(3065 S. K. m. 17)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacı şirket tarafından sahibi olduğu Osmaniye İli Toprakkale ilçesi Tüysüz Mahallesi Organize Sanayi Bölgesi 102 ada 21 parselde yer alan fabrikanın, üzerine kurulu olduğu 74.234,76 m² arsa, üretim hanesinin tüm teferruatı ve mütemmim cüzleriyle birlikte 14.02.2013 tarihindeki satışının emsallerine uygun olmadığından bahisle hesaplarının sınırlı olarak incelenmesi sonucu düzenlenen 27.04.2018 tarih ve 2018-B-1008/1 Sayılı vergi inceleme raporuna istinaden tarh edilen 2013/02 dönemi vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemiyle re'sen açılan davayı, "üretim hanesinin tüm teferruatı ve mütemmim cüzleri için belirlenen emsal bedel üzerinden tespit edilen matrah farkına ilişkin olarak; davacı tarafından yer altı ve yer üstü düzenleri ile binalar için 27.655.000,00-TL+%18-KDV tutarında 14.02.2013 tarih ve Seri A:006552 numaralı faturanın, tesis, makine ve cihazlar için 23.750.420,00-TL+%18-KDV tutarında 14.02.2013 tarih ve Seri A:006553 numaralı faturanın düzenlenerek defter ve belgelere kaydedildiği, Osmaniye Geçici Takdir Komisyonunun 03.04.2018 tarih ve 691 Sayılı kararında ise iktisadi kıymetlerin satış tarihindeki emsal bedelinin 70.000.000,00-TL olarak belirlendiği ve vergi inceleme raporunda da tespit edilen bu tutar üzerinden matrah farkı hesaplandığı görülmüşse de, takdir komisyonu kararında üretim hanesinin tüm teferruatı ve mütemmim cüzleri için emsal bedel belirlenirken yalnızca fabrikanın yeni sahibi olan K.. Çelik San. A.Ş. tarafından Çınar Taşınmaz Değerleme ve Müş. A.Ş.'ye düzenlettirilen 17.07.2014 tarihli ''fabrikaya ait envanter ve demirbaşların piyasa rayiç değeri hakkında görüş raporunun'' esas alındığı, bahse konu raporun ise K.. Çelik San. A.Ş.'nin talebine istinaden 07.07.2014 tarihinde fabrika mahallinde yapılan incelemeye istinaden iktisadi kıymetlerin yerinde görülmesi sonucu hazırlandığı, ancak fabrikanın satıldığı 14.02.2013 tarihi ile raporun düzenlendiği 17.07.2014 tarihi arasında uzunca bir süre bulunduğu, davacı tarafından da bu tarihler arasında fabrikanın yeni sahibi K.. Çelik San. A.Ş. tarafından 50.000.000,00-TL civarında yatırım yapıldığına ilişkin K.. Çelik San. A.Ş. kaşeli fatura ve muavin hesap kayıtlarının dosyaya sunulduğu, ancak davalı idarece ilgili tarihlerdeki envanter değişimine ilişkin herhangi bir araştırma yapılmadığı gibi bahse konu değerleme raporu dışında (fabrika bedeline ilişkin banka hesapları arası havale durumu, benzer özelliklere haiz işletmelerin yakın tarihlerdeki emsal satışları vb.) somut tespitlerin dosyaya sunulamadığı anlaşıldığından yeterli araştırma ve inceleme yapmak suretiyle somut hususlar ortaya konulmadan belirlenen matrah farkı üzerinden hesaplanan bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin iktisadi kıymetlere ilişkin kısmında hukuka uyarlık görülmediği, fabrikanın üzerine kurulu olduğu 74.234,76 m² arsa için belirlenen emsal bedel üzerinden tespit edilen matrah farkınına gelince; uyuşmazlığın çözümü için Mahkemelerinin 21.01.2019 tarihli ara kararı ile Osmaniye İli Toprakkale ilçesi Tüysüz Mahallesi Organize Sanayi Bölgesi 102 ada 21 parselde yalnızca dava konusu taşınmazın bulunduğu 74.234,76 m² arsa üzerinde mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, Bilirkişi Gayrimenkul Değerleme Uzmanı A. Göçer tarafından hazırlanan 28.05.2019 tarihli raporda; tapuda 102 ada 21 parseli teşkil eden 74.234,76 m² arsa niteliğindeki ana taşınmazda satış tarihi itibariyle davacının tüm hisseye sahip olduğu, 102 ada 15 parsel ile 102 ada 16 numaralı parselin birleşmesi sonucu oluşan 102 ada 20 numaralı parselin (41.415,36 m²) oluştuğu, bahse konu bu parselle 102 ada 14 numaralı parselin (32.819,4 m²) birleşmesi sonucu ise dava konusu 102 ada 21 numaralı parselin oluştuğu, dava konusu taşınmazın Toprakkale Organize Sanayi Bölgesi uygulama imar planı sınırları içerisinde yer aldığı, dava konusu taşınmazın Osmaniye-Adana otoyolunun 3 km güneyinde ve Osmaniye-Antakya otoyolunun 1,4 km doğusunda olduğu, Osmaniye il merkezine 14 km, Adana il merkezine 68 km mesafede olduğu, taşınmazın bulunduğu bölgenin alt yapı imkanlarından tam olarak yararlandığı, parselin ortalama uzunluğunun 302 metre, ortalama eninin 246 metre olduğu, kuzey-güney yönünden yaklaşık %3-4 eğime sahip olduğu, dava konusu taşınmazın yakınında bulunan Osmaniye İli, Toprakkale İlçesi, Tüysüz Mahallesi 125 ada 4 parsel , 121 ada 10 parsel, 109 ada 18 parsel, 109 ada 16 parsel, 102 ada 8 parsel, 102 ada 9 parsel, 102 ada 10 parsel, 102 ada 11 parsel, 102 ada 11 parsel, 102 ada 14 parsel, 102 ada 18 parsel, 124 ada 12 parsel , 125 ada 3 parsellerin emsal olarak değerlendirmeye tabi tutulduğu, bunlardan 102 ada 11 numaralı parselin emsal olarak alındığı, bahse konu taşınmazın dava konusu taşınmazın hemen batısında yer aldığı, 11.773,05m² alana sahip olduğu, imar durumu, çevre şartları, altyapı imkanlarından yararlanılması, çevrenin ticari sirkülasyonu gibi kriterlerde benzer özelliklere sahip olduğu, ancak emsal taşınmazın ara cepheli olduğu, dava konusu parselin ise iki cepheli olduğu ve ana arter ilişkisi nedeniyle emsal taşınmazdan daha avantajlı olduğu, emsal taşınmazın 19.09.2011 tarihinde 29,73-TL/m², 26.12.2012 tarihinde 151,18-TL/m² değeri üzerinden iki ayrı satış işlemi gerçekleştiği, ilk satışın sadece arsa amaçlı gerçekleştiği, ikinci satışın ise taşınmaz üzerine kurulan yeni bina ile birlikte satıldığı hususlarının birlikte değerlendirilmesi sonucu dava konusu taşınmazın emsal taşınmazdan %20 daha değerli olduğu ve m2 birim değerinin 37,63 TL/m² olduğu sonucuna ulaşılarak dava konusu taşınmazın 14.02.2013 tarihindeki toplam değerinin (74.234,76 m² x 37,63-TL/m²) = 2.793.454,02-TL olarak esas alınması gerektiği değerlendirilmesinde bulunulduğu, bilirkişi raporundaki gerekçe ve teknik açıklamalar hükme esas alınabilecek nitelikte görüldüğü, uyuşmazlık konusu taşınmazın 14.02.2013 tarihindeki satışı için yapılan 37,63-TL/m² arsa m2 birim değeri tespiti hukuka uygun bulunmakla birlikte, söz konusu taşınmazın bulunduğu 102 ada 21 numaralı parselin; 15 numaralı parsel ile 16 numaralı parselin birleşmesi sonucu oluşan 20 numaralı parselin (41.415,36m²) 14 numaralı parselle (32.819,40m²) birleşmesi sonucu oluştuğu, 15 numaralı parselin (20.651,40 m²) Osmaniye Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu'nun 05.05.2009 tarih 164 Sayılı arsa tahsis kararı ile, 16 numaralı parselin (20.763,96 m²) Osmaniye Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu'nun 22.12.2010 tarih 218 Sayılı arsa tahsis kararı ile, 14 numaralı parselin ise (32.819,40 m²) Osmaniye Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu'nun 31.10.2011 tarihli arsa tahsis kararı davacıya tahsis edildiği, dava konusu taşınmazın (102 ada 20 numaralı parselden kaynaklanan) 41.415,36 m²'lik kısmının iki tam yıldan daha uzun süredir davacının aktifinde bulunduğu bu haliyle de davacı tarafından gerçekleştirilen taşınmaz tesliminin 41.415,36 m²'lik kısmının 3065 Sayılı Kanun'un 17. maddesinin 4/r bendi uyarınca katma değer vergisi istisnası kapsamında olduğu, bu durumda, dava dilekçesi, ekinde sunulan belgeler, bilirkişi raporu ve vergi inceleme raporunda yapılan tespitler birlikte incelendiğinde; davacı tarafından fabrikanın üzerine kurulu olduğu tüm arsa için 800.000,00-TL+%18 KDV tutarında 14.02.2013 tarih ve Seri A:006551 numaralı fatura düzenlenerek defter ve belgelere kaydedildiği, Osmaniye Geçici Takdir Komisyonu'nun 03.04.2018 tarih ve 691 Sayılı kararında ise fabrikanın üzerine kurulu olduğu arsanın satış tarihindeki emsal bedelinin 20.000.000,00-TL olarak belirlendiği ve vergi inceleme raporunda da tespit edilen bu tutar üzerinden matrah farkı hesaplandığı görülmüşse de Mahkemelerince yapılan bilirkişi incelemesi sonucu dava konusu taşınmazın 14.02.2013 tarihindeki toplam değerinin 2.793.454,02-TL olduğu, bu tutarın katma değer vergisi istisnasına tabi olmayan kısmının da (32.819,40m² x 37,63-TL/m²) = 1.234,994,02-TL olduğu anlaşıldığından vergi ziyaı cezalı tarhiyatın (1.234,994,02-TL - 800.000,00-TL) = 434.994,02-TL matrah farkına isabet eden kısmı üzerinden hesaplanacak katma değer vergisi yönünden hukuka aykırılık, bu miktarı aşan kısmı yönünden ise hukuka uyarlık görülmediği" gerekçesiyle gerekçesiyle kısmen kabul eden, kısmen ise reddeden Mardin Vergi Mahkemesi'nin 17/09/2019 gün ve E:2018/293; K:2019/422 Sayılı kararının davanın kısmen kabulüne dair hüküm fıkrasnın; şirketin sahibi olduğu fabrikanın 14.02.2013 tarihindeki satışının emsallerine uygun olmadığından hesaplarının sınırlı olarak incelenmesi sonucu 27.04.2018 tarih ve 2018-B-1008/1 Sayılı vergi inceleme raporunun düzenlendiği, raporda 14.02.2018 tarih ve E.818 Sayılı yazı ile mükellefin sattığı gayrimenkulün satış tarihindeki emsal bedelinin takdirinin istenildiği, satışı yapılan arsanın yerinde görüldüğü, mevcut malik Koç Metalurji A.Ş. ve Osmaniye Organize Sanayi Bölgesi yetkilileri ile görüşüldüğü, 18.07.2014 tarihinde K.. Çelik San. A.Ş.'nin talebi üzerine lisanslı gayrimenkul değerleme şirketi olan Çınar Taşınmaz Değerleme ve Müş. A.Ş.'ye düzenlettirilen değerleme raporlarının incelendiği ve harici çalışmalar yapılarak Osmaniye Geçici Takdir Komisyonunun 03.04.2018 tarih ve 691 Sayılı kararı ile arsanın satış tarihindeki emsal bedelinin 20.000.000,00-TL, iktisadi kıymetlerin satış tarihindeki emsal bedelinin 70.000.000,00-TL olarak takdir edildiğinin belirtildiği, bu haliyle gayrimenkulü emsallerine göre düşük bedelle satıldığı tespit edildiği ileri sürülerek istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: İstinaf isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi İkinci Vergi Dava Dairesince işin gereği görüşüldü:
KARAR: Mahkeme kararının kaldırılması istenilen davanın kısmen kabulüne ilişkin hüküm fıkrası hukuka uygun bulunduğundan, istinaf başvurusunun reddine; aşağıda dökümü yapılan yargılama giderinin istinaf başvurusunda bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına; posta giderine karşılık yatırılmış olan avanstan artan tutarın talep edilmesi halinde derhal, talep edilmemesi halinde ise kararın kesinleşmesinden sonra Mahkemesince 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333. maddesi uyarınca ilgili tarafa re'sen iadesine; kararın tebliğini izleyen günden itibaren otuz (30) gün içinde Danıştay nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, 03/03/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)