 md.) Belediye meclislerinin her yenilenmesinde çiftçi mallarını koruma meclisi üyeleri ile murakabe heyeti üyeleri yukarki bentte bildirilen usule göre yeniden seçilirler." düzenlemesi yer almaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden, 02.03.2008 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 5747 sayılı Kanun uyarınca, ilk genel mahalli idareler seçiminden geçerli olmak üzere Mecidiye'nin belediye statüsünden köye dönüştüğü, belediye statüsünde iken 4081 sayılı Kanun uyarınca Koruma Meclisinin oluşturulmuş olduğu, ilk genel mahalli idareler seçiminden sonra Mecidiye'nin köy statüsüne dönüşmesi üzerine Koruma Meclisinin Mecidiye Köy Muhtarlığına devredilmek istenildiği, ancak Muhtarlıkça devir alınmadığı, bunun üzerine, 4081 sayılı Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanun'un geçici 2. ve 3. maddeleri kıyasen uygulanmak suretiyle koruma meclisinin geçici olarak teşekkülünün sağlanması amacıyla Mecidiye köyü Muhtar ve İhtiyar Meclisinin Çiftçi Malları Koruma Heyeti olarak görevlendirilmesine ilişkin Keşan Kaymakamlığının 09.10.2014 tarih ve 5609 sayılı işleminin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Her ne kadar idare tarafından işlemin icrai olmadığı ileri sürülmekte ise de, işlemle Koruma Meclisinin işlerini yürütmek üzere Köy Muhtarlığı ve İhtiyar Meclisini görevlendirildirildiği, görevlendirme işleminin ilgililer bakımından hukuksal sonuçlar doğurması nedeniyle işlemin icrai olduğu açık olup, idarenin bu yöndeki itirazı yerinde görülmemiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, 4081 sayılı Kanunla çiftçi mallarının korunması amaçlanmakta olup, bu kapsamda, çiftçi mallarının korunması işleri, köy sınırları içinde "köy ihtiyar meclisi"nce; köy sınırları dışında "koruma meclisi" tarafından yerine getirilecektir. Köy ihtiyar meclisi Köy Kanunu'na göre oluşturulmakta olup, koruma meclisi ise 4081 sayılı Kanun'un 4. maddesi uyarınca belediye meclisi tarafından beş asıl, beş üye olmak üzere seçilmektedir.
Uyuşmazlık, belediye statüsünden köy statüsüne dönüşen yerde daha önce 4081 sayılı Kanunla kurulmuş bulunan koruma meclisine ait işleri yürütmek üzere köy muhtar ve ihtiyar meclisinin görevlendirilmesine ilişkin olup, Mecidiye'nin bir belediyeye katılmaması nedeniyle Mecidiye Çiftçi malları Koruma Meclisinin bir belediyeye devredilemediği, Koruma Meclisinin tasfiye de edilmediği, Mecidiye Köyüne devredilmek istenildiği anlaşılmaktadır.
Çiftçi mallarının korunması görevi köy sınırları içinde köy ihtiyar meclisince yerine getirilmektedir. Koruma meclisinin görevi ise köy sınırları dışına ait olup, üyeleri belediye meclisince seçilmektedir. Gerek yetki alanları gerekse üye seçimlerinin birbirinden farklı olduğu görülmektedir.
Bu durumda, belediyeden köy statüsüne dönüşen Mecidiye köyü sınırları içerisinde çiftçi mallarının korunması görevi 4081 sayılı Kanun uyarınca köy ihtiyar meclisince yerine getirileceğinden ve koruma meclislerinin yetki alanları ve üye seçimlerinin farklı usullere tabi olması nedeniyle, yasal dayanağı bulunmayan görevlendirme işleminde hukuka uyarlık yoktur. Dolayısıyla işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.
Öte yandan işlemde 4081 sayılı Kanun'un geçici 2. ve 3. maddelerinin kıyasen uygulandığı belirtilmiş ise de, söz konusu maddelerin geçici nitelikte olduğu ve geçici 1. maddenin amacının daha önce teşekkül eden koruma meclislerinin feshi nedeniyle belediye seçimleri yapılıncaya kadar çiftçi malları koruma meclislerinin geçici teşekkülünü sağlamak olduğu, görevlendirme işleminin ise geçici koruma meclisinin oluşturulamaması değil, muhtarlığa devredilememesi nedeniyle tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, itiraza konu Edirne İdare Mahkemesince verilen 31/03/2015 tarih ve E:2014/1188, K:2015/447 sayılı kararında yasada sayılan bozma nedenlerinin bulunmadığı anlaşıldığından ve itiraz dilekçesinde ileri sürülen iddialarda söz konusu kararın bozulmasını sağlayacak nitelikte görülmediğinden itirazın reddine, kararın yukarıda belirtilen gerekçe ile onanmasına, artan posta ücretinin hükmün kesinleşmesinden sonra Mahkemesince itiraz edene iadesine, 2577 İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun karar verildiği tarihte yürürlükte olan 54. maddesi uyarınca bu karara karşı tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme talebinde bulunabileceğine kararın taraflara tebliği için dosyanın ait olduğu mahkemeye gönderilmesine, 04/04/2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)