(2577 S. K. m. 45, 46)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacı şirket vekili tarafından, Eskişehir ili, Tepebaşı ilçesi, Uluönder Mahallesi, İsmet İnönü 2 Caddesi, No:109 adresinde faaliyet gösteren davacı şirkete ait "Özel Eskişehir Hiperbarik Oksijen Tedavi Merkezi" isimli sağlık kuruluşu hakkında düzenlenen inceleme raporunda belirtilen eksiklikler giderilinceye kadar kuruluştaki hasta alımının süresiz durdurulmasına ve söz konusu eksikliklerin giderildiği hakkında İl Sağlık Müdürlüğüne bilgi verilmesine ilişkin Eskişehir Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün 17/05/2019 tarih ve 52078148-434.99 Sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada; Valiliklerin idari para cezası verme dışında sağlık kuruluşlarının faaliyetlerini durdurma gibi bir yetkisinin bulunmadığı, sağlık kuruluşlarının faaliyetinin ancak ilgili Bakanlık işlemi ile durdurulabildiği, bu nedenle, olayda, davacı şirkete ait uyuşmazlık konusu sağlık kuruluşuna yönelik olarak anılan denetim raporunda tespit edilen eksiklikler giderilinceye kadar hasta alımının süresiz durdurulmasına yönelik tesis edilen dava konusu Valilik işleminde yetki yönünde hukuka uyarlılık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline ilişkin olarak Eskişehir 2. İdare Mahkemesince verilen 11/10/2019 tarih ve E:2019/327, K:2019/521 Sayılı kararın istinafen incelenerek kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesince, 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanun'un değişik 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:
KARAR: İstinaf başvurusuna konu idare mahkemesi kararı usul ve hukuka uygun olup kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından istinaf başvurularının reddine, aşağıda dökümü yapılan istinaf safhasına ait yargılama giderlerinin davalılar üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan miktarın ilgili taraflara iadesine, 2577 Sayılı Kanun'un değişik 46. maddesi uyarınca kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, 06/02/2020 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
AZLIK OYU
10/07/2018 tarih ve 30474 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin "Bakanlıkların temel kuruluşları ve hiyerarşik kademeler" başlıklı 509. maddesinde,
Bakanlığın kuruluş amaçlarını gerçekleştirmek ve yürütmekte oldukları hizmetleri vatandaşlara sunmakla görevli bakanlık taşra teşkilatının, ihtiyaca göre aşağıdaki kuruluşların tamamından veya birkaçından meydana gelecek şekilde düzenleneceği,
a-) İl valisine bağlı il kuruluşları,
b-) Kaymakama bağlı ilçe kuruluşları,
c-) Doğrudan merkeze bağlı taşra kuruluşları düzenlemesine yer verilmiş,
Yine aynı maddede, Taşra teşkilatı il kuruluşlarının hiyerarşik kademeleri,
1-) Vali,
2-) İl Müdürlüğü,
3-) Şube Müdürlüğü,
4-) Şeflik şeklinde sıralanmıştır.
5442 Sayılı İl İdaresi Kanunu'nun 9. maddesinde, Valinin, kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve diğer mevzuatın neşir ve ilanını ve uygulanmasını sağlamak ve talimat ve emirleri yürütmekle ödevli olduğu, bu işlerin gerçekleştirilmesi için gereken bütün tedbirleri almaya yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.
663 Sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin "Taşra teşkilatı" başlıklı 25. maddesinde; İl ve ilçe sağlık müdürlüğünün yetki devri çerçevesinde Bakanlıkça yürütülen görevleri il ve ilçe düzeyinde yerine getireceği, yapılan düzenlemelere uyumu denetleyeceği ve gerekli müeyyideleri uygulayacağı hükmüne; "Yetki Devri" başlıklı 38. maddesinde; Bakan, Müsteşar ve her kademedeki Bakanlık ve bağlı kuruluş yöneticilerinin, sınırlarını açıkça belirlemek ve yazılı olmak kaydıyla, yetkilerinden bir kısmını alt kademelere devredebileceği, yetki devrinin, uygun araçlarla ilgililere duyurulacağı hükmüne yer verilmiştir.
İdare hukuku ilkelerine göre yetki bir kamu düzeni sorunu olup, kural olarak yetki kanun koyucu tarafından hangi makama verilmişse o makam tarafından kullanılabilir ve yetki sahibi bu yetkisini bir başka makama devredemez. Bu kuralının istisnalarından birini yetki devri oluşturur. (Gözler K., İdare Hukuku, Cilt I, 2003, Bursa, s.648-668)
Genel olarak yetki devri, "bir konuda karar almak, eylemde bulunmak veya emir vermek hakkını başkalarına devretmek ve elde edeceği sonuçlardan onu sorumlu tutmak" olarak tanımlanmaktadır. Yetki devrinin, ancak Kanunun açıkça izin vermesi halinde ve yine açıkça izin verdiği konular hakkında yapılabileceği ilgili Kanunlarda ve yargı içtihatlarında kabul edilmektedir. (Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu Kararı: E:2009/918, K:2013/2369, T:20/06/2013)
Sağlık Bakanlığının, mevzuatta kendisine tanınan özel sağlık kuruluşlarının denetimi neticesinde tespit edilen mevzuata aykırı fiiller dolayısıyla faaliyet durdurma cezası verme yetkisini, kendi hiyerarşisi içinde merkez ve taşra teşkilatındaki makamlara ve dolayısıyla taşra teşkilatının başında bulunan valilere yetki devri yoluyla devredebileceğinin yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve idare hukuku ilkeleri doğrultusunda kabulü gerekir.
Nitekim, 05/08/2014 tarih ve 1449 Sayılı Makam Onayı ile yürürlüğe konulan Özel Sağlık Kurum ve Kuruluşlarının İl Sağlık Müdürlüklerince Denetimine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönerge'nin 20. maddesinin 4. fıkrasında; "Faaliyet durdurma cezası: Denetim sonucunda ilgili mevzuatına göre faaliyet durdurma cezası verilmesi gereken hallerde, denetim sonucu Müdürlüğün ilgili şubesine gönderilir. İlgili şube tarafından faaliyet durdurma müeyyidesinin öngörülmesi halinde ilgili mevzuatına göre acil durumlarda Valilik onayı ile gerekli işlem tesis edilerek Bakanlığa bildirilir. Faaliyet durdurma cezasının Bakanlık tarafından uygulanacağı hallerde, durum Bakanlığa bildirilir." kuralına yer verilmiştir.
Bu kurala göre, Sağlık Bakanlığınca "faaliyet durdurma" cezası verme yetkisinin acil durumlarda Valiliğe devredildiği görülmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, 15/02/2019 tarihinde Özel Eskişehir Hiperbarik Oksijen Tedavi Merkezinde, Sağlık Bakanlığı tarafından oluşturulan komisyon tarafından yerinde denetim yapıldığı, Sağlık Bakanlığının 15/05/2019 tarih ve E.312 Sayılı yazısı ile, yerinde yapılan denetim sonucu hazırlanan inceleme raporu uyarınca kuruluşun faaliyetine sorunsuz devam edebilmesi için inceleme raporunda belirtilen eksikliklerin tamamlanması gerektiği, bu nedenle kuruluşta hasta alımının durdurulması ve eksikliklerin giderildiğinin tespit edilmesinden sonra hasta alımına izin verilmesi gerektiğinin Eskişehir Valiliğine bildirilmesi üzerine 15/05/2019 tarih ve E.312 Sayılı Valilik Oluru ile kuruluşta hasta kabulünün inceleme raporunda belirtilen eksiklikler giderilene kadar süresiz durdurulması üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık konusu olayda; Özel Eskişehir Hiperbarik Oksijen Tedavi Merkezinde, Bakanlık tarafından yapılan denetim sonucu tespit edilen idari yaptırıma konu eksiklikler, insan sağlığını doğrudan etkilediğinden, bu konuda yaptırım uygulamanın Yönergede bahsi geçen acil durum olarak kabulü gerekir. Buna göre, yukarıda yer verilen Yönerge hükmü çerçevesinde yetki devri gereği vali tarafından tesis edilen dava konusu işlemde yetki unsuru yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından aksi yönde verilen çoğunluk kararına katılmıyorum. (¤¤)