(2577 S. K. m. 45) (5188 S. K. m. 10, 11) (4045 S. K. m. 1, 2, 4) (667 S. KHK. m. 4)
İSTEMİN ÖZETİ: Devlet Hava Meydanları İşletmesi, Isparta S. Demirel Havalimanı'nda Pars Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. ünvanlı özel güvenlik şirketi personeli olarak görev yapan davacı tarafından, hakkında yürütülen güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğu gerekçesiyle çalışma izninin kaldırılarak silahlı özel güvenlik kimlik kartı ve çalışma izninin iptal edilmesine ilişkin Isparta Valiliği İl Özel Güvenlik Komisyon kararının iptali istemiyle açılan davada; işlemde hukuka aykırılık bulunduğu gerekçesiyle davanın konusu işlemin iptali yolunda Isparta İdare Mahkemesi'nce verilen 12/03/2019 günlü, E:2018/813, K:2019/351 Sayılı kararın, davalı idare tarafından, davacı hakkında Isparta Valiliği İl Özel Güvenlik Komisyonunun 27/04/2018 gün ve 2018/385 Sayılı kararı ile işlem tesis edilmiş olmasına karşın davacının 2018/387 Sayılı kararın iptalini istediği, özel güvenlik kimlik kartı ve çalışma izninin güvenlik soruşturmaları neticesinde İl Özel Güvenlik Komisyonu tarafından iptal edildiği, davacının kardeşlerinin FETÖ/PDY terör örgütü kapsamında KHK ile görevinden ihraç edildiği, kamu güvenliğini tamamlayıcı mahiyette olan özel güvenlik hizmetlerinin yürütülmesi aşamasında görev yapan özel güvenlik görevlilerinin yaptıkları görevlerin niteliğiyle bağdaşır şekilde olması gerektiği, işlemin mevzuata uygun olduğu ileri sürülerek 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca istinaf başvurusu kapsamında incelenerek kaldırılmasına karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Konya Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:
KARAR: Dava, Devlet Hava Meydanları İşletmesi, Isparta S. Demirel Havalimanı'nda Pars Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. ünvanlı özel güvenlik şirketi personeli olarak görev yapan davacı tarafından, hakkında yürütülen güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğu gerekçesiyle çalışma izninin kaldırılarak silahlı özel güvenlik kimlik kartı ve çalışma izninin iptal edilmesine ilişkin Isparta Valiliği İl Özel Güvenlik Komisyon kararının iptali istemiyle açılmıştır.
5188 Sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun "Özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartlar" başlıklı 10.maddesinde; "Özel güvenlik görevlilerinde aşağıdaki şartlar aranır: a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak. b) Silahsız olarak görev yapacaklar için en az sekiz yıllık ilköğretim veya ortaokul; silahlı olarak görev yapacaklar için en az lise veya dengi okul mezunu olmak. c) 18 yaşını doldurmuş olmak. d) 26/9/2004 tarihli ve 5237 Sayılı Türk Ceza Kanununun 53. maddesinde belirtilen süreler geçmiş veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile; 1) Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmamak. 2) Affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçları, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık ve fuhuş suçlarından mahkûm olmamak. 3) Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak. e) (Mülga: 23/1/2008 – 5728/578 md.) f) Görevin yapılmasına engel olabilecek vücut ve akıl hastalığı ile engelli bulunmamak. g) 14. maddede belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla tamamlamış olmak. h) Güvenlik soruşturması olumlu olmak." hükmü, "Çalışma izni" başlıklı 11. maddesinin 680 Sayılı KHK'nın 70.maddesiyle değişik 1.fıkrasında; "Özel güvenlik görevlisi olarak istihdam edilecekler ile özel güvenlik şirketlerinde, alarm izleme merkezlerinde ve özel güvenlik eğitimi verecek kurumlarda kurucu ve/veya yönetici olarak çalışacaklar hakkında valilikçe güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır. Soruşturma sonucu olumlu olanlara, bu Kanunun 14. maddesinde belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla bitirmiş olmak şartıyla, valilikçe çalışma izni verilir. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması bir ay içinde tamamlanır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması her kimlik verilmesi veya ihtiyaç duyulması halinde yenilenir. Şirketlerde eğitici ve temsilci olacaklar ile şirket ortağı tüzel kişi ortaklarında da kurucularda aranan şartlar aranır ve güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır." hükmü, 4.fıkrasında; "Yönetici veya özel güvenlik görevlisi olabilme şartlarını taşımadığı veya bu şartlardan herhangi birini sonradan kaybettiği tespit edilenlerin kimliği iptal edilir." hükmü, aynı maddenin 680 Sayılı KHK'nın 70.maddesiyle eklenen 5.fıkrasında; "Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı veya irtibatı olduğu tespit edilen kişiler, özel güvenlik alanında faaliyet yürüten şirket veya birimlerde çalışamazlar." hükmü yer almaktadır.
4045 Sayılı Güvenlik Soruşturması, Bazı Nedenlerle Görevlerine Son Verilen Kamu Personeli ile Kamu Görevine Alınmayanların Haklarının Geri Verilmesine ve 1402 Numaralı Sıkıyönetim Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un birinci maddesinde, "Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması; kamu kurum ve kuruluşlarında, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları halinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu gizlilik dereceli birimler ile Genelkurmay Başkanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, jandarma, emniyet, sahil güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli ve ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel hakkında yapılır." hükmüne; 4045 Sayılı Kanun'un 1. maddesine dayanılarak çıkarılan Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'nin amacını düzenleyen 1. maddesinde; "Bu Yönetmeliğin amacı; yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları halinde Devletin güvenliğinin, iç ve dış menfaatlerinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarının gizlilik dereceli birim ve kısımlarını belirlemek, Türk Silahlı Kuvvetlerinde, emniyet ve istihbarat teşkilatlarında, ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel hakkında yapılacak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasını düzenlemektir." kuralına yer verilmiş; 2. maddesinde yönetmeliğin kapsadığı personel belirlenmiş, "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin (f) bendinde, Arşiv araştırması: Kişinin kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığının, kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerinde ilişiği ile adli sicil kaydının ve hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının mevcut kayıtlardan saptanmasını, (g) bendinde, Güvenlik soruşturması: Kişinin kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığının, kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerinde ilişiği ile adli sicil kaydının ve hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının, yıkıcı ve bölücü faaliyetlerde bulunup bulunmadığının, ahlaki durumunun, yabancılar ile ilgisinin ve sır saklama yeteneğinin mevcut kayıtlardan ve yerinden araştırılmak suretiyle saptanması ve değerlendirilmesini, ifade ettiği belirtilmiş, "Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında araştırılacak hususlar" başlıklı 11. maddesinde ise - Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında kişinin içinde bulunduğu ortam da dikkate alınarak: a) Kimlik kontrolü, kimlik kayıtlarının doğruluk derecesi, uyrukluğu, geçmişte yabancı bir devletin uyrukluğuna girip girmediği, b) Kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığı, kolluk kuvvetlerinin ve istihbarat ünitelerinin arşivlerinde bilgiler bulunup bulunmadığı, adli sicil kaydının ve hakkında bir tahdidin olup olmadığı, c) Yıkıcı faaliyetlerde bulunup bulunmadığı ve 5816 Sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanuna ve Atatürk ilke ve inkılaplarına aykırı davranıp davranmadığı. d) Ş. ve haysiyetini ihlal edecek ve görevine yansıyacak şekilde kumara, uyuşturucuya, içkiye, paraya ve aşırı bir şekilde menfaatine düşkün olup olmadığı, ahlak ve adaba aykırı davranıp davranmadığı, e) Yabancılarla, özellikle hasım ve hasım olması muhtemel Devlet mensupları ve temsilcileriyle ilgili derecesinin iç yüzü ve nedeni, f) Sır saklama yeteneğinin olup olmadığı, araştırılır. " hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; 06/01/2017 tarih ve 29940 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 680 Sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile 5188 Sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un bazı hükümlerinin değiştirilip yeni birtakım düzenlemeler getirildiği, anılan Kanun'un 10.maddesinin (h) bendindeki "güvenlik soruşturması olumlu olmak" şeklindeki kuralın özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartlar arasına girdiği, ayrıca aynı Kanun'un 11. maddesinin 4.fıkrasında, yönetici veya özel güvenlik görevlisi olabilme şartlarını taşımadığı veya bu şartlardan herhangi birini sonradan kaybettiği tespit edilenlerin kimliğinin iptal edileceği, 5.fıkrasında ise, terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı veya irtibatı olduğu tespit edilen kişilerin, özel güvenlik alanında faaliyet yürüten şirket veya birimlerde çalışamayacakları düzenlemelerine yer verilmekle birlikte, Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'den güvenlik soruşturmasının ilgili kişi hakkında yapılacağı, ilgilinin yakın aile bireyleri hakkında yapılan soruşturmanın ise ancak kişinin içinde bulunduğu ortamın dikkate alınmasında önem arzettiği anlaşılmaktadır.
Bu sebeple, öncelikle Güvenlik ve Arşiv Araştırması Yönetmeliğinin 11. maddesinde yer alan "kişinin içinde bulunduğu ortam" ibaresinden ne anlaşılması gerektiğinin açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Türk Dil Kurumunca basılan Türkçe Sözlükte ortam; canlı bir varlığın içinde bulunduğu doğal veya maddi şartların bütünü, bir kimsenin veya insan topluluğunun yaşayışını etkiliyen ruhsal, toplumsal ve kültürel etkilerin bütünü, nesnel ve toplumsal yönlerle bazen kişinin iç dünyasını da kapsayan yakın çevresi olarak tanımlanmıştır. Dolayısıyla, güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak değerlendirilebilmesi için ilgili veya mevzuat gereği hakkında güvenlik soruşturması yapılacağı belirtilen yakınlarının olumsuz değerlendirilen fiil ve tutumlarının hukuken kabul edilebilir bilgi ve belgelerle ortaya konulması, ortaya konan hususların da görevi ifa için engel olarak kabul edilen nitelikte olması gerekmektedir.
Dava dosyasının incelenmesinden, Devlet Hava Meydanları İşletmesi, Isparta S. Demirel Havalimanı'nda Pars Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. ünvanlı özel güvenlik şirketi personeli olarak görev yapan davacı hakkında, çalışmakta olduğu Havalimanı Müdürlüğü tarafından 08/06/2017 gün ve 3874 Sayılı yazı ekinde aralarında davacının da bulunduğu özel güvenlik şirketi personelleri hakkında; 26.08.2016 tarihinde yapılan Milli Sivil Havacılık Güvenlik Kurulu'nun 28. toplantısında alınan karar gereği, gerekli inceleme ve değerlendirme yapılarak, çalışma izni ve kimlik kartları iptal edilenlerin bildirilmesinin istenilmesi üzerine, davalı idarece yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde davacının Gönen İlçe Emniyet Müdürlüğü, TEM, KOM ve İstihbarat Şube Müdürlükleri'nde yapılan araştırmalarda, FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibat ve iltisakının bulunmadığının bildirildiği ancak davacının kardeşi B.A.'nın FETÖ/PDY ile iltisaklı olduğu değerlendirilen bir derneğe üyelik bilgilerinin ve Uluborlu Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2002/44 Hazırlık 2002/1 Karar numaralı dosyasında Nurculuk faaliyetinde bulunmaktan dolayı işlem yapıldığı, dosyasının (Kapatılan) İzmir Devlet Güvenlik Mahkemesi'ne gönderildiği, 667 Sayılı KHK ile de kamu görevinden ihraç olduğu, ayrıca Isparta Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2017/1386-2 Sayılı Kararı ile FETÖ/PDY terör örgütüne üye olmaktan tahkikat yapıldığı, diğer kardeşi M.A.'nın ise 672 Sayılı KHK ile kamudan ihraç edildiği, Isparta Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2016/8982 Sayılı soruşturma numaralı dosyasında anılan terör örgütü üyeliği nedeniyle işlem yapılarak ve tutuklandığının bildirilmesi üzerine 667 Sayılı KHK 'nın "Kamu Görevlilerine İlişkin Tedbirler" başlıklı 4. maddesi gereği, 5188 Sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca çalışma izninin kaldırılarak silahlı özel güvenlik kimlik kartı ve çalışma izninin iptal edilmesi nedeniyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Isparta İdare Mahkemesi'nin 19/02/2019 tarihli ara kararı ile, Isparta İl Emniyet Müdürlüğü'nden; davacının ve nüfus kaydında bulunan tüm aile bireyleri hakkında ülke genelinde herhangi bir adli soruşturma bulunup bulunmadığı, ayrıca FETÖ/PDY veya başka bir terör örgütü ile irtibatlı/ iltisaklı olup-olmadığının sorulması üzerine verilen cevabi yazıda; kendisi hakkında terör örgütüyle ilgili adli işlem yapılmadığı, kardeşi M.A. hakkında Isparta 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2017/3 E. Sayılı dosyasında Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma suçundan istinafta dosyasının bulunduğu, diğer kardeşi B.A. hakkında ise Isparta Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2017/1386 Sayılı FETÖ/PDY soruşturması kapsamında adli işlem kaydının bulunduğunun bildirildiği görülmüştür.
Olayda, güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanmasının özel güvenlik kimlik kartı ve çalışma izninin iptal edilmesi sebebi olduğu, güvenlik soruşturmasının, mesleğin hassasiyeti göz önüne alınınca aile bireylerini de kapsayabileceği, aile bireyleri ile ilgili olumsuzluklar sebebiyle işlem tesisinin cezaların şahsiliği ilkesinin ihlali olmayacağı anlaşıldığından, davacının kardeşi M.A. hakkında Isparta 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2017/3 E. Sayılı dosyasında Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma suçundan istinafta dosyasının bulunduğu, diğer kardeşi B.A. hakkında ise Isparta Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2017/1386 Sayılı FETÖ/PDY soruşturması kapsamında adli işlem kaydının bulunması sebebiyle davacının çalışma izninin kaldırılarak silahlı özel güvenlik kimlik kartı ve çalışma izninin iptal edilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, Isparta İdare Mahkemesi'nce verilen 12/03/2019 günlü, E:2018/813, K:2019/351 Sayılı kararın, kaldırılmasına, davanın REDDİNE, Mahkeme aşamasında davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen 391,70 TL yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, istinaf başvurusu aşamasında davalı idare tarafından yapılan ve yine aşağıda dökümü gösterilen 60,00 TL yargılama giderlerinin davacı tarafından davalı idareye verilmesine, davalı idarenin yatırdığı posta ücreti avansının artan kısmının kararın kesinleşmesinden sonra Mahkemesi'nce davalıya iadesine, kararın tebliğinden itibaren 30 gün içerisinde Danıştay'a temyiz yolu açık olmak üzere, 11/02/2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)