(2577 S. K. m. 45)
İSTEMİN ÖZETİ: İstanbul İli, Silivri İlçesi, Cumhuriyet Mahallesi, 1521 ada, 1 parselde bulunan Silivri Saray Evleri Sitesinin kat maliklerinden bir kısmı olan davacılar tarafından, parselin bulunduğu alanın 3.derece Arkeolojik Sit Alanı olarak tesciline ilişkin 28.09.1993 gün 3216 Sayılı İstanbul 2 numaralı Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulu kararın ve bu karar dayanak alınarak hazırlanan 03.10.2017-03.11.2017 askı tarihli Silivri Merkez Kentsel Sit Alanı Slymbira Antik Kenti Metropolü 3. Derece Arkeolojik Sit Alanı 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı ile dayanağı 1/5000 ölçekli Koruma Nazım İmar Planı'nın ve bu planların onaylanmasına dair Koruma Bölge Kurulu kararlarının iptali istemiyle açılan davada; "...öncelikle uyuşmazlığa konu taşınmazın bulunduğu ilçede ve parsel civarında farklı zaman dilimleri içinde gerçekleştirilen kurtarma kazıları, sondaj kazıları ve yüzey araştırmaları sonucunda tespit edilen, kırık lahit parçalarının, yüzeyde seramik parçalarının, mezar yapılarının, insan kemiklerinin, ilgili alanın Arkeolojik Sit Alanı olarak tespiti ve koruma altına alınması için yeterli nitelikte veriler olduğu, alanın parseli kapsayacak şekilde tescil edilmesinin ise arkeolojik alanlarda kültürel tabakanın devamlılığının ve bütünlüğünün bozulmaması amacıyla herhangi bir kalıntı izinin olmadığı, arada ya da sınırda kalan parsellerin sit sınırı içinde değerlendirilmesi sit alanının korunması ve bütünlüğünün bozulmaması açısından zorunluluk addettiği gözetildiğinde, uyuşmazlığa konu parselin 3. Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak tescil edilmesine ilişkin 18.09.1997 tarih 4593 kurul karanın hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır...Yukarıda yer verildiği üzere parselin 3. Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak teciline esas 18.09.1997 tarih 4593 Sayılı Kurul kararı dayanak alınarak hazırlanan işbu uyuşmazlığa konu 16.04.2012 t.t'li Koruma Amaçlı NİP ve 24.07.2017 t.t'li Koruma Amaçlı UİP açısından yapılan değerlendirme neticesinde ise; planların öncelikle Koruma Kurulu'nun tescil kararında yer verilen esaslar gözetilerek tatbik edildiği, plan onama sınırı dahilinde olan davacıların parselindeki yapılaşmanın da planlama esnasında dikkate alınarak, yapıların korunduğu, davacılara ait parseli etkileyecek şekilde öngörülen 10 metre enkesitli yolun ise parsellere mahreç sağlaması ve sahildeki kamusal alanlara erişimi sağlayacak olması bakımından kamu yararı gözetilerek planlandığı, ayrıca yine parselde öngörülen "Günübirlik Turizm Alanı" fonksiyonunun ise uyuşmazlığa konu parselin kıyı kenar sınır çizgisine ait sahil şeridinde yer alması hasebiyle Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelikte ön görülen bir zorunluluk olduğu anlaşılmakla, uyuşmazlığa konu planların şehircilik ilkeleri, planlama esalları ve tekniklerine dolayısıyla hukuka ve mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır...Nihai olarak; uyuşmazlığa konu İstanbul İli, Silivri İlçesi, Cumhuriyet Mahallesi, 1521 ada, 1 parselin 3.derece Arkeolojik Sit Alanı olarak tesciline ilişkin 18.09.1997 tarih 4593 İstanbul 2 numaralı Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulu kararının, 16.04.2012 t.t'li Silivri Merkezi Kentsel Sit ve Selymbria Antik Kenti Nekropolü III. Derece Arkeolojik Sit Alanı 1/5000 Ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı ile 24.07.2017 t.t'li "Silivri Merkezi Kentsel Sit ve Selymbria Antik Kenti Nekropolü III. Derece Arkeolojik Sit Alanı 1/1000 Ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı'nın ve bu planların onaylanmasına dair Koruma Bölge Kurulu kararlarının hukuka ve mevzuata uygun olduğu" gerekçesiyle davanın reddine yönelik İstanbul 9. İdare Mahkemesi'nin 22/05/2019 tarih ve E:2018/420, K:2019/1304 Sayılı kararının; istinaf dilekçesinde belirtilen nedenlerle usul ve yasaya aykırı olduğu iddialarıyla kaldırılması istenilmektedir.
KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI SAVUNMANIN ÖZETİ: İstinaf dilekçesinde belirtilen hususların mahkeme kararının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığı ve kararın usul ve hukuka uygun olduğu ileri sürülerek istinaf isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
SİLİVRİ BELEDİYE BAŞKANLIĞI SAVUNMANIN ÖZETİ: İstinaf dilekçesinde belirtilen hususların mahkeme kararının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığı ve kararın usul ve hukuka uygun olduğu ileri sürülerek istinaf isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Dördüncü İdare Dava Dairesince, dava dosyasındaki bilgi ve belgeler incelenerek işin gereği görüşüldü:
KARAR: Dava, İstanbul İli, Silivri İlçesi, Cumhuriyet Mahallesi, 1521 ada, 1 parselde bulunan Silivri Saray Evleri Sitesinin kat maliklerinden bir kısmı olan davacılar tarafından, parselin bulunduğu alanın 3.derece Arkeolojik Sit Alanı olarak tesciline ilişkin 28.09.1993 gün 3216 Sayılı İstanbul 2 numaralı Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulu kararın ve bu karar dayanak alınarak hazırlanan 03.10.2017-03.11.2017 askı tarihli Silivri Merkez Kentsel Sit Alanı Slymbira Antik Kenti Metropolü 3. Derece Arkeolojik Sit Alanı 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı ile dayanağı 1/5000 ölçekli Koruma Nazım İmar Planı'nın ve bu planların onaylanmasına dair Koruma Bölge Kurulu kararlarının iptali istemiyle açılmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden; 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı ile 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planının ve bu planların onaylanmasına ilişkin Koruma Bölge Kurulu kararlarının da iptali istenildiği halde dava konusu işlemlerden olan nazım imar planının onaylanmasına ilişkin Koruma Bölge Kurulu kararının dava dosyasında bulunmadığı, bu haliyle dava konusu işlemlerden biri olmadan eksik inceleme sonucu verilen kararda hukuki isabet görülmemiştir.
Öte yandan, mahkemesince yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi için seçilen üç bilirkişinin de şehir plancısı olduğu, ancak dava konusu taşınmazın bulunduğu alanın 3. derece arkeolojik sit alanı olduğu da dikkate alındığında söz konusu bilirkişiler tarafından hazırlanan raporun uyuşmazlığın çözümü için yeterli olmayacağı açık olup, uyuşmazlık konusu alanın niteliği de dikkate alındığında, arkeolog, sanat tarihçisi, şehir plancısı, harita mühendisi uzmanlık alanlarından oluşan bilirkişi heyetince mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak karar verilmesi gerektiği de açıktır.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle, istinaf talebinin kabulüne, İstanbul 9. İdare Mahkemesi'nin 22/05/2019 tarih ve E:2018/420, K:2019/1304 Sayılı kararının KALDIRILMASINA, dava dosyasının yeniden bir karar verilmek üzere Mahkemesine iadesine, Mahkemece yapılacak yargılama sonucunda verilecek karar ile yargılama giderleri hakkında da hüküm kurulacağından bu konuda ayrıca hüküm kurulmasına yer olmadığına, 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45/6. ve 46.maddeleri uyarınca temyizi kabil olmamak üzere kesin olarak 29.06.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)