(3194 S. K. m. 42, Geç. m. 16) (2577 S. K. m. 45) (Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar m. 6)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacı şirket ve şirket temsilcisinin, Batman İli, Merkez Bayındır Mahallesi, 3607 Sk. No:53, 220 ada, 5 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan yapıda ruhsata aykırı inşai faaliyette bulunulduğundan bahisle yapı müteahhidi sıfatıyla 3194 Sayılı Kanun'un 42. maddesi uyarınca 48.381,37-TL idari para cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Batman Belediye Encümeni'nin 08/02/2018 tarih ve 12-107-C işleminin iptali istemiyle açılan davada; Batman İdare Mahkemesince verilen 13/12/2018 gün ve E:2018/317, K:2018/1030 Sayılı "dava konusu 08/02/2018 tarih ve 12-107-C sayılı encümen kararının; davacılardan H. K.'ın 48.381,37-TL imar para cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin kısmının iptaline, davacılardan Kural Emlak Müşavirliği, İnşaat, Hayvancılık, Petrol İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şirketi'nin 48.381,37-TL imar para cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin kısmı yönünden ise davanın reddine" ilişkin kararın, redde ilişkin kısmının davacı … Emlak Müşavirliği, İnşaat, Hayvancılık, … İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından; dava konusu yapıya ilişkin olarak yapı kayıt belgesinin alındığı, inşaatın yasal hale geldiği, iptale ilişkin kısmının davalı idare vekili tarafından; 3194 Sayılı Kanun gereğince hem yapı sahibine hem de yapı müteahhidi şirkete imar para cezası verildiği, inşaat ruhsatında H. K.'ın isminin de yazdığı ileri sürülerek istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesi'nce, yapılan ara karar üzerine gönderilen bilgi ve belgeler ile dosyadaki bilgi ve belgeler incelenerek işin gereği görüşüldü:
KARAR: 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 6545 Sayılı Kanun'un 19. maddesiyle değişik 45. maddesinin 3. fıkrasında; “Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir" hükmü yer almış, 5. fıkrasında da "Bölge idare mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hâllerinde, istinaf başvurusunun kabulüyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye gönderir. Bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verilen kararları kesindir" hükmü düzenlenmiş bulunmaktadır.
3194 Sayılı İmar Kanununun 18 Mayıs 2018 tarihli ve 30425 Sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7143 Sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanunun 16'ncı maddesiyle eklenen geçici 16'ncı maddesinin birinci fıkrasında; "Afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla, 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara 31/10/2018 tarihine kadar başvurulması, bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve 31/12/2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi halinde Yapı Kayıt Belgesi verilebilir. Başvuruya konu yapının ve arsasının mülkiyet durumu, yapı sınıf ve grubu ve diğer hususlar Bakanlık tarafından hazırlanan Yapı Kayıt Sistemine yapı sahibinin beyanına göre kaydedilir." hükmüne, dördüncü fıkrasında ise; "Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili bu Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezaları iptal edilir." hükmüne yer verilmiş; 31.12.2018 tarihli ve 538 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Yapı Kayıt Belgesi başvuru süresinin 30/06/2019 tarihine kadar uzatılmasına karar verilmiştir.
Anılan Yasa hükmüne dayanılarak hazırlanan ve 6 Haziran 2018 tarihli ve 30443 Sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğin 6. maddesinde de, Yapı Kayıt Belgesi verilen yapıların maliklerinin, bu belgenin bir örneğini belediye ve mücavir alan sınırları içinde ilgili belediyesine, bu sınırlar dışında il özel idaresine vermek zorunda oldukları, Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili 3194 Sayılı Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezalarının iptal edileceği belirtilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından, uyuşmazlık konusu yapıyla ilgili 13.11.2018 tarih ve ….. sayılı Belge Numaralı yapı kayıt belgesinin alınıp idareye ibraz edildiğinin beyan edilmesi üzerine Dairemizin 19.11.2019 tarihli ara kararı ile davalı idareden anılan Yasa maddesi uyarınca yapı kayıt belgesine istinaden dava konusu işlemin iptal edilip edilmediğinin sorulduğu, davalı idarenin ise bu ara kararına verdiği cevaplardan uyuşmazlık konusu para cezasının iptali yönünde herhangi bir karar almadığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, davacı tarafından idareye sunulduğu belirtilen yapı kayıt belgesine yönelik olarak herhangi bir itirazı bulunmadığı görülen davalı idarece, yukarıda belirtilen 7143 Sayılı Kanunla 3194 Sayılı İmar Kanunu'nun geçici 16.maddesiyle getirilen; "Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili bu Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezaları iptal edilir." hükmü uyarınca işlem tesis edilerek dava konusu imar para cezası işleminin iptal edilmesi gerekirken iptal edilmediği açık olduğundan, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Öte yandan; davalı idare tarafından, mahkeme kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının kaldırılması istemiyle istinaf isteminde bulunulduğu görülmekte ise de; dava konusu işlemin tamamının iptal edilmesi gerektiği dikkate alındığında, işlemin davacılardan H. K.'ın 48.381,37-TL para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin kısmı yönünden verilen iptal kararında yukarıda belirtilen gerekçeyle sonucu itibariyle hukuka aykırılık görülmemiştir.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle, davacı vekili tarafından yapılan istinaf isteminin kabulüne, Batman İdare Mahkemesince verilen 13/12/2018 gün ve E:2018/317, K:2018/1030 Sayılı kararın "davacılardan … Emlak Müşavirliği, İnşaat, Hayvancılık, … İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şirketi'nin 48.381,37-TL imar para cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin kısmı yönünden verilen davanın reddine" dair kısmının kaldırılmasına, dava konusu işlemin bu kısmının iptaline, davalı idare vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun ise yukarıda belirtilen gerekçeyle reddine, davanın sonuçlanış biçimi de dikkate alınarak aşağıda dökümü yapılan 231,00-TL ilk derece yargılama gideri ile davacı tarafından yapılan 171,30-TL'lik istinaf yargılama giderinin ve kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.700,00-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, aşağıda dökümü gösterilen 163,60-TL istinaf yargılama giderinin davalı idare üzerinde bırakılmasına, posta giderine karşılık olarak yatırılmış olan avanstan artanının 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333. maddesi uyarınca Mahkemesi'nce ilgili tarafa re'sen iadesine, 2577 Sayılı Kanun'un 45/6.maddesi uyarınca kesin olarak 17/01/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)