(2709 S. K. m. 10) (2577 S. K. m. 45) (657 S. K. m. 4, 48) (Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği m. 3, 30, 33/A, 35, Geç. m. 1)
İSTEMİN ÖZETİ: Adana Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığın'da vergi müfettiş yardımcısı olarak görev yapan davacının, 12-15 Şubat 2018 tarihinde Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı'nca yapılan Vergi Müfettişliği Yeterlik Yazılı Sınavı'nda ikinci kez başarısız sayılmasından sonra, 27/08/2018 tarih ve E.16701 Sayılı dilekçe ile, 12-15 Şubat 2018 tarihinde girmiş olduğu sınavın birinci yeterlik sınavı olarak kabul edilmesi yönünde yaptığı başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açmış olduğu davada, davanın reddi yönünde Ankara 23. İdare Mahkemesince verilen 19/09/2019 gün ve E:2018/1934, K:2019/2159 Sayılı kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kaldırılması istenilmektedir.
Karar veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesince dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:
KARAR: Dava, Adana Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığın'da vergi müfettiş yardımcısı olarak görev yapan davacının, 12-15 Şubat 2018 tarihinde Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı'nca yapılan Vergi Müfettişliği Yeterlik Yazılı Sınavı'nda ikinci kez başarısız sayılmasından sonra, 27/08/2018 tarih ve E.16701 Sayılı dilekçe ile, 12-15 Şubat 2018 tarihinde girmiş olduğu sınavın birinci yeterlik sınavı olarak kabul edilmesi yönünde yaptığı başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince; davacı tarafından, girmiş olduğu ilk yeterlik sınavına karşı açılan davadan feragat edildiği, sınavın tümünün iptaline yönelik olarak verilen Mahkeme kararlarının, "sınavın tümünün iptali"ne yönelik kısmının Danıştay 2. İdari Dava Dairesince, menfaat ihlali yokluğu yönünden bozulmasına karar verildiği, dolayısıyla sınavın tümünün iptal edilmediği hususları nazara alındığında davacının ilk kez girdiği 23-24-25-26 Haziran 2014 tarihinde gerçekleştirilen Vergi Müfettişliği Yazılı Yeterlik Sınavı'nda başarısız olduğu hususunda tereddüt bulunmadığından, davacının, 12-15 Şubat 2018 tarihinde Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı'nca yapılan Vergi Müfettişliği Yeterlik Yazılı Sınavı'nın birinci yeterlik sınavı olarak kabul edilmesi yönünde yaptığı başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş olup, davacı tarafından; 23-26 Haziran 2014 tarihinde ilk defa katıldığı yeterlik sınavının yargı kararları sonucu iptaline karar verildiği, dolayısıyla 12-15 Şubat 2018 tarihinde girdiği yeterlik sınavının, katıldığı birinci sınav olarak kabulünün hakkaniyete uygun olduğu ileri sürülerek, mahkeme kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
31.10.2011 tarih ve 28101 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği'nin "Vergi Müfettiş Yardımcılarının Yeterlik Sınavı" başlıklı 30. maddesinde; (1)"Vergi Müfettiş Yardımcıları, fiilen üç yıl çalışmak ve yardımcılık döneminde performans değerlendirmesine göre başarılı olmak şartıyla yapılacak yeterlik sınavına girmeye hak kazanırlar. Aylıksız izin, analık izni, resmi sağlık kurulu raporuna göre verilen sıhhi izinler fiilen çalışan sürenin hesabında dikkate alınmaz. (2) Yeterlik sınavı ile Vergi Müfettiş Yardımcılarının görev ve yetki alanlarına giren yürürlükteki mevzuat ve bu mevzuatın uygulanmasını; inceleme, teftiş ve soruşturma yöntemleri hakkındaki bilgilerini; mesleğin gerektirdiği diğer bilgi ve nitelikleri kazanıp kazanmadıkları ölçülür. (3) Başkanlıkça belirlenen esaslar çerçevesinde yapılan yeterlik sınavı, yazılı ve sözlü olmak üzere iki bölümden oluşur," hükmüne yer verirken, alınan Yönetmeliğin " İkinci Sınav Hakkı" başlıklı 33/A maddesinde "(1) Kurul tarafından yapılan yeterlik sınavlarında başarılı olmayan veya özürsüz olarak bu sınavlara girmeyen Vergi Müfettiş Yardımcılarına, başarılı olamadıkları ya da özürsüz olarak giremedikleri sınavın sonuçlarının duyurulduğu tarihten itibaren en az bir yıl daha çalışmak ve bu dönemde performans değerlendirmesine göre başarılı olmak şartıyla, Başkanlıkça belirlenecek bir tarihte bir defaya mahsus olmak üzere ikinci kez sınav hakkı verilir." kuralına yar verilmiş olup "Yeterlik sınavına girmeye hak kazanamayanlar, sınava girmeyenler veya sınavda başarılı olamayanlar" başlıklı 35. maddesi "Vergi müfettiş Yardımcılarından; a) Yardımcılık döneminde yapılan performans değerlendirmesine göre başarısız olup yeterlik sınavına girmeye hak kazanamayanlar; b) Girdiği ilk yeterlik sınavında başarılı olamayanlardan veya özürsüz olarak sınava girmeyenlerden, verilen bir yıllık ek süre içerisinde yapılan performans değerlendirmesine göre başarısız olup ikinci yeterlik sınavına girmeye hak kazanamayanlar; c) İkinci defa girdiği yeterlik sınavında da başarı gösteremeyenler; ç) Özürsüz olarak ikinci defa yeterlik sınavına girmeyenler, Bakanlık teşkilatında derecelerine uygun memur kadrolarına atanırlar" düzenlenmesi yer almaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının 23-24-25-26 Haziran 2014 tarihinde gerçekleştirilen Vergi Müfettişliği Yazılı Yeterlik Sınavı'nda başarısız olduğu, daha sonra 2-15 Şubat 2018 tarihinde Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı'nca yapılan Vergi Müfettişliği Yeterlik Yazılı Sınavı'na girdiği ve bu sınavdan da başarısız olmasından sonra, 27/08/2018 tarih ve 23929873-000-A-3611-E.16701 Sayılı başvuru ile davalı idareye başvurarak, 12-15 Şubat 2018 tarihinde Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı'nca yapılan Vergi Müfettişliği Yeterlik Yazılı Sınavı'nın birinci yeterlik sınavı olarak kabul edilmesi yönünde talepte bulunduğu, talebinin zımnen reddi üzerine görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
23, 24, 25, 26 Haziran 2014 tarihlerinde yapılan vergi müfettişliği yeterlik sınavına giren başka bir davacı tarafından, yeterlik sınavının, söz konusu sınavın yazılı bölümünden başarısız sayılmasına yönelik işlemin ve bu işleme yapılan itirazın reddine ilişkin 04/11/2014 gün ve 32044 Sayılı işlemin iptali talebiyle Ankara 9. İdare Mahkemesi nezdinde açılan davada, 22/03/2016 tarih ve E. 2014/2223 K.2016/711 Sayılı kararla, dava konusu işlemin; "31/10/2011 tarih ve 28101 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği'nin 27/03/2013 tarih ve 28600 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelikle değişik 3. maddesi (ğ) bendinin, 35. maddesi 1. fıkrasının ve Geçici 1. maddesinin iptali talebiyle açılan davada Danıştay Beşinci Dava Dairesi'nce yürütmenin durdurulması isteminin reddine ilişkin 13/05/2014 günlü, E:2014/1029 Sayılı karara karşı yapılan itiraz sonucunda, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 03/12/2014 tarih ve YD İtiraz No: 2014/728 Sayılı kararı ile Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği'nin 3. maddesinin (ğ) bendinin yürütmesinin durdurulduğu" gerekçesiyle iptaline karar verildiği, Danıştay İkinci İdari Dava Dairesi'nce Mahkemenin bu kararının; yeterlik sınavında başarısız sayılmaya ilişkin işlemin iptali, yoksun kalınan parasal haklara yönelik talep hakkında ise karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısımları onanırken, 23-26 Haziran 2014 tarihlerinde gerçekleştirilen vergi müfettişliği yeterlik sınavının tümünün iptaline ilişkin kısmının (yeterlik sınavının, bir yarışma sınavı olmayıp; sınav sonucunda, atama yapılacak vergi müfettişi kadro sayısı sınırlı olmadığı, sınava giren vergi müfettiş yardımcısı sayısı kadar vergi müfettişi kadrosu bulunduğu, vergi müfettişi olarak atanabilmesi için başarı sıralamasında belirli sayıda kişi arasına girme zorunluluğu bulunmadığından yeterlik sınavının tamamının iptalini istemekte güncel bir menfaatinin bulunmadığından bahisle) ehliyet yönünden reddi gerektiği gerekçesiyle bozulmasına karar verildiği, davacı tarafından da 23-24-25-26 Haziran 2014 tarihinde gerçekleştirilen Vergi Müfettişliği Yazılı Yeterlik Sınavı'ndan başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali talebiyle dava açıldığı, ancak 27/03/2015 tarihli feragat dilekçesi vermesi üzerine Ankara 17. İdare Mahkemesi'nce 31/03/2015 tarih ve E.2014/1908 K.2015/483 Sayılı kararla, davanın feragat nedeniyle konusu kalmadığından "karar verilmesine yer olmadığı" kararı verildiği anlaşılmıştır.
Anayasa'nın "Kanun önünde eşitlik" başlıklı 10. maddesinde; herkesin dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşit olduğu, kadınlar ve erkeklerin eşit haklara sahip olduğu, devletin bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlü olduğu, hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamayacağı, devlet organları ve idare makamlarının bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorunda oldukları belirtilmiştir.
Diğer taraftan, hukuk devleti ilkesinin ön koşullarından biri olan "hukuk güvenliği" ilkesi ile kişilerin hukuki güvenliğinin sağlanması amaçlanmaktadır. Hukuk güvenliği ilkesi, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm işlem ve eylemlerinde devlete güven duyabilmesini, Devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, davalı idare tarafından tesis edilen ikinci yeterlik sınavına çağrılma işleminin, yürürlükteki mevzuata ve hukuka uygun olarak yapılacak birinci yeterlilik sınavının sonucuna göre, bu sınavda başarısız olanlara tanınan bir hakkın gereği olduğu, davacının 23-26 Haziran 2014 tarihlerinde yapılan birinci yeterlik sınavında başarısız olması nedeniyle ikinci kez sınava girdiği, ancak birinci yeterlik sınavında, sınav kurulunda görev yapan üyelerin 8 yıllık kıdemlerinin bulunması gerektiği halde yönetmelikte düzenlenen kıdem şartının sağlanmadığının çeşitli yargı kararları ile tespit edildiği anlaşılmaktadır.
Her ne kadar davacı 23-26 Haziran 2014 tarihlerinde yapılan birinci yeterlik sınavında başarısız sayılma işlemine karşı iptal davası açmış ve daha sonra davadan feragat etmiş olsa da, açılmış olan diğer davalarda "başarısız sayılma" işlemlerinin, anılan tarihteki sınav kurulunun mevzuata uygun teşekkül etmediği gerekçesiyle iptal edildiği görülmüştür.
Dava konusu ikinci yeterlik sınavına çağırılma işleminin, davacının 23-26 Haziran 2014 tarihlerinde yapılan birinci yeterlik sınavında başarısız sayılması neticesinde tesis edildiği, birinci yeterlik sınavında, sınav kurulunun hukuka uygun teşekkül etmediğinin yargı kararları ile tesbit edildiği, davacı ile aynı sınava giren ve başarısız sayılma işlemine karşı dava açan diğer vergi müfettiş yardımcıları açısından yeniden birinci sınava çağrılma işlemi tesis edildiği, davacının ise açtığı davadan feragat etmesinin anılan hukuka aykırılığı ortadan kaldırmayacağı, bu durumda davacı açısından, Anayasanın 10. maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesi, idareye güven ve hukuki güvenlik ilkeleri birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulüyle İdare Mahkemesi kararının KALDIRILMASI, dava konusu işlemin İPTALİNE, istinaf ve mahkeme aşamasında yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen 553,70-TL yargılama giderinin ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.700,00 TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine; posta gideri avansından artan miktarın karar kesinleştiğinde istinaf talebinde bulunan tarafa iadesine, 24.01.2020 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi. (¤¤)