(2577 S. K. m. 45) (1739 S. K. m. 46) (652 S. KHK. m. 37) (Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m. 4, 37, 38, 39, 40, 42, 44, 48)
İSTEMİN ÖZETİ: 07/12/2010 tarihinde öğretmen olarak atanan ve zorunlu hizmet yükümlülüğü kapsamında 10/12/2015 tarihinde atandığı Kastamonu ili, …… ilçesi …… Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde zorunlu hizmet süresini tamamlayan davacının, norm kadro fazlası olduğundan bahisle 19/10/2017 tarihli işlemle yine zorunlu hizmet bölgesinde olan aynı il, ….. ilçesi Çok Programlı Anadolu Lisesi'ne naklen atanması üzerine Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 40. maddesi uyarınca "artırımlı hizmet puanından" faydalanma talebiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin 19.10.2017 tarih ve 17192121 sayılı Kastamonu Valiliği işleminin iptali istemiyle açılan davada; uyuşmazlık konusu olayın, Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 40. maddesinin 6. fıkrası uyarınca zorunlu hizmet bölgesinde görev yapıp yapmadığına ilişkin olduğu, anılan Yönetmelik maddesinde yer alan, "Zorunlu çalışma yükümlülüğünü yerine getirmek üzere zorunlu hizmet alanlarına atanıp zorunlu hizmet alanlarında fiilen görev yapmakta olan öğretmenlerden bu Yönetmelikte zorunlu hizmet alanları için öngörülen azami çalışma sürelerinin üzerinde görev yapanların hizmet puanları, görev yapmakta oldukları hizmet alanı için öngörülen puan dikkate alınarak azami çalışma sürelerinin üzerinde geçen ilk yıl için %25, ikinci yıl için %50, üçüncü ve sonraki yıllar için %100 artırılarak belirlenir." hükmünden, davacının ilk atandığı görev yerinde görev yapma zorunluluğunun bulunduğu anlamının çıkarılamayacağı, davacının norm kadro fazlası olarak yine bir başka zorunlu hizmet bölgesine atanmasının norm fazlası olması sebebiyle zorunlu bir atama olması, aynı okulda görev yapmaya ilişkin özel bir şartın da ilgili mevzuatta öngörülmemesi karşısında, başka bir zorunlu hizmet bölgesinde çalışmaya devam eden davacının artırımlı hizmet puanından faydalanması gerektiği kanaatine varıldığından, davalı idarece tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolunda Kastamonu İdare Mahkemesi'nce verilen 04/09/2018 gün ve E:2017/2038, K:2018/1010 sayılı kararın, hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesince, 2577 sayılı Yasanın değişik 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:
Dava; 07/12/2010 tarihinde öğretmen olarak atanan ve zorunlu hizmet yükümlülüğü kapsamında 10/12/2015 tarihinde atandığı Kastamonu ili, ….. ilçesi ..... Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde zorunlu hizmet süresini tamamlayan davacının, norm kadro fazlası olduğundan bahisle 19/10/2017 tarihli işlemle yine zorunlu hizmet bölgesinde olan aynı il, ……. ilçesi Çok Programlı Anadolu Lisesi'ne naklen atanması üzerine Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 40. maddesi uyarınca "artırımlı hizmet puanından" faydalanma talebiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin 19.10.2017 tarih ve 17192121 sayılı Kastamonu Valiliği işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Davalı idarece, dava konusu işlemin kesin ve icrai nitelikte olmadığına yönelik ve husumete dair itirazları bulunmakta ise de, öğretmenlerin hizmet bölgesi ve alanlarında geçen hizmet süreleri ile puanlarını Bakanlığa iletme görev ve yetkisinin valiliklerde olduğu, bu aşamada uyuşmazlığın artırımlı hizmet puanının eklenmesi talebinden kaynaklandığı, verilecek ek puanların MEBBİS'e işlenmesi yönünde bir uyuşmazlığın çıkmadığı dikkate alındığında, davalı idarenin usule ilişkin itirazları yerinde görülmeyerek işin esasına geçildi.
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun "Öğretmenlerin bölge hizmeti" başlıklı 46. maddesinde; öğretmenlikte yurdun çeşitli bölgelerinde görev yapmanın esas olduğu, hizmet bölgeleri ve ihtiyaçlara göre bu bölgelerarası yer değiştirme esaslarının yönetmelikle düzenleneceği ifade edilmiştir.
652 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 37. maddesi 3. fıkrasında; öğretmenlerin Bakanlıkça belirlenen hizmet bölge veya alanlarında en az üç eğitim öğretim yılı görev yapmasının esas olduğu, bunların yer değiştirme suretiyle atamalarının her yıl yapılan atama plan ve programları çerçevesinde eğitim öğretim faaliyetlerini etkilemeyecek şekilde sonuçlandırılacağı belirtilmiş, aynı maddenin 4. fıkrasında ise; öğretmenlerin yer değiştirme suretiyle atamalarında uyulacak temel ilkeler, özür grupları, hizmet bölgeleri ve alanları, hizmet puanı ve diğer hususlara ilişkin usûl ve esasların yönetmelikle belirleneceği hüküm altına alınmıştır.
17/04/2015 günlü, 29329 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (j) bendinde hizmet alanı; bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasında her derece ve türdeki eğitim kurumlarının gruplandırılmasıyla oluşturulan alanları, (k) bendinde hizmet bölgesi; coğrafi durum, ekonomik ve sosyal yönden gelişmişlik düzeyi, ulaşım şartları ile hizmet gereklerinin karşılanması yönünden birbirine benzerlik gösteren ve Ek-1 Hizmet Bölgeleri Çizelgesinde belirtilenlerin gruplandırılmasıyla oluşturulan bölgeleri, (l) bendinde hizmet puanı; hizmet alanları bakımından bu Yönetmelikte belirlenen puanlardan görev yapılan her bir hizmet alanı için öngörülen puanın o hizmet alanındaki çalışma süresi ile çarpımı sonucu elde edilen değerlerin toplamını, (z) bendinde zorunlu çalışma yükümlülüğü; öğretmenlerin, bu Yönetmelikle belirlenen hizmet bölgelerinin dördüncü, beşinci ve altıncı hizmet alanlarında bu Yönetmelikte belirtilen sürelerde zorunlu olarak çalışmalarını ifade edeceği, 37. maddesinde; öğretmen ihtiyacı, coğrafi durum, ekonomik ve sosyal yönden gelişmişlik düzeyi, ulaşım şartları ile hizmet gereklerinin karşılanması yönünden benzerlik gösteren iller gruplandırılmak suretiyle üç hizmet bölgesi oluşturulduğu ve bu illerin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-1 Hizmet Bölgeleri Çizelgesinde gösterildiği, 38. maddesinde; öğretmen ataması ve çalıştırılmasında güçlük derecesi bakımından benzerlik gösteren eğitim kurumlarının gruplandırılarak altı hizmet alanına ayrıldığı, eğitim kurumlarından 1, 2 ve 3 üncü hizmet alanlarındakiler zorunlu çalışma yükümlülüğü kapsamı dışında; 4, 5 ve 6 ncı hizmet alanlarındakiler ise zorunlu çalışma yükümlülüğü kapsamında olacak şekilde valiliklerce belirlenerek Bakanlığa bildirileceği, eğitim kurumlarının yer aldığı hizmet alanları ve bu hizmet alanları için öngörülen hizmet puanlarının bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-2 Hizmet Alanları ve Hizmet Puanları Çizelgesinde belirtileceği ve Bakan onayından sonra Tebliğler Dergisinde yayımlanacağı, 39. maddesinde; zorunlu çalışma yükümlülüğü kapsamına alınacak eğitim kurumlarının, kurumun bulunduğu yerin nüfusu, coğrafi konumu, sosyo-ekonomik yönden gelişmişlik düzeyi, sağlık ve ulaşım şartları dikkate alınarak valiliklerce belirlenerek değerlendirilmek üzere Bakanlığa bildirileceği, 40. maddesinde; bir yıllık çalışmaları karşılığında olmak üzere, aday ve asil öğretmenlerden birinci, ikinci ve üçüncü hizmet bölgesinde bulunan illerde görev yapanlara verilecek hizmet puanlarının görev yaptıkları yerlere göre belirleneceği, aynı maddenin 6. fıkrasında; zorunlu çalışma yükümlülüğünü yerine getirmek üzere zorunlu hizmet alanlarına atanıp zorunlu hizmet alanlarında fiilen görev yapmakta olan öğretmenlerden bu Yönetmelikte zorunlu hizmet alanları için öngörülen azami çalışma sürelerinin üzerinde görev yapanların hizmet puanlarının, görev yapmakta oldukları hizmet alanı için öngörülen puan dikkate alınarak azami çalışma sürelerinin üzerinde geçen ilk yıl için %25, ikinci yıl için %50, üçüncü ve sonraki yıllar için %100 artırılarak belirleneceği, 42. maddesinde; Bakanlık öğretmen kadrolarında 6/5/2010 tarihinden sonra göreve başlayanların birinci hizmet bölgesindeki illerin; 4 üncü hizmet alanındaki eğitim kurumlarında en az 7 yıl, 5 inci hizmet alanındaki eğitim kurumlarında en az 6 yıl, 6 ncı hizmet alanındaki eğitim kurumlarında en az 5 yıl, ikinci hizmet bölgesindeki illerin; 4 üncü hizmet alanındaki eğitim kurumlarında en az 6 yıl, 5 inci hizmet alanındaki eğitim kurumlarında en az 5 yıl, 6 ncı hizmet alanındaki eğitim kurumlarında en az 4 yıl, üçüncü hizmet bölgesindeki illerin; 4 üncü hizmet alanındaki eğitim kurumlarında en az 5 yıl, 5 inci hizmet alanındaki eğitim kurumlarında en az 4 yıl, 6 ncı hizmet alanındaki eğitim kurumlarında en az 3 yıl, çalışmakla yükümlü oldukları, "Zorunlu çalışma yükümlülüğünden muaf tutulacaklar" başlıklı 44. Maddesinin a) bendinde ise; zorunlu çalışma yükümlülüğünden; 6/5/2010 tarihinden önce Bakanlık kadrolarında öğretmen olarak göreve başlayanların muaf tutulacağı, 48. maddesinde de, öğretmenlerin aynı eğitim kurumunda adaylık dahil toplamda en fazla 12 yıl görev yapabileceği kurala bağlanmıştır.
Yukarıda aktarılan düzenlemelere göre, yurdun çeşitli hizmet bölgelerinde görev yapmaları zorunlu olan öğretmenlerin, hizmet puanı, hizmet bölgeleri, ihtiyaçlara göre bölgelerarası yer değiştirme esasları ve atamalarında uyulacak temel ilkeler ile hizmet alanları gibi hususlar, Kanunun verdiği yetkiye dayanılarak çıkarılan yönetmelikte düzenlenmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; ilk defa 07/12/2010 tarihinde öğretmen kadrosunda göreve başlayan ve sırasıyla Ağrı ili ..... Lisesi, aynı yer ……. Anadolu Lisesi ve Kastamonu ili …. İstiklal Yolu Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde toplam 5 yıl 7 ay görev yaptıktan sonra aynı yer ..... Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesine atanan davacının, 10/12/2015 tarihinde zorunlu çalışma yükümlülüğünü tamamladığı, bilahare norm fazlası olduğundan bahisle aynı il, …. ilçesi Çok Programlı Anadolu Lisesine atandığı anlaşılan davacı tarafından, aynı zorunlu hizmet bölgesinde fiilen çalışmaya devam ettiği belirtilerek zorunlu çalışma yükümlülüğü süresi hitamında zorunlu çalışma kapsamında fiilen geçen çalışma süreleri karşılığı artırımlı hizmet puanından yararlandırılması talebiyle 10/12/2017 tarihinde yapılan başvurunun, Kastamonu ili ….. ilçesi Çok Programlı Anadolu Lisesine zorunlu hizmet yükümlüsü olarak değil, norm fazlası olarak atandığından bahisle Yönetmeliğin 40. maddesinin 6. fıkrasında getirilen düzenlemeden yararlandırılmasına olanak bulunmadığının belirtilmesi yönünde tesis edilen işlemin dava konusu edildiği, olayda davacıya artırımlı hizmet puanının uygulanmadığı anlaşılmıştır.
Hizmet alanları bakımından belirlenen puanlardan, görev yapılan hizmet alanı için öngörülen puanın o hizmet alanındaki çalışma süresi ile çarpımı sonucu elde edilen hizmet puanı; öğretmenin görev yaptığı yerlere ve görev yaptığı yerlerdeki hizmet süresine göre değişirken, öğretmenler hakkında tesis edilen atama işlemlerine esas alınır.
Dava konusu işlemin dayanağı olan Yönetmeliğin 40. maddesinin 6. fıkrasında, zorunlu çalışma yükümlülüğünü yerine getirmek üzere zorunlu hizmet alanlarına atanıp zorunlu hizmet alanlarında fiilen görev yapmakta olan öğretmenlerden, zorunlu hizmet alanları için öngörülen azami çalışma sürelerinin üzerinde görev yapanların hizmet puanlarının, görev yapmakta oldukları hizmet alanı için öngörülen puan dikkate alınarak azami çalışma sürelerinin üzerinde geçen yıllar için belli oranlarda artırılmasına olanak sağlanmış olmakla birlikte davacının 10/12/2015 tarihinde zorunlu çalışma süresini tamamladığı, ancak …. Çok Programlı Anadolu Lisesine zorunlu çalışma yükümlülüğü kapsamında bir atamasının olmadığı, isteği dışında da olsa norm fazlası düzenlemeleri gereğince naklinin gerçekleştiği, dolayısıyla anılan Yönetmelik maddesinde yer aldığı şekliyle öngörülen şartın sağlanmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, anılan düzenlemenin; hizmet bölgelerinin 4., 5. veya 6. hizmet alanlarından birinde ya da birkaçında yerine getirilmesi gereken "zorunlu çalışma yükümlülüğünü" ve bu yükümlülüğü yerine getirmek üzere atanan öğretmenlerin "zorunlu hizmet alanlarında çalışmalarını" teşvik amacını taşıdığı, ancak olayda ek hizmet puanı verilmesi için mevzuatta aranan şartların sağlanmadığının anlaşılması karşısında, zorunlu hizmet bölgelerinde azami çalışma süresini aşan sürelerden dolayı kendisine artırımlı hizmet puanı verilmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki Mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davalı tarafın İSTİNAF BAŞVURUSUNUN KABULÜNE, Kastamonu İdare Mahkemesi'nce verilen 04/09/2018 gün ve E:2017/2038, K:2018/1010 sayılı kararın KALDIRILMASINA; 2577 sayılı Yasanın değişik 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davanın REDDİNE; aşağıda dökümü gösterilen ve mahkeme safhasında davacı tarafından yapılan 122,50 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına; istinaf safhasında davalı idarece yapılan ve 30,00- TL tebligat giderinden oluşan yargılama gideri ile yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 1.700,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, posta gideri avansından artan miktarların ilgili tarafa iadesine, 18/03/2020 tarihinde oybirliği ile ve kesin olarak karar verildi. (¤¤)