İSTEMİN ÖZETİ: Davacı tarafından, Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname gereğine başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın kamu görevinden çıkarılması öngörülen personelin yer aldığı Ek 1 sayılı listenin kendisine ilişkin kısmının iptali istemiyle açılan davada, davanın incelenmeksizin reddi yönünde Malatya İdare Mahkemesince verilen 21/04/2017gün ve E:2016/1204, K:2017/750sayılı kararın; davacı tarafından dava dilekçesinde de belirtilen gerekçelerle birlikte mevzuata ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığı savunularak talebin reddine karar verilmesi istenilmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesi'nce, yasal düzenleme nedeniyle iş bu dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına yönünde Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 2. İdare Dava Dairesi'nce verilen 08/12/2017 tarih ve E:2017/9611, K:2017/10998 sayılı kararının kaldırılarak 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü;
Dava; Fırat Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü Malatya Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Daire Müdürlüğü'nde muhafaza memuru olarak görev yapan davacının, 23.07.2016 tarihli ve 29779 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 4. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca Bakanlık Makamının 06.09.2016 tarihli onayı ile kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin 06.09.2016 tarih ve 1383 sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince; 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin "Kamu görevlilerine ilişkin tedbirler" başlıklı 4. maddesinin 1.fıkrasının (f) bendinde; "14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesinde belirtilenler hariç diğer mevzuata tabi her türlü kadro, pozisyon ve statüde (işçi dahil) istihdam edilen personel, ilgili kurum veya kuruluşun en üst yöneticisi başkanlığında bağlı, ilgili veya ilişkili bakan tarafından oluşturulan kurulun teklifi üzerine ilgisine göre ilgili bakan onayıyla kamu görevinden çıkarılır," amir hükmüne yer verildiği, davacı hakkında da, söz konusu hükme dayanılarak, Bakanlık Makamının 06.09.2016 tarihli onayı ile kamu görevinden çıkarılmasına karar verildiği, Olağanüstü hâli gerekli kılan konu, 667 sayılı KHK’nın amacı ile 4. maddesinde düzenlenen tedbirlerin kapsamı ve mahiyeti birlikte dikkate alındığında, anılan tedbirler vasıtasıyla başta FETÖ/PDY olmak üzere terör örgütlerine veya MGK’ca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen kişilerin kamu kurum ve kuruluşlarından çıkarılarak Anayasa ile kurulan demokrasi düzeninin korunmak istendiği, buna göre KHK’nın 4. maddesinde öngörülen meslekten veya kamu görevinden çıkarma; adli suç veya disiplin suçu işlenmesi karşılığında uygulanan yaptırımlardan farklı olarak terör örgütleri ile milli güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen diğer yapıların kamu kurum ve kuruluşlarındaki varlığını ortadan kaldırmayı amaçlayan, geçici olmayan ve nihai sonuç doğuran “olağanüstü tedbir” niteliğinde olduğu, bu durumda; davacı hakkındaki, Kurul kararı ve Bakanlık Makamı onayı ile tesis edilen işlemin disiplin suçu işlenmesi karşılığında uygulanan ve yargı denetimine tabi bir disiplin cezası olan meslekten çıkarma cezası niteliğinde olmadığı dikkate alındığında, incelenmesine hukuken olanak bulunmadığı gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddine kararı verilmiştir.
Davacı tarafından; somut olarak ne ile suçlandığının kendisine bildirilmediği, savunmasının alınmadığı, AİHS'nde, Anayasa'da ve evrensel hukuk kurallarında yer alan ilkelere aykırı olduğu ileri sürülerek istinaf yoluyla incelenerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 2. İdare Dava Dairesi'nce verilen 08/12/2017 tarih ve E:2017/9611, K:2017/10998 sayılı kararı ile; Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline ilişkin Alınan Tedbirlere Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin " Kamu Personeline İlişkin Tedbirler" başlıklı maddesi uyarınca KHK'ye ekli listede isminin yer alması nedeniyle başka hiç bir işleme gerek kalmaksızın görevi ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin uyuşmazlığa konu işlemin, 685 sayılı Kanun Hükmünde Kararname gereğince Komisyonun görevleri arasındaki işlemlerden olduğu anlaşıldığından, 690 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin yukarıda açıklanan 56. Maddesi uyarınca dava hakkında karar verilmesine yer bulunmadığı gerekçesiyle, davacının KHK eki liste gereğince görevinden ihraç edildiğinden esasının incelenmesi hukuken mümkün olmayan davanın "incelenmeksizin reddi yönünde verilen kararın" kaldırılarak yasal düzenleme nedeniyle iş bu dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, dosyanın değerlendirme yapmak ve karar vermek üzere yukarıda anılan madde hükmü gereğince Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna gönderilmek üzere Mahkemesine iadesine karar verilmiştir.
Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu'nun 31/07/2018 tarih, 180229 Evrak ve Karar sayılı kararı ile; dosyanın ön inceleme neticesinde, davacının kurumunca 667 sayılı KHK'nın ilgili hükümlerine dayanılarak kurulan komisyon tarafından kamu görevinden çıkarılma işleminin uygulandığı, olağanüstü hal kapsamında doğrudan (ilgili KHK'ya ekli listede davacının ismine yer vermek suretiyle) kanun hükmünde kararname ile tesis edilen bir tedbirin uygulanmadığı anlaşıldığından Komisyonun görevleri arasında yer almayan iş bu dosyanın incelenmek üzerine kabulüne olanak bulunmadığı gerekçesiyle, dosyanın Malatya İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bakılan uyuşmazlıkta; davalı idare bünyesinde görev yapan davacının, 29779 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 4. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca Bakanlık Makamının 06.09.2016 tarihli onayı ile kamu görevinden çıkarılmasına dair işlemin iptali istemiyle görülmekte olan davayı açtığı, İdare Mahkemesince, " Fırat Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü Malatya Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Daire Müdürlüğü'nde muhafaza memuru olarak görev yapan davacının, 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Görevlisine İlişkin Alınan Tedbirlere Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin "Kamu Personellerine İlişkin Tedbirler" başlıklı 4.maddesinin 1. fıkrası uyarınca kamu görevinden hiçbir işleme gerek kalmaksızın çıkarıldığı, bu nedenle, anılan KHK ile kamu görevinden çıkarılan davacı hakkında davalı idarece tesis edilmiş idari davaya konu olabilecek bir işlemin varlığından söz edilmesine olanak bulunmadığı, Mahkemelerinin ise KHK'nın hukuki denetimini yapma yetkisi bulunmadığından, açılan bu davanın esasını incelenme olanağı bulunmadığı" gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
İptal davasının konularından birini oluşturan bireysel idari işlemler, belli kişiler üzerinde yeni bir hukuki durum yaratma veya değiştirme gibi sonuçlar doğurmakta olup, görevli ve yetkili yargı merciince bu işlemler iptal edilinceye veya işlemi tesis eden idarece geri alınıncaya, kaldırılıncaya, değiştirilinceye veya düzeltilinceye kadar hukuki geçerliliğini korumaktadır. Dolayısıyla bireysel işleme karşı açılmış bir iptal davası söz konusuysa bu dava sonuçlanıncaya kadar hakkında işlem tesis edilen kişi ile işlem arasındaki ilişki işlemin ilk tesis edildiği hukuki sebeplerle birlikte devam eder nitelik arz etmekte olduğundan iptal davasında idari işlemin hukuka uygunluk denetiminin işlem tarihi itibariyle geçerli olan düzenlemeler esas alınarak yapılacağı da yargısal içtihatlarla kabul görmüştür.
Davacının kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin "Kamu görevlilerine ilişkin tedbirler" başlıklı 4. maddesinin 1.fıkrasının (f) bendinde; "14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesinde belirtilenler hariç diğer mevzuata tabi her türlü kadro, pozisyon ve statüde (işçi dahil) istihdam edilen personel, ilgili kurum veya kuruluşun en üst yöneticisi başkanlığında bağlı, ilgili veya ilişkili bakan tarafından oluşturulan kurulun teklifi üzerine ilgisine göre ilgili bakan onayıyla kamu görevinden çıkarılır," amir hükmüne yer verilmiş, davacı hakkında da bu düzenleme uyarınca Bakan onayı ile dava konusu işlem tesis edilmiştir
İdare Mahkemesince, davacının kamu görevinin bir yasama hükmü olan Kanun Hükmünde Kararname ile doğrudan sonlandırılması nedeniyle Mahkemelerince hukuki denetimin yapılacağı bir idari işlemin bulunmadığı gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddi yönünde karar verilmiş ise de, davacının doğrudan KHK ile değil KHK ile verilen yetkiye dayanılarak Bakanlık onayı ile görevine son verildiği anlaşıldığından işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekmektedir.
Bu durumda; İdare Mahkemesince davacı tarafından iptali istenen ve Kanunu Hükmünde Kararnamenin atıf yaptığı yasa hükmüne istinaden Bakanlık onayı ile ihraca yol açan işlemin hukuki denetiminin yapılarak bir karara varılması gerekirken, yukarıda belirtilen gerekçe ile "davanın incelenmeksizin reddi" yolunda verdiği kararda hukuka uyarlık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle; istinaf başvurusunun kabulü ile Malatya İdare Mahkemesince verilen 21/04/2017 gün ve E:2016/1204, K:2017/750 sayılı kararın kaldırılmasına; 2577 sayılı Yasanın 45/3. maddesi uyarınca yeniden karar verilmek üzere dava dosyasının Mahkemesine iadesine, Mahkemesince kaldırma kararı üzerine yeniden bir karar verileceğinden bu aşamada yargılama giderleri yönünden ayrıca hüküm kurulmasına yer olmadığına, anılan Yasanın 46. maddesinin (c) bendi gereğince 30 gün içerisinde Danıştay’a temyiz yolu açık olmak üzere, 09/04/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)