İSTEMİN ÖZETİ: Polis Akademisi Başkanlığı Polis Amirleri Eğitim Merkezi (PAEM) Müdürlüğü'nde eğitim gören davacı tarafından, PAEM'den ilişiğinin kesilmesine ilişkin 09/03/2017 tarih ve 31083-477 sayılı işlem ile adına 6.631,09 TL tazminat borcu çıkarılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada; davanın reddi yönünde verilen Ankara 16. İdare Mahkemesi'nce verilen 21/03/2019 gün ve E:2017/1665, K:2019/593 sayılı kararın; davacı tarafından, Gölbaşı Cumhuriyet Başsavcılığının görevsizlik kararı üzerine soruşturmaya devam eden Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından, 27/11/2017 tarih ve 2017/93314 karar sayılı "Kovuşturmaya yer olmadığına" dair karar verildiği, hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında elde edilen bilgiler incelendiğinde, davacının suç ve cezaların şahsiliği ilkesi uyarınca aile üyesinin eyleminden sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı ileri sürülerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: İstinaf dilekçesine karşı cevap verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesince 2577 sayılı Kanunun 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Dava; Polis Akademisi Başkanlığı Polis Amirleri Eğitim Merkezi (PAEM) Müdürlüğü'nde eğitim gören davacı tarafından, PAEM'den ilişiğinin kesilmesine ilişkin 09/03/2017 tarih ve 31083-477 sayılı işlem ile adına 6.631,09 TL tazminat borcu çıkarılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesi tarafından, silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan davacı hakkında yürütülen soruşturmada Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca 27/11/2017 tarih ve Soruşturma No:2017/78143 Karar No:2017/93314 sayı ile kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, dolayısıyla hakkında adli kovuşturma bulunmak halinin bu aşamada mevcut olmadığı görülmekte ise de; güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak değerlendirilebilmesi için hem kişinin tutum ve davranışları yönünden hem de içinde bulunulan ortama yönelik olarak bir değerlendirmenin yapılmış olması gerektiği, davacı hakkında yapılan arşiv araştırması ve güvenlik soruşturmasında ilgili birimlerce davacının kardeşi Ö. S. Ö.'nin telefonunda Bylock uygulamasının yüklü olduğu, FETÖ/PDY terör örgütüne mensubiyeti nedeniyle ihraç edilen askeri yargı personeli arasında bulunduğu anlaşıldığından, Polis Akademisi Başkanlığı Polis Amirleri Eğitim Merkezi Giriş ve Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinin 9.maddesinin 14.fıkrasında aranan "güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması uygun olmak" koşulu çerçevesinde değerlendirildiğinde, davacının Polis Amirleri Eğitim Merkezi Müdürlüğü'nden ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; bu kapsamda giriş şartlarını taşımadığından bahisle ilişiği kesilen davacıdan Polis Amirleri Eğitimi Merkezinde eğitim görmekte iken yapılan masrafların istenmesine ilişkin dava konusu işlemde de hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
26/10/1994 tarih ve 4045 sayılı Kanunun 1. maddesinde; güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının hangi amaçla, ne şekilde ve kimler hakkında yapılması gerekliliğinin ifade edilmesinden sonra, bu kanun dayanak alınarak hazırlanan 12/4/2010 tarih ve 24018 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Güvenlik soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'nin 11.maddesinde, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında kişinin içinde bulunduğu ortamın da dikkate alınacağı belirtilmiş, Yönetmelik ekinde yer alan Güvenlik Soruşturması Formunda ise Baba, Anne, Eş, Kardeş, çocuk, öğrenci için veli bilgilerine yer verilmiştir.
Polis Akademisi Başkanlığı Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Giriş ve Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin "Adaylarda Aranılan Şartlar" kenar başlıklı 9.maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (6) numaralı alt bendinde, "Haklarında meslekten veya memuriyetten çıkarma cezasını gerektirecek suçlardan dolayı adli veya idari soruşturma yapılıyor olmamak", aynı maddenin (b) bendinin (8) numaralı alt bendinde, "26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile, adayın kendisinin ve evli ise eşinin; kasten işlenen bir suçtan dolayı hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa dahi bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmamak, affa uğramış veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık veya cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan dolayı mahkûm olmamak veya bu suçlardan dolayı devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak veya kovuşturması uzlaşma ile neticelenmemiş olmak",(12) numaralı alt bendinde "Terör örgütleri ile bu örgütlerin legal veya illegal uzantılarının eylemlerine, toplantılarına, yürüyüş ve mitinglerine karışmamış, desteklememiş, katılmamış olmak", (14) numaralı alt bendinde" Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumlu olmak." hükmü yer almış; 23.maddesinde"(1) Geçici kaydı yapılan adayların 14/2/2000 tarihli ve 2000/284 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda tahkikatları Başkanlıkça tamamlattırılır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz olan adaylar ile istifa eden, ya da vefat eden adayların dosyaları Müdürlük onayı ile işlemden kaldırılır. (2) İntibak eğitimini tamamlayan adaylardan, kesin kayıt için sağlık kurulu raporu ve noter tasdikli yüklenme senedi istenir. Sağlık kurulu raporu olumsuz olan ve on beş gün içinde yüklenme senedini getirmeyen adayların dosyası Müdürlük onayı ile işlemden kaldırılır. (3) Yüklenme senedi miktarı, her eğitim-öğretim yılı için Müdürlük tarafından belirlenir.", 41.maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde ise"PAEM’e giriş ile ilgili nitelikleri taşımadıkları veya kaybettikleri öğrenimleri sırasında anlaşılanların, yönetim kurulu kararı, Müdürün teklifi ve Başkanın onayı ile PAEM’den ilişikleri kesilir." hükmüne yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden, PAEM'de eğitim gören davacı hakkında Gölbaşı Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından FETÖ/PDY kapsamında soruşturma açıldığı ve bu nedenle de Polis Akademisi Başkanlığı Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Giriş ve Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin 9.maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (6) numaralı alt bendi, aynı maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (8) ve (12) numaralı alt bentleri ile 41.maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendi uyarınca Polis Amirleri Eğitim Merkezi'nden ilişiğinin kesildiği ve adına 6.631,09 TL tazminat borcu çıkarıldığı, bunun üzerine de bakılmakta olan davanın açıldığı görülmüştür.
Buna göre, İdare Mahkemesi tarafından, davacının kardeşi Ö. S. Ö.'nin telefonunda Bylock uygulamasının yüklü olduğu, FETÖ/PDY terör örgütüne mensubiyeti nedeniyle ihraç edilen askeri yargı personeli arasında bulunduğu anlaşıldığından, Polis Akademisi Başkanlığı Polis Amirleri Eğitim Merkezi Giriş ve Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinin 9.maddesinin 14.fıkrasında aranan "güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması uygun olmak" koşulu çerçevesinde değerlendirildiğinde, davacının Polis Amirleri Eğitim Merkezi Müdürlüğü'nden ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, dava konusu işlemin sebep unsuru yönünden yapılan incelemede, söz konusu işlemin belirtilen sebep unsuru ile sınırlı olarak hukuki denetiminin yapılması gerektiği, davalı idare tarafından, "güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumlu olmak" kapsamında işlem tesis edilebileceği açık olmakla birlikte, dava konusu işlemde, Polis Akademisi Başkanlığı Polis Amirleri Eğitim Merkezi Giriş ve Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinin 9.maddesinin 14.fıkrasında aranan "güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması uygun olmak" kapsamında bir gerekçeye yer verilmediği ve dava konusu işlemin "güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması" kapsamında tesis edilmediği görülmekle, dava konusu işlemin, davacının "haklarında meslekten veya memuriyetten çıkarma cezasını gerektirecek suçlardan dolayı adli veya idari soruşturma yapılıyor olmamak." koşulunu taşımadığı sebebine dayandırıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte davacı hakkında devam eden bir soruşturma bulunmakta ise de, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2017/78143 soruşturma numaralı dosyasında, davacı hakkında 27.11.2017 tarih ve 2017/93314 sayılı kararıyla "Kovuşturmaya Yer Olmadığına" karar verildiği ve bu suretle davacı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmadığı ve dava konusu işlemin sebep unsurunun ortadan kalktığı anlaşılmakla, davacının PAEM'den ilişiğinin kesilmesi ve adına borç çıkarılmasına ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık, davanın reddi yönünde verilen idare mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; davacının istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu mahkeme kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemlerin iptaline, aşağıda dökümü yapılan mahkeme safhasına ait toplam 241,60 TL yargılama giderinin davalı idarece davacıya verilmesine, istinaf aşamasında davacının adli yardım talebi kabul edildiği için aşağıda dökümü yapılan istinaf safhasına ait toplam 182,80 TL yargılama giderinin davalı idareye yükletilmesine, anılan yargılama giderinin davalı idareden tahsili için karar kesinleştikten sonra Mahkemesince Vergi Dairesine müzekkere yazılmasına, 2577 sayılı Yasanın 46. maddesinin (c) bendi gereğince 30 gün içerisinde Danıştay’a temyiz yolu açık olmak üzere, 04/12/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)