(4708 S. K. m. 2) (2577 S. K. m. 45)
İSTEMİN ÖZETİ: .... ili, .... ilçesi, 105 ada, 7 sayılı parsel üzerindeki .... YİBF nolu yapının 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun'un 2. maddesinin 4. fıkrasının (a),(c) ve (g) bentleri, 3. maddesinin 2. fıkrası, 9. maddesinin 5. fıkrası ve Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin 4. maddesinin, 3. fıkrası, 5. maddesinin 1. fıkrası, 2. fıkrasının (b ) bendi, 4. fıkrasının (ç),(e) ve (l) bentleri, 6. maddesinin 4. fıkrası, 7. maddesinin 1. fıkrası ve 9. maddesinin 1,3 ve 5. fıkralarındaki hükümlere uygun olarak denetlenmediğinden bahisle anılan Kanun'un 8. maddesi uyarınca davacı yapı denetim şirketine 1 (bir) yıl süreyle yeni iş almaktan men cezası verilmesine ilişkin 09/07/2017 tarih ve 30119 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 05/07/2017 tarihli ve 16292 sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddine ilişkin olarak Ankara 15. İdare Mahkemesince verilen 12/07/2018 tarih ve E:2017/2195, K:2018/1439 sayılı kararın; hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 6. İdari Dava Dairesince, 2577 sayılı Yasa'nın değişik 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:
Dava, .... ili, .... ilçesi, 105 ada, 7 sayılı parsel üzerindeki .... YİBF nolu yapının 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun'un 2. maddesinin 4. fıkrasının (a),(c) ve (g) bentleri, 3. maddesinin 2. fıkrası, 9. maddesinin 5. fıkrası ve Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin 4. maddesinin, 3. fıkrası, 5. maddesinin 1. fıkrası, 2. fıkrasının (b ) bendi, 4. fıkrasının (ç),(e) ve (l) bentleri, 6. maddesinin 4. fıkrası, 7. maddesinin 1. fıkrası ve 9. maddesinin 1,3 ve 5. fıkralarındaki hükümlere uygun olarak denetlenmediğinden bahisle anılan Kanun'un 8. maddesi uyarınca davacı yapı denetim şirketine 1 (bir) yıl süreyle yeni iş almaktan men cezası verilmesine ilişkin 09/07/2017 tarih ve 30119 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 05/07/2017 tarihli ve 16292 sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince; davacı yapı denetim şirketi tarafından, ruhsata ve eklerine aykırı olduğu anlaşılan, Sığınak Yönetmeliğine göre yapılması gereken sığınağın yapılmaması, statik ve mimari projede olmamasına rağmen idari bina inşaatının 3. katında fabrika inşaatı tarafında çıkma yapılması ve idari bina inşaatının bodrum 2. ve 3. katlarının mimari proje planına uygun olarak yapılmaması durumu tespit edilerek, Yapı Denetim Uygulama Yönetmeliğinin 5. maddesinin 4. fıkrasına göre fotoğraflanması, ilgili idareye de dağıtımı yapılan bir yazı ile yapının müteahhidini iadeli taahhütlü posta yoluyla yazılı olarak uyarılarak aykırılığın giderilmesi için süre verilmesi ve bu süre zarfında bildirilen eksikliklerin giderilmemesi durumunda üç gün içinde iadeli taahhütlü posta yoluyla ilgili idareye bildirimde bulunulması gerektiği halde, bu yükümlülüklerin yerine getirilmediği dosya kapsamıyla sabit olup, sonuç olarak, davacı yapı denetim kuruluşunun asli görevi olan, yapının ruhsat ve eki projelerine, fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmasını denetlemek sorumluluğuna aykırı hareket ettiği sabit olduğundan, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun'un "Yapı Denetim Kuruluşları ve Görevleri" başlıklı 2. maddesinin dördüncü fıkrası ve devamında; "...Yapı denetim kuruluşları aşağıda belirtilen görevleri yerine getirmekle yükümlüdür:... a) Proje müelliflerince hazırlanan, yapının inşa edileceği arsa veya arazinin zemin ve temel raporları ile uygulama projelerini ilgili mevzuata göre incelemek, proje müelliflerince hazırlanarak doğrudan kendilerine teslim edilen uygulama projesi ve hesaplarını kontrol ederek, ilgili idareler dışında başka bir kurum veya kuruluşun vize veya onayına tabi tutulmadan, ilgili idareye uygunluk görüşünü bildirmek...c) Yapının, ruhsat ve ekleri ile mevzuata uygun olarak yapılmasını denetlemek.... g) Ruhsat ve eklerine aykırı uygulama yapılması halinde durumu üç iş günü içinde ilgili idareye bildirmek.... " hükmü, "İdari Müeyyideler ve Teminat" başlıklı 8. maddesinde; "Yapı denetim kuruluşlarından bu Kanunda ve ilgili mevzuatta öngörülen esaslara göre denetim görevini yerine getirmedikleri tespit edilenlere, tespit edilen fiil ve hâllerin durumuna göre, aşağıdaki idari yaptırımlar uygulanır...
ç) Hataların yapının taşıyıcı sistemini etkilememesi kaydı ile, 2'nci maddenin dördüncü fıkrasının (a) veya (c) ile (g) bentlerinde belirtilen görevlerin yerine getirilmediğinin tespiti hâlinde, tespite konu olan yapı denetimi hizmet sözleşmesi bedelinin %20’si kadar idari para cezası verilir...
g) Aşağıda belirtilen; 1) Hataların yapının taşıyıcı sistemini etkilemesi hâlinde 2 nci maddenin dördüncü fıkrasının (a) veya (c) ile (g) bentlerinde belirtilen görevlerin yerine getirilmemesi, 2) 3 üncü maddenin beşinci fıkrasının birinci cümlesi hükmüne aykırı hareket edilmesi, 3) Yapı denetim kuruluşuna son bir yıl içinde üç defa idari para cezası uygulanması, hâllerinde, cezayı gerektiren fiil ve hâlin, yetkililer tarafından yapılan inceleme ve denetimlerle tespit edilip öğrenilmesinden veya son idari para cezasının tebliğinden itibaren İl Yapı Denetim Komisyonunun teklifi üzerine Bakanlıkça bir yıl yeni iş almaktan men cezası verilir.
... "hükümlerine yer verilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, yapı denetim kuruluşlarının denetim sorumluluğunda olan yapılarda ruhsat ve eklerine aykırı uygulamaların tespiti halinde, bu aykırılığın yapının taşıyıcı sistemini etkilememesi halinde idari para cezası uygulanacağı, yapının taşıyıcı sistemini etkilemesi halinde ise yapı denetim şirketine bir yıl süre ile yeni iş almaktan men cezası verileceği açıktır.
Ruhsat ve eklerine aykırılığın yapının taşıyıcı sisteminin etkileyip etkilemediğinin ise idareler tarafından yapılacak tespitlerle ortaya konulması gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, .... ili, .... ilçesi, .... Organize Sanayi Bölgesi, 105 ada, 7 sayılı parsel üzerinde bulunan .... YİBF numaralı inşaatta 12/10/2016 tarihinde Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü elemanlarınca yapılan şantiye denetiminde; " 1- Mimari projede ve uygulamada Sığınak Yönetmeliğine göre yapılması gereken sığınağın yapılmadığı, 2- Statik ve mimari projede olmamasına rağmen idari bina inşaatının 3. katında fabrika inşaatı tarafında kapalı çıkma yapıldığı,
3- İdari bina inşaatının bodrum, 2 ve 3. katlarının mimari projeye uygun olarak yapılmadığı " hususlarının tespit edildiği, devamında İl Çalışma Birimince 08/02/2017 tarihli, 767 sayılı teknik inceleme raporunun hazırlandığı, anılan raporda usulsüzlüğün/aykırılığın mahiyetinin şantiye denetimindeki tespitler olarak geçtiği, 767 sayılı teknik inceleme raporunda 3 madde halinde değinilen aykırılıklar nedeniyle "idari para cezası verilmesine ilişkin teklif karar" konulu 29/05/2017 tarihli, 80-2017-007 sayılı İl Yapı Denetim Komisyonu kararı esas alınarak .... Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nün 05/05/2017 tarihli, 1899 sayılı idari yaptırım kararı ile "936,35 TL para cezası" verildiği, aynı süreç içinde yine 767 sayılı teknik inceleme raporunda "mimari proje ve statik projede olmamasına rağmen idari bina inşaatının 3. katında fabrika inşaatı tarafında kapalı çıkma yapılmıştır." olarak çerçevesi belirlenen aykırılığın esas alınması suretiyle bu kez "yeni iş almaktan men cezası verilmesine ilişkin teklif karar" başlıklı 29/05/2017 tarihli, 80-2017-007 sayılı ikinci bir komisyon kararı alınarak 4708 sayılı Yasa'nın 8. maddesi gereğince "1 (bir) yıl süre ile yeni iş almaktan men cezası" verilmesine ilişkin dava konusu 05/07/2017 tarihli, 16292 sayılı Bakanlık Oluru'nun tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Öncelikle belirtilmesi gereken husus, 12/10/2016 tarihinde yapılan şantiye denetiminde statik ve mimari projesinde olmamasına rağmen idari bina inşaatının 3. katında, fabrika inşaatı tarafında yapıldığı tespit edilen çıkmanın taşıyıcı sistemi etkilemeyen ruhsat ve eklerine aykırılık olarak değerlendirilmesi halinde idari para cezası verilmesine dayanak oluşturacağı, aykırılığın davalı idarece taşıyıcı sistemi etkilediğinin ortaya konulması halinde ise "1 (bir) yıl sure ile yeni iş almaktan men cezası verilmesine ilişkin" olarak tesis edilecek işleme esas alınacağıdır.
Bu itibarla, davalı idarece aynı fiilin iki ayrı cezaya esas alındığı görüldüğünden, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Diğer taraftan, yapı denetim şirketinin denetim sorumluluğunda olan yapıda ruhsat ve eklerine aykırılığı tespit edilen anılan imalatın yapının taşıyıcı sistemini etkilediğini ortaya koyan herhangi bir bilgi ve belge dosyada bulunmamakta olup, söz konusu aykırılığın niteliği irdelendiğinde de taşıyıcı sistemi etkilemediği sonucuna varıldığından, dava konusu işlemde bu yönden de hukuka uyarlık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun KABULÜNE, Ankara 15. İdare Mahkemesince verilen 12/07/2018 tarih ve E:2017/2195, K:2018/1439 sayılı kararın KALDIRILMASINA; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45/4. maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucunda dava konusu işlemin İPTALİNE; aşağıda dökümü yapılan, mahkeme ve istinaf safhasına ait toplam 464,90 TL yargılama giderinin ve yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 1.362,00 TL vekalet ücretinin davalı idare tarafından davacıya ödenmesine, fazladan yatırılan 35,90 TL karar harcı ile posta gideri avansından artan miktarın istinaf başvurusunda bulunana iadesine, 2577 sayılı Yasa'nın değişik 46. maddesi uyarınca kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 gün içerisinde Danıştay ilgili Dairesine temyiz yolu açık olmak üzere, 27/03/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)