(2577 S. K. m. 45, 49)
İSTEMİN ÖZETİ: Muğla ili, Marmaris ilçesi, Çıldır Mahallesi, 207.Sokak No: 10 adresindeki taşınmazda otel-içkili restaurant-bar olarak faaliyet göstermek üzere davacı tarafından yapılan işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun, güncel tapu kaydıyla uyumlu kira sözleşmesinin bulunmadığı gerekçesiyle reddine dair 01/10/2018 tarih ve 17923 sayılı Marmaris Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılan davada; ruhsat talebinde bulunulan taşınmazın davacı tarafından 5 yıllığına 01/10/2011 tarihinde eski malik ……'tan kiralandığı ve bu şahıs ile davacı arasında kiracılığın tespiti ile ilgili yapılan yargılama ile de sözleşme geçerli görülerek davacının kiracılığının korunduğu, sonradan taşınmazın mülkiyetinin değişmesinin ise kira sözleşmesine etki etmeyeceği, yeni malikin doğrudan sözleşmenin tarafı olacağı, işbu uyuşmazlıktaki gibi belirli süreli kira sözleşmelerinde, ancak kiracının süre bitiminden önce ihtarda bulunarak sözleşmeyi sona erdirebileceği, kiraya verenin ise 10 yıllık uzamalardan sonra, uzama yılının bitiminden üç ay önce bildirimde bulunarak ancak herhangi sebep göstermeksizin sözleşmeyi sona erdirebileceği, dava konusu olayda ise davacının kiralama ilişkisinin sona erdirilmesine ilişkin bir iradeye sahip olmadığının açık olduğu, herhangi sebep göstermeksizin sözleşmenin sona erdirilmesine ilişkin koşulların ise kiraya veren adına oluşmadığı, yeni …… davalı idareye, başvuru konusu ruhsatın verilmesine muvafakatı olmadığından, kira ilişkisinin sonlandığına ilişkin beyanının veya girişiminin de bulunmadığı anlaşılmakla bu durumda, davacının kiracılığı hukuk aleminde geçerliliğini korumakta ve mevcut malik tarafından da bu ilişkinin sonlandığına ilişkin şüpheye yer vermeyecek netlikte bilgi-belge sunumu yapılmamışken, mevcut ve devam eden kira ilişkisi dikkate alınmayarak, mevcut malikle akdedilmiş ayrı bir kira sözleşmesinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi için şart koşulmasında hukuka ve mevzuata uygunluk görülmediği gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar veren Muğla 1. İdare Mahkemesi'nin 26/09/2019 gün ve E:2018/1498, K:2019/955 sayılı kararının; davalı idare tarafından; usul ve yasaya aykırı olduğu, mevzuat hükümlerinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunda güncel tapu kaydıyla uyumlu kira sözleşmesinin bulunması gerektiğinin düzenlendiği, olayda taşınmazın yeni maliki …… ile davacı arasında bir kira sözleşmesi olmadığı, yeni malik tarafından idarelerine gönderilen ihtarnamede de taşınmaz için işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı düzenlenmemesi gerektiğinin bildirildiği ileri sürülerek, müdahil davalı tarafından da; davacı ile aralarında derdest tahliye davası olduğu, tahliye davasının sonucu araştırılmadan karar verilmesinin eksik incelemeye dayandığı, idarenin işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı başvurusunu reddetmesinin hukuka uygun olduğu ileri sürülerek istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRKMİLLETİADINA
Karar veren İzmir Bölge İdare Mahkemesi Yedinci İdari Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:
İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların istinaf yolu ile incelenip kaldırılmaları, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 2. fıkrasının göndermede bulunduğu aynı kanunun 49. maddesinin 2. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.
Muğla 1. İdare Mahkemesi'nin 26/09/2019 gün ve E:2018/1498, K:2019/955 sayılı kararının dayandığı gerekçe usul ve yasaya uygun olup, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle; istinaf başvurularının reddine, aşağıda dökümü yapılan yargılama giderlerinin davalı ve müdahil davalı üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan miktarın mahkemesince başvuranlara iadesine, davalı idareden fazladan alınan 79,70-TL harç miktarının istemi halinde iadesine, 2577 sayılı Yasanın 45. maddesinin 6. fıkrasına göre kesin olarak, 18/12/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
NOT: KONUNUN ÖNEMİ GEREĞİ YEREL MAHKEME İLAMINI AŞAĞIDA YAYIMLIYORUZ
T.C.
MUĞLA
1. İDARE MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1498
KARAR NO: 2019/955
DAVANIN ÖZETİ: Muğla ili, Marmaris ilçesi, Çıldır Mahallesi, 207. Sokak No:10 adresindeki taşınmazda otel-içkili restaurant-bar olarak faaliyet göstermek üzere davacı tarafından yapılan işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun, güncel tapu kaydıyla uyumlu kira sözleşmesinin bulunmadığı gerekçesiyle reddine dair 01/10/2018 tarih ve 17923 sayılı Marmaris Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü işleminin; adli yargıda açılan kiracılığın tespiti davasının lehine sonuçlandığı, elinde kiracı olduğuna ilişkin Mahkeme kararı bulunduğu, haliyle sözleşmenin başvuru şartı olarak öne sürülemeyeceği, kiralama ilişkisinin eski malikle çekişmeli olduğu, yeni malike yapılan satışla da kira ilişkisinin bitmesinin amaç edinildiği ileri sürülerek iptali istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırı bir yön bulunmadığı, zira işyeri açma ve çalıma ruhsatı verilmesine ilişkin mevzuata göre, ruhsat verilebilmesi için güncel tapu kaydıyla uyumlu kira sözleşmesinin bulunması gerektiği, taşınmazın yeni maliki tarafından verilen dilekçeyle, işletmeye ruhsat verilmesine izninin olmadığının da belirtildiği, bu nedenle ruhsat verilmediği, haksız açılan davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
MÜDAHİL SAVUNMASININ ÖZETİ: Dava konusu taşınmazın kendi mülkiyetinde olduğu, davacı ile arasında ise akdedilmiş bir kira sözleşmesi bulunmadığı, eski sözleşmeye dayanarak işyeri açma ruhsatının verilmesinin ise yasal olarak mümkün olmadığı, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRKMİLLETİADINA
Karar veren Muğla 1. İdare Mahkemesince, davaya konu taşınmazın mevcut durumdaki maliki ....'nün davaya davalı idare yanında müdahale talebi kabul edildikten sonra dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü:
Uyuşmazlık işyeri açma ve çalışma ruhsatına ilişkindir.
10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesinin 1. fıkrasında; yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı, işyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmayacağı, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılacağı hükme bağlanmıştır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun "kiralananın el değiştirmesi başlıklı" 310.maddesinde "Sözleşmenin kurulmasından sonra kiralanan herhangi bir sebeple el değiştirirse, yeni malik kira sözleşmesinin tarafı olur." hükmüne "Konut ve çatılı işyeri kiralarında sözleşmenin sona ermesi" başlıklı 347.maddesinde "Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracı, belirli süreli sözleşmelerin süresinin bitiminden en az onbeş gün önce bildirimde bulunmadıkça, sözleşme aynı koşullarla bir yıl için uzatılmış sayılır. Kiraya veren, sözleşme süresinin bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremez. Ancak, on yıllık uzama süresi sonunda kiraya veren, bu süreyi izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunmak koşuluyla, herhangi bir sebep göstermeksizin sözleşmeye son verebilir." hükmüne ve devamında da hangi koşullarda sözleşmelerin sona erdirilebileceğine ilişkin hükümlere yer verilmiştir.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesi için ilgilinin üzerinde kullanma hakkının bulunduğu bir taşınmaza ihtiyaç duyacağı, kiralık kullanımların bu hakkı sağlamada yeterli olduğu, bununla birlikte, kira ilişkisi kurulduktan sonra kiralanan malın mülkiyetinin el değiştirmesinin sözleşmeyi sona erdirmeyeceği, herhangi işleme gerek kalmaksızın yeni malikin direkt olarak sözleşmenin tarafı olacağı, ayrıca kira süresinin bitmesinden dolayı kiraya verenin sözleşmeyi sona erdiremeyeceği, belirli süreli kira sözleşmelerinin bildirim yoluyla sona erdirilmesinin kural olarak yalnızca kiracıya ait olduğu, kiracı tarafından sözleşme sona erdirilmemişse de sözleşmenin aynı koşullarla bir yıl uzayacağı ancak 10 yıl uzamadan sonra, kiraya verene bu hakkın tanındığı anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, davaya konu işletmenin bulunduğu taşınmaz için davacı ile taşınmazın eski maliki ..... arasında 01/10/2011 tarihinde başlayan 5 yıl süreli olmak üzere kira sözleşmesi akdedildiği, ayrıca davacı tarafından, Marmaris Sulh Hukuk Mahkemesinin E:2016/39, sayılı dosyada kayıtlı olarak zilyetliğin iadesi ve muarazanın önlenmesi davasının açıldığı, Mahkemenin 19/07/2016 tarih ve K.2016/472 sayılı kararıyla, ..... tarafından taşınmazın sözleşme ile davacı .....'e kiralandığı tespitinin yapıldığı, bu durumda yukarıda anılan sözleşme ile kurulmuş kira ilişkisinin hukuk aleminde varlığının kabul edildiği, sonradan taşınmazın .... tarafından satın alındığı, fakat, dosya kapsamında kira ilişkisinin sonlandırılmasına yönelik herhangi girişimde bulunulduğuna dair bilgi-belgeye rastlanmadığı görülmüştür.
Olayda, ruhsat talebinde bulunulan taşınmazın davacı tarafından 5 yıllığına 01/10/2011 tarihinde kiralandığı ve yapılan yargılama ile de sözleşme geçerli görülerek davacının kiracılığının korunduğu, sonradan taşınmazın mülkiyetinin değişmesinin ise kira sözleşmesine etki etmeyeceği, yeni malikin doğrudan sözleşmenin tarafı olacağı, işbu uyuşmazlıktaki gibi belirli süreli kira sözleşmelerinde, ancak kiracının süre bitiminden önce ihtarda bulunarak sözleşmeyi sona erdirebileceği, kiraya verenin ise 10 yıllık uzamalardan sonra, uzama yılının bitiminden üç ay önce bildirimde bulunarak ancak herhangi sebep göstermeksizin sözleşmeyi sona erdirebileceği, dava konusu olayda ise davacının kiralama ilişkisinin sona erdirilmesine ilişkin bir iradeye sahip olmadığının açık olduğu, herhangi sebep göstermeksizin sözleşmenin sona erdirilmesine ilişkin koşulların ise kiraya veren adına oluşmadığı, yeni Malik ... 'nün davalı idareye, başvuru konusu ruhsatın verilmesine muvafakatı olmadığından başka, kira ilişkisinin sonlandığına ilişkin beyanının veya girişiminin bulunmadığı görülmektedir.
Bu durumda, davacının kiracılığı hukuk aleminde geçerliliğini korumakta ve mevcut malik tarafından da bu ilişkinin sonlandığına ilişkin şüpheye yer vermeyecek netlikte bilgi-belge sunumu yapılmamışken, mevcut ve devam eden kira ilişkisi dikkate alınmayarak, mevcut malikle akdedilmiş ayrı bir kira sözleşmesinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi için şart koşulmasında hukuka ve mevzuata uygunluk görülmemiştir.
Öte yandan, bu kararın işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi sonucunu doğurmayacağı, davalı idarece diğer hususlar değerlendirildikten sonra işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenebileceği muhakkaktır.
Açıklanan nedenlerle;
- Dava konusu işlemin iptaline,
- Aşağıda dökümü yapılan 288,90 TL- yargılama giderinin davalı idare tarafından davacıya verilmesine,
- İşbu karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 1.362,00-TL vekalet ücretinin davalı idare tarafından davacıya verilmesine,
- Artan gider avansının istem halinde derhal, aksi halde hükmün kesinleşmesinden sonra davacıya ve müdahile iadesine,
- Müdahil tarafından yapılan 55,00 TL yargılama giderinin ve davalı idare tarafından yapılan 121,30 TL yargılama giderinin üzerlerinde bırakılmasına,
- İşbu kararın taraflara tebliğine,
- Tebliği izleyen günden itibaren 30 gün içinde (İstinaf Başvurma Harcı ve gider avansı yatırılmak suretiyle Mahkememize verilecek dilekçeyle) İzmir Bölge İdare Mahkemesine (Yedinci İdare Dava Dairesine) istinaf kanun yolu açık olmak üzere,
26/09/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)