(213 S. K. m. 114, 116, 117, 118, 122, 126) (2577 S. K. m. 7, 14, 15) (5615 S. K. m. 18)
İSTEMİN ÖZETİ: ..... Telekomünikasyon A.Ş. bünyesinde çalışmakta iken iş akdi 07.01.2011 tarihinde imzalanan ikale sözleşmesi ile sona erdirilen davacının, söz konusu sözleşme uyarınca tarafına yapılan ek ödeme üzerinden tevkif edilen gelir ( stopaj ) vergisinin iadesi istemiyle yaptığı düzeltme-şikayet başvurusunun reddine dair 24.12.2018 tarih ve E.170379 Sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada; ..... Telekomünikasyon A.Ş.'de çalışan davacının iş akdinin, imzalamış olduğu ikale sözleşmesiyle 07.01.2011 tarihinde sona erdirildiği, anılan sözleşmede, fesih nedeniyle ödenecek kıdem tazminatının ve yıllık izin ücretinin yanı sıra, davacıya ek ödeme bedeli adı altında 37.173,21-TL tutarında bir ödemenin yapılmasının kararlaştırıldığı, bu tutar üzerinden kesilen 11.684,58.-TL gelir (stopaj) vergisinin Dışkapı Vergi Dairesi Müdürlüğüne yatırıldığı, davacı tarafından ek ödeme bedeli üzerinden yapılan kesintinin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla 30.12.2016 tarihinde Dışkapı Vergi Dairesi Müdürlüğüne yapılan düzeltme başvurusunun zımnen reddedilmesinin ardından, 20.12.2018 tarihinde Gelir İdaresi Başkanlığına yapılan şikayet başvurusunun 24.12.2018 tarih ve E.170379 Sayılı işlemle, 2011/1 vergilendirme dönemine ilişkin zamanaşımı süresi dolduktan sonra yapılan düzeltme talebinin kabul edilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle reddedilmesi üzerine görülmekte olan davanın açıldığı, 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 114 ve devamı maddelerinde yer verilen düzenlemeler uyarınca, vergi hatalarının ancak zamanaşımı süresi içerisinde düzeltilebileceği, düzeltme ve şikayet başvurularının her ikisinin de zamanaşımı süresi içerisinde yapılmış olması gerektiği, somut olayda ise, 07.01.2011 tarihinde imzalanan ikale sözleşmesi ile ödenmesi kararlaştırılan tutarın 2011 yılında elde edildiği, buna göre davacı tarafından 31.12.2016 tarihine kadar düzeltme-şikayet başvurusunda bulunulması gerektiği halde, 30.12.2016 tarihinde düzeltme başvurusunda bulunulduğu, bu başvuruya 60 gün içinde cevap verilmemek suretiyle oluşan zımni ret işlemi üzerine, zamanaşımı süresinin son günü olan 31.12.2016 tarihinden sonra, 20.12.2018 tarihinde Gelir İdaresi Başkanlığına şikayet başvurusunda bulunulduğundan ve 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 126. maddesinde sayılan, zamanaşımı süresini uzatan hallerden herhangi birinin olayda mevcut olmadığı görüldüğünden, anılan başvurunun hukuki bir sonuç yaratmasının olanaklı olmadığı gerekçesiyle, 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrasının b bendi uyarınca davanın incelenmeksizin reddine karar veren Ankara 1. Vergi Mahkemesi'nin 28/02/2019 gün ve E: 2019/95, K: 2019/340 Sayılı kararının; şikayet başvurusunun zamanaşımı süresinde yapılması gerektiğine dair bir yasal düzenlemenin bulunmadığı, olayda vergi hatası bulunduğu ileri sürülerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
Hüküm veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesince gereği görüşüldü:
KARAR: Uyuşmazlık, ..... Telekomünikasyon A.Ş.'de çalışmakta iken, 07.01.2011 tarihli ikale sözleşmesi ile iş akdi sonlandırılan davacının, bu sözleşme kapsamında tarafına yapılan ek ödeme üzerinden vergi hatası kapsamında kesildiği ileri sürülen gelir vergisinin iadesi istemiyle yaptığı düzeltme-şikayet başvurularının reddine dair işlemin iptali ile bu tutarın tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte iadesi talebine ilişkindir.
2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasında, dilekçelerin, vergi mahkemelerinde mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından: a ) Görev ve yetki, b ) İdari merci tecavüzü, c ) Ehliyet, d ) İdari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, e ) Süre aşımı, f ) Husumet, g ) 3 ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları, yönlerinden sırasıyla inceleneceği; "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin 1 numaralı fıkrasının (b) bendinde, 14. maddenin 3/c, 3/d ve 3/e bentlerinde yazılı hallerde davanın reddine karar verileceği hükümleri yer almıştır.
Öte yandan, 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Vergi Hatalarını Düzeltme ve Reddiyat" başlıklı üçüncü bölümünde yer alan 116 ila 126. maddelerinde vergi hataları ve düzeltme usulü açıklanmıştır. Kanun'un 116. maddesinde "Vergi hatası, vergiye müteallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi alınmasıdır." şeklinde tanımlanmış; 117. ve 118. maddelerinde hesap hataları ve vergilendirme hataları sayılmıştır. Kanunun 122. maddesinde, mükelleflerin vergi muamelelerindeki hatanın düzeltilmesini vergi dairesinden yazı ile isteyebilecekleri; 124. maddesinde vergi mahkemesinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme talepleri reddolunanların şikayet yolu ile Maliye Bakanlığına (5345 Sayılı Gelir İdaresi Başkanlığı'nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 4. maddesinin 5615 Sayılı Kanun'un 18. maddesiyle değişik (g) bendi uyarınca 4.4.2007 tarihinden itibaren Gelir İdaresi Başkanlığı'na) müracaat edebilecekleri; 126. Maddesinde ise, 114. maddede yazılı zamanaşımı süresi dolduktan sonra meydana çıkarılan vergi hatalarının düzeltilemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
213 Sayılı Kanun'un yukarıda yer verilen düzenlemelerinde, 126. maddesinde öngörülen düzeltme zamanaşımı süresinde olmak koşuluyla, vergi hatalarının ilgililerin başvuruları üzerine idarece düzeltilebilmesi veya şikayet merciinin olumsuz cevabının tebliğinden ya da şikayet başvurusuna yanıt verilmemesi durumunda altmış günün sona ermesinden itibaren 2577 Sayılı Kanun'un 7. maddesinde öngörülen otuz gün içinde dava açılabilmesi olanaklı olup, vergi hatalarının düzeltilmesi için yapılan başvuruların zamanaşımı nedeniyle reddine ilişkin işlemlerin hukuki incelemesi, davanın esasına yönelik bir incelemedir.
Dava konusu olayda, ..... Telekomünikasyon A.Ş.'de çalışmakta iken, iş sözleşmesi ikale yoluyla 07.01.2011 tarihinde sona erdirilen davacıya ikale bedeli olarak ödenen tutar üzerinden kesinti suretiyle tahsil edilen gelir vergisinin iadesi istemiyle 30.12.2016 tarihinde Ankara Dışkapı Vergi Dairesi Müdürlüğüne yapılan düzeltme başvurusunun zımnen reddinin ardından, Gelir İdaresi Başkanlığına yapılan şikayet başvurusunun 24.12.2018 tarihli, E.170379 Sayılı işlemle, 01/2011 vergilendirme dönemine ilişkin zamanaşımı süresi dolduktan sonra yapılan düzeltme talebinin kabul edilmesinin olanaklı olmadığı gerekçesiyle reddi üzerine açılan davanın, Ankara 1. Vergi Mahkemesi'nin istinaf incelemesine konu kararıyla, 2577 Sayılı Kanun'un yukarıda yer verilen 15. maddesinin 1. fıkrasının b bendi uyarınca, düzeltme ve şikayet başvurularının her ikisinin de 5 yıllık düzeltme zamanaşımı süresi içerisinde yapılması gerektiği, bu sürenin dışında yapılan başvuruların reddine dair işlemin herhangi bir hukuki sonuç yaratmasının olanaklı olmadığı gerekçesiyle incelenmeksizin reddine karar verilmişse de, idari işlemin hukuki denetiminin vergi usulüne ait "zamanaşımı" kavramı bağlamında, davacı talebinin esasının incelenmesi suretiyle yapılarak davanın karara bağlandığı anlaşıldığından, dava dosyası tekemmül ettirilmeksizin, idari yargılama usulüne ilişkin bir gerekçeyle verilen karar hukuka uygun düşmemiştir.
Bu nedenle dava dosyasının tekemmülü sağlandıktan sonra, dava konusu düzeltme ve şikayet başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptali ile kesinti tutarının yasal faiziyle birlikte iadesi isteminin esasının incelenerek uyuşmazlık hakkında bir karar verilmesi gerekmektedir.
SONUÇ: Açıklanan nedenle istinaf başvurusunun kabulüne, Ankara 1. Vergi Mahkemesi'nin 28/02/2019 gün ve E: 2019/95, K: 2019/340 Sayılı kararının KALDIRILMASINA, dosyanın tekemmülü sağlanarak yeniden bir karar verilmek üzere Mahkemesine gönderilmesine, yeniden hüküm verilirken Mahkemesince yargılama giderleri dikkate alınacağından bu konuda ayrıca hüküm kurulmasına yer olmadığına, 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 5. fıkrası uyarınca kesin olmak üzere, 15.01.2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)