(657 S. K. m. 76) (652 S. KHK. m. 17, 36, 37, Geç. m. 12)
İSTEMİN ÖZETİ: Erzurum İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nde "maarif müfettişi" olarak görev yapan davacı tarafından, Milli Eğitim Bakanlığı Maarif Müfettişliği sınavında başarılı olmasına karşın henüz ataması yapılmadığından bahisle, atamasının yapılması ve hak kayıplarının ödenmesi istemiyle yapmış olduğu başvurunun reddine yönelik 05.10.2017 tarih ve E.15971908 Sayılı işlemin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kalındığı iddia olunan maddi hak kayıplarının yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle açılan davada, belirlenen kadro sayısı doğrultusunda davalı idarece başarı sırasına göre atamaların yapıldığı, idarenin yargı kararıyla yeni kadro oluşturmaya zorlanamayacağı, davacının sınav sonucunda başarılı olmasının doğrudan Bakanlık Maarif Müfettişliği kadrosuna atanması sonucunu doğurmayacağı, davacının yapmış olduğu başvurusunun kadro yetersizliği nedeniyle reddine yönelik olarak tesis dilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine ilişkin Erzurum 1. İdare Mahkemesi'nin 28/02/2019 gün ve E:2018/533, K:2019/350 Sayılı kararının; sözlü sınavda başarılı olması nedeniyle idarenin kendisini atayıp atamama konusunda takdir hakkının olmadığı, kazanılmış hak ilkesinin ihlal edildiği, maddi anlamda zararına sebebiyet verdiği ileri sürülerek kaldırılması ve dava konusu işleminiptali ve işlem nedeniyle yoksun kalındığı iddia olunan maddi hak kayıplarının yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ : İstinafa konu kararın hukuka uygun olduğu ileri sürülerek istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:
KARAR: Dava, Erzurum İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nde "maarif müfettişi" olarak görev yapan davacı tarafından, Milli Eğitim Bakanlığı Maarif Müfettişliği sınavında başarılı olmasına karşın henüz ataması yapılmadığından bahisle, atamasının yapılması ve hak kayıplarının ödenmesi istemiyle yapmış olduğu başvurunun reddine yönelik 05.10.2017 tarih ve E.15971908 Sayılı işlemin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kalındığı iddia olunan maddi hak kayıplarının yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
652 Sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin "Düzenleme yetkisi" başlıklı 36. maddesinde, "Bakanlık görev, yetki ve sorumluluk alanına giren ve önceden kanunla düzenlenmiş konularda idarî düzenlemeler yapabilir." hükmüne yer verilmiştir.
09/12/2016 günlü, 29913 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6764 Sayılı Kanun'un 6. maddesiyle, 652 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 17. maddesinin başlığı “Teftiş Kurulu Başkanlığı” şeklinde, birinci fıkrasında yer alan “Rehberlik ve Denetim Başkanlığının görevleri şunlardır” ibaresi “Teftiş Kurulu Başkanlığı, Bakanın veya Bakanın yetkili kılması üzerine Müsteşarın emri veya onayı ile Bakan adına aşağıdaki görevleri yapar” şeklinde, birinci fıkrasının (ç) ve (d) bentleri ile ikinci fıkrasında yer alan “Maarif Müfettişleri” ibareleri “Bakanlık Maarif Müfettişleri” şeklinde, üçüncü ve dördüncü fıkraları ise, “(3) Teftiş Kurulu Başkanlığı, Başkan ile Başkanlık birimlerinde ve çalışma merkezlerinde görevli Bakanlık Maarif Müfettişleri ve Bakanlık Maarif Müfettiş Yardımcılarından oluşur. Başkanlığın görev merkezi Ankara'dır. Bu merkez, Başkanlık birimlerinde görevlendirilen müfettişlerin aynı zamanda çalışma merkezidir. (4) Teftiş Kurulu Başkanlığının ve çalışma merkezlerinin görev, yetki ve sorumlulukları, çalışma usul ve esasları, Bakanlık Maarif Müfettişlerinin ve Bakanlık Maarif Müfettiş Yardımcılarının görev, yetki ve sorumlulukları, mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri, yeterlikleri, yükselmeleri, görevlendirilmeleri, çalışma merkezlerine dağılımları, merkezler arasında yer değiştirmeleri ve diğer hususlar yönetmelikle düzenlenir.” şeklinde değiştirilmiş, aynı Kanunun 13. maddesiyle, 652 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen "Personele ilişkin geçiş hükümleri" başlıklı Geçici 12. maddesinin 2. fıkrasında, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde; 190 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin Bakanlığa ait bölümünde yer alan Bakanlık Maarif Müfettişi unvanlı toplam serbest kadro adedini geçmemek üzere, Maarif Müfettişi, Eğitim Müfettişi, Millî Eğitim Denetçisi ve İl Eğitim Denetmeni unvanlarını ihraz etmiş olup halen Bakanlık teşkilatında görevli olanlar ile Bakanlık teşkilatında şube müdürü ve üstü kadrolarda fiilen çalışanlar ve millî eğitim uzmanı ile millî eğitim uzman yardımcılarından yönetmelikte belirlenen yabancı dil ve tez şartını karşılayanlar arasından yapılacak mülakatta başarılı olanlar, 9/3/2016 tarihli ve 6682 Sayılı 2016 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile belirlenen atama sayı sınırlarına tabi tutulmaksızın Bakan Onayı ile Bakanlık Maarif Müfettişi olarak atanabilir. Bakanlık teşkilatında halen şube müdürü ve üstü kadrolarda çalışanlar ile millî eğitim uzmanı ve millî eğitim uzman yardımcıları arasından yapılacak atamaların sayısı, ihdas edilen Bakanlık Maarif Müfettişi kadro sayısının yüzde beşini geçemez. Bu fıkra uyarınca yapılacak mülakat, adayın; a) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücünün, b) Temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, liyakati ile genel ve fiziki görünümünün, c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığının, ç) Genel yetenek ve genel kültürünün, d) Çağdaş, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığının, puan vermek suretiyle değerlendirilmesi yöntemidir. Mülakat komisyonu başkan ve üyeleri tarafından verilen puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirilir. Mülakat komisyonunun oluşturulması ile komisyonun çalışma usul ve esasları Bakanlıkça belirlenir.” hükmüne yer verilmiş bulunmaktadır.
Mülakat komisyonunun oluşumu ve diğer hususlara ilişkin konuları içeren 2016 yılı Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı Bakanlık Maarif Müfettişi Mülakat ve Atama Kılavuzunun yukarıda bahsedilen 652 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 36, 37 ve Geçici 12. maddesine dayanılarak çıkarıldığı anlaşılmaktadır.
15.12.2016 tarihinde yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı Bakanlık Maarif Müfettişi Mülakat ve Atama Kılavuzunun 8. maddesinde, Mülakat Komisyonunun Oluşumu, 10.maddesinde Mülakat Konuları ve Değerlendirme Aralıkları düzenlenerek, mülakatta adayın belirtilen konularda 100 (yüz) tam puan üzerinden değerlendirmesi yapılacağı, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücüne 20 (yirmi) puan, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, liyakati ile genel ve fiziki görünümüne 20 (yirmi) puan, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığına 20 (yirmi) puan, genel yetenek ve genel kültürüne 20 (yirmi) puan, çağdaş, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığına 20 (yirmi) puan verileceği ve 14. maddesinde ise mülakatta 100 (yüz) tam puan üzerinden 70 (yetmiş) puan ve üstü alanların başarılı sayılarak, mülakat başarı listesinin en üst puandan başlamak suretiyle düzenleneceği belirlenmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının Bakanlık Maarif Müfettişliği mülakat sınavına katıldığı, mülakat puanının 74,67 olarak belirlendiği ve sonucun başarılı olduğu ancak kadro yetersizliğinden atamasının gerçekleştirilemediği, bunun üzerine davalı idareye atamasının yapılması ve hak kayıplarının ödenmesi istemiyle yapmış olduğu 02.10.2017 tarihli başvurusunun 05.10.2017 tarih ve E.15971908 Sayılı Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı işlemiyle reddi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda; dava konusu işlemin dayanağı olan ve 15/12/2016 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe konulan Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı Bakanlık Maarif Müfettişi Mülakat ve Atama Kılavuzunun tamamının iptali istemiyle Danıştay 2. Dava Dairesi'ne yürütmenin durdurulması istemli dava açıldığı, Danıştay İkinci Dairesince verilen yürütmenin durdurulması isteminin reddine ilişkin 20/06/2017 günlü, E:2016/16197 Sayılı bu karara karşı Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na itirazda bulunulduğu ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından 09/10/2017 tarih ve Y.D. İtiraz No:2017/894 Sayılı karar ile, "...Dava konusu Kılavuzun yukarıda bahsedilen Geçici 12. maddeye dayanılarak çıkarıldığı anlaşılmaktadır. Anılan geçici 12. maddede, mülakat komisyonunun oluşturulması ile komisyonun çalışma usul ve esaslarının Bakanlıkça belirleneceği düzenlenmiş olup, buna göre davalı idarece, Kılavuzla düzenlenebilecek hususlar, yalnızca geçici 12. maddeye göre ataması yapılacaklara ilişkin mülakat komisyonunun oluşturulması ile komisyonun çalışma usul ve esasları ile sınırlı olmalıdır. Bunun dışında kalan konuları Bakanlığın Kılavuzla düzenlemesi olanaklı olmayıp, ancak Yönetmelikle düzenlenmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır. Dava konusu Kılavuzun bir bütün olarak irdelenmesinden, dayanağı Kanun hükmüyle yetki verilmeyen ve ancak yönetmelikle düzenlenmesi mümkün olan bazı kurallara da bünyesinde yer vererek kapsamını aştığı, örneğin, mülakata başvuruya engel halleri düzenlediği anlaşılmaktadır. Belirtilen bu sebep, içeriği itibarıyla, Kılavuzun tamamının yürütmesinin durdurulmasını gerektirir nitelikte olduğundan, davalı idarece Yönetmeliğin, Kanunda verilen yetkinin kapsamına uygun olarak yeniden düzenlenmesi gerekmektedir." gerekçesiyle Kılavuzun tamamının yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği, ancak Danıştay İkinci Dairesi'nin 27.06.2018 tarih ve E:2016/16197, K:2018/4341 Sayılı kararıyla davanın esastan reddine karar verildiği, bu karara karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 13.12.2018 tarih ve E:2018/3491, K:2018/5482 Sayılı kararıyla 09/10/2017 tarih ve Y.D. İtiraz No:2017/894 Sayılı karardaki gerekçe ile Danıştay İkinci Dairesi'nin 27.06.2018 tarih ve E:2016/16197, K:2018/4341 Sayılı kararının bozulmasına karar verildiği görülmektedir.
Bu durumda, davacının Milli Eğitim Bakanlığı Maarif Müfettişliği mülakatı sonucunda 74,67 puanla başarılı sayılmasına rağmen kadro yetersizliği nedeniyle atanamamasına ilişkin işlemin dayanağı niteliğinde olan ve mülakat sınavının usul ve esaslarının yer aldığı Kılavuzun hukuka aykırı olduğunun Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 13/12/2018 tarih ve E:2018/3491, K:2018/5482 Sayılı kararıyla ortaya konulmuş olması nedeniyle, hukuka aykırılığı tespit edilen düzenlemeye dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmaktadır.
Davacının parasal haklarının tazmini istemine gelince; dava konusu işlemin iptal edilmesinin davacının Bakanlık Maarif Müfettişliğine doğrudan atanması sonucunu doğurmayacağı açık olduğundan davacının yoksun kaldığı maddi haklarının tazmini istemi yönünden bu aşamada karar verilmesine yer bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun kabulüne, Erzurum 1. İdare Mahkemesi'nin 28/02/2019 gün ve E:2018/533, K:2019/350 Sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, yoksun kalınan parasal hakların tazmini istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, aşağıda dökümü yapılan 338,50-TL yargılama gideri ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince belirlenen 1.362,00-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, artan posta avansının davacıya iadesine, bu kararın kesin olduğunun taraflara bildirilmesine, 08/10/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)