(2577 S. K. m. 45) (7068 S. K. m. 8)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacı tarafından; Van ili, İpekyolu İlçe Jandarma Komutanlığı emrinde uzman jandarma olarak görev yapmakta iken hakkında başlatılan disiplin soruşturması neticesinde haksız yere şikayette bulunduğunun tespit edildiğinden bahisle 7068 Sayılı Kanun'un 8/4-a-(4) maddesi uyarınca 4 ay kısa süreli durdurma cezasıyla cezalandırılmasına ve bu cezanın aynı Kanun'un 8/7. maddesinin (a) bendi uyarınca brüt aylığının 1/4'ünün kesilmesi suretiyle uygulanmasına yönelik 12.07.2018 tarih ve 2018/54 Sayılı Van İl Jandarma Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılan davada, "Bu durumda, disiplin soruşturma dosyasında yer alan davacı ve tanık ifadeleri ile diğer tüm bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; davacının, J.Asb.Kd.Bçvş. M. B.'ı söz konusu tutanaktan şifahî olarak dahi haberdar etmediği halde, bahsi geçen tutanak hakkında idari yönden işlem yapmadığı gerekçesiyle yaptığı şikayetin, aralarındaki husumetten kaynaklandığı anlaşılmakta olup; davacının, ilgilileri haksız yere şikayet etmek suçunun sübuta erdiği sonucuna varıldığından, davacının adı geçen personeli haksız yere şikayet ettiğinden bahisle 4 ay kısa süreli durdurma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır." gerekçesiyle davanın reddine karar veren Van 2. İdare Mahkemesi'nin 20/03/2019 tarih ve E:2018/1970, K:2019/437 Sayılı kararının; davacı tarafından hazırlanarak birlik komutanına sunulan tutanağın idari boyutunun ihmal edildiğinin kendisi tarafından tespit edildiği, M. B.'ın ve tutanağı M. B.'a iletilmek üzere teslim ettiği L. S.'ın bahse konu olayın idari boyutunu kasıtlı olarak işleme almadıklarını düşünmesi üzerine kendileri hakkında suç duyurusunda bulunduğu, aynı zamanda sıralı amirlerine konunun disiplin hukuku açısından soruşturulması için başvurduğu, idare tarafından 14/03/2018 tarihinde ''disiplin soruşturulması yapılmasına gerek olmadığı'' kararına varıldığı, kendisine yönelik olarak haksız yere şikayet etmek hükmü gereği disiplin soruşturması başlatıldığı, disiplin kurulu tarafından dört ay durdurma cezası ile cezalandırıldığı, bu cezanın infazının ise 1/4 oranında brüt aylıktan kesme olarak yapılmasına karar verildiği, mahkeme kararının bazı yönleri ile hatalı ve hukuka aykırı olduğu, kendi rütbesinin ''uzman jandarma'' olması nedeniyle aldığı cezanın infazının bahse konu tarih itibariyle aylıktan kesme olarak yapılmasının mümkün olmadığı, gerekçeli kararda alt sınırdan neden uzaklaşıldığının açıklanmadığı, olumlu takdir hakkının neden kullanılmadığının da açıklanmadığı, dört ay kısa süreli durdurma cezasının en hafif kısa süreli durdurma cezası olmasına rağmen para cezası olarak karşılığının en üst seviye olan 1/4 üzerinden takdir edildiği, haksız yere şikayette bir haksızlık unsurunun açık olarak bulunması ve şikayet edilen kişilere karşı bir kasıt içermesi gerektiği, şikayet ettiği kişi ile ilgili olarak bir kastının söz konusu olmadığı, zira davacının şahısların kişiliğine yönelik bir şikayet yöneltmediği, hakkında şikayette bulunduğu kişilerin kimliklerinin önem arz etmediği, yaptığı şikayetin mesnetsiz olmadığı, olmayan bir vakıa kapsamında bir şikayette bulunulmadığı, asker hakkında tuttuğu tutanağı bölük komutanının emriyle M. B.'a iletilmek üzere aynı odada çalıştığı ve personeli olan L. S.'a teslim ettiği, jandarma teşkilatının işleyiş yapısı itibariyle bir astın amirine gelen tutanaktan bahsetmemiş olmasının mümkün olmadığı, 7068 Sayılı Kanun gereği M. B.'ın askeri hakkında zamanında ve usulüne uygun olarak disiplin soruşturması yapılması için gerekli tedbiri alması gerektiği, yaptığı şikayet üzerine M. B. hakkında yapılan soruşturma neticesinde 14/03/2018 tarihinde verilen ''disiplin soruşturması yapılmasına gerek olmadığı'' kararının kendisi tarafından yapılan şikayetin doğrudan haksız olduğu sonucunu göstermeyeceği, kişinin hak arama özgürlüğünün güvence altına alındığı, yapılan şikayetin açıkça davacının şikayetini haklı gösterecek olgulara dayandığı ve Anayasada sağlanan güvencenin sınırları dahilinde kaldığı öne sürülerek 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: 7068 Sayılı Kanun'un kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının infazına ilişkin düzenlemesini havi 8. maddesinin 7. fıkrasına ilişkin değişiklik yapılmışsa da, söz konusu değişikliğin 926 Sayılı Kanun'un uzman jandarmaların terfilerini de kapsadığı gerçeğini değiştirmediği, söz konusu değişikliğin hükmün uygulanmasında davacının nezdinde gerçekleştiği gibi yaşanacak tereddüt ve kafa karışıklığı ile yorum yönünden yapılacak muhtemel hataları gidermek maksadı ile yapıldığı, uzman jandarmaların terfi işlemleri yönünden diğer rütbeliler gibi 926 Sayılı Kanuna tabi olduğu, idarenin infaza ilişkin düzenlemeyi hatalı şekilde uygulamış olmasından bahsetmenin mümkün olmadığı, 7068 Sayılı Kanun'un 8. maddesinin 7. fıkrasında kısa süreli durdurma cezasını gerektiren hallerde ise brüt aylığın 1/5 ila 1/4'ünün kesileceğinin düzenlendiği, söz konusu düzenlemede oranların takdirinde gözetilecek esasların düzenlenmediği, disiplin kurulunca üst sınırdan cezanın uygulanmasına karar verilmiş olmasının Kanuna ve ölçülülük ilkesine aykırılık taşımadığı, hak arama hürriyetinin kişilere sınırsız bir şekilde kişi ve kurumları şikayet etme hakkı vermediği, somut olayın sağlıklı şekilde değerlendirilerek hangi hakkın üstün tutulacağının belirlenmesi gerektiği, davacının tutulan tutanak hakkında işlem yapmadığı iddiası ile M. B.'ı şikayet etmesinin kasıtlı, haksız ve kötüniyetli olduğunun anlaşıldığı, dolayısıyla davacının iddiasının aksine dava dışı M. B.'ı şikayet etmesinin Anayasa'nın 36. maddesiyle güvence altına alınan hak arama hürriyetinin sınırları içerisinde kabul edilmesinin mümkün olmadığı, dava konusu işlemin yetki, sebep, konu, şekil ve amaç unsurları yönünden hukuka uygun olarak tesis edildiği iddiaları ile istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesince işin gereği görüşüldü:
KARAR: 7068 Sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/4-a-(4) maddesinde; "Amirlerini, üstlerini, aynı rütbedeki arkadaşlarını, astlarını veya diğer mesai arkadaşlarını haksız yere şikâyet etmek." fiili dört ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; Van İl Jandarma Komutanlığı Jandarma Hizmet ve Muhafız Bölük Komutanlığı emrinde uzman jandarma olarak görev yapan davacının, İpekyolu İlçe Jandarma Komutanlığı emrinde görev yapmakta iken, jandarma er A.U. ile 07.12.2017 tarihinde aralarında meydana gelen olay sonrasında olayla ilgili olarak tanzim ettiği aynı tarihli tutanağı Personel Kısım Amirliğinde görevli Uzman J. V. Kad. Çvş. L. S.'a teslim ettiği, ancak söz konusu tutanak hakkında idari yönden herhangi bir işlem yapılmadığı gerekçesiyle adı geçen L. S. adlı personel ile J.Asb.Kd.Bçvş. M. B. hakkında şikayette bulunduğu, bunun üzerine yapılan soruşturmada M. B.'ın tutanağı hiç görmediği ve kendisinin teslim almadığı, erlerin amiri durumunda olmadığından tutanağı teslim alacak yetki ve makamda olmadığı, herhangi bir ihmalinin bulunmadığı değerlendirilerek disiplin soruşturması yapılmasına gerek olmadığına karar verilmesi sonrasında, M. B. tarafından davacının kendisini haksız yere şikayet ettiği gerekçesiyle 19.03.2018 tarihli dilekçeyle yapılan şikayet üzerine başlatılan disiplin soruşturması neticesinde, davacının personel lehine olan şikayet ve müracaat hakkını art niyetli olarak husumetli olduğu birine zarar vermek ya da personeli mağdur etmek amacıyla kullandığı, suçsuz olduğunu bildiği halde M. B.'ı şikayet ettiği, bu nedenle davacının haksız şikayette bulunduğu iddiasının sübuta erdiğinden bahisle, 7068 Sayılı Kanun'un 8/4-a/4 maddesi uyarınca 4 ay kısa süreli durdurma cezasıyla cezalandırılmasının teklif edilmesi üzerine, anılan teklif doğrultusunda Van İl Jandarma Komutanlığı Disiplin Kurulunca yapılan değerlendirme neticesinde 12.07.2018 tarih ve 2018/54 Sayılı karar ile, davacının haksız yere şikayette bulunduğundan bahisle 7068 Sayılı Kanun'un 8/4-a-(4) maddesi uyarınca 4 ay kısa süreli kademe ilerlemesinin durdurulması cezasıyla cezalandırılmasına ve bu cezanın aynı Kanun'un 8/7. maddesinin (a) bendi uyarınca brüt aylığının 1/4'ünün kesilmesi suretiyle infazı yönünde işlem tesis edilmesi üzerine, bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükmü uyarınca haksız yere şikayet etmek fiilinden ötürü ceza verilebilmesi için, ilgilinin bilerek ve isteyerek haksız yere şikayet etmek kastıyla hareket ettiğinin kesin ve net delillerle ve tartışmasız bir şekilde ortaya konulması gerekmektedir.
Bakılan davada; davacının disiplin soruşturmasında alınan ifadesinde, jandarma er A.U. ile 07.12.2017 tarihinde aralarında meydana gelen olay sonrasında olayla ilgili olarak tanzim ettiği aynı tarihli tutanağı Bölük Komutanı Jandarma Binbaşı H. F.'a arz ettiğini ve kendisine tutanağı arz ettiği bu komutanının tutanağı J.Asb.Kd.Bçvş. M. B.'a vermesini söylediğini, bunun üzerine tutanağı bölük komutanının emriyle M. B.'a iletilmek üzere aynı odada çalıştığı ve personeli olan L. S.'a teslim ettiğini beyan ettiği görülmekte olup, davacının bu beyanının yani tutanağı bölük komutanının emriyle M. B.'a iletilmek üzere teslim ettiğinin doğrulanması halinde haksız yere şikayette bulunduğundan bahsetmenin mümkün olmayacağı, idarece yapılan disiplin soruşturmasında bu hususun ortaya konulması önem arz etmesine rağmen Bölük Komutanı Jandarma Binbaşı H. F.'ın konu ile ilgili ifadesine başvurulmadan ceza verildiği, bu şekilde eksik soruşturma neticesinde tesis olunan dava konusu disiplin cezası işleminde hukuka uygunluk, aksi yöndeki istinaf istemine konu Mahkeme kararında da hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Sonuç: Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun kabulüyle Van 2. İdare Mahkemesi'nin 20/03/2019 tarih ve E:2018/1970, K:2019/437 Sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, aşağıda dökümü yapılan ilk derece ve istinaf aşamasına ait toplam 400,80.-TL yargılama giderinin davalı idare tarafından davacıya ödenmesine, artan posta avansının Mahkemesince re'sen yatırana iadesine, 2577 Sayılı Kanun'un 45/6. maddesi uyarınca kesin olarak, 02/06/2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)