(2709 S. K. m. 74) (4982 S. K. m. 1, 2, 4, 5, 19) (2577 S. K. m. 45)
İSTEMİN ÖZETİ: Giresun Üniversitesi ......... Yüksekokulu ......... Bölümü'nde öğretim üyesi olan davacının, kendisi hakkında yürütülen inceleme/soruşturmayla ilgili olarak öğretim üyesi .......... ile ..........'nin şikayet dilekçelerinin birer örneğinin tarafına verilmesi talebiyle yapılan başvurunun Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'nun 19/c-d maddesine istinaden reddine dair Giresun Üniversitesi Genel Sekreterliği'nin 25/01/2018 gün ve 5018 sayılı işleminin iptali istemiyle açtığı davada; davanın reddine karar veren Ordu İdare Mahkemesi'nin 06/12/2018 gün ve E:2018/152, K:2018/1500 sayılı kararının; savunma hakkının Anayasada yer alan temel haklardan olduğu, Anayasa ile güvence altına alındığı, savunma hakkının kullanılabilmesi bakımından önemli hususların başında; savunması istenen kamu görevlisine suçlama konusunun ve hakkındaki isnadın ne olduğunun açıkça bildirilmesi gerektiği, bu bildirimde memura disiplin suçu olarak isnat olunan hal ve davranışın yeri, zamanı ve oluş şeklinin bulunması gerektiği ileri sürülerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması istemidir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Davalı idare vekilince, bilgi edinme hakkının birincil amacının kişilerin kendilerine ilişkin resmi bilgi ve belgelere ulaşmalarının sağlanması suretiyle hak ve menfaatlerini korumalarını sağlamak olduğu, herkesin hakkını kullanırken dürüstlük kurallarına uyması gerektiği ve hakkın açıkça kötüye kullanımını hukuk düzeninin korumayacağı yönündeki genel hukuk ilkesinin 4982 sayılı Kanun kapsamında da geçerli olduğu, bu kapsamda davacının dilekçeleri birlikte değerlendirildiğinde bu saikle hareket etmediği ileri sürülerek davacının istinaf isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Samsun Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:
Dava, Giresun Üniversitesi … Yüksekokulu … Bölümü'nde öğretim üyesi olan davacının, kendisi hakkında yürütülen inceleme/soruşturmayla ilgili olarak öğretim üyesi …... ile …...'nin şikayet dilekçelerinin birer örneğinin tarafına verilmesi talebiyle yapılan başvurunun Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'nun 19/c-d maddesine istinaden reddine dair Giresun Üniversitesi Genel Sekreterliği'nin 25/01/2018 gün ve 5018 sayılı işleminin iptali istemine ilişkindir.
İdari Mahkemesi'nce; davacı tarafından 08/01/2018 tarihli idareye başvuru dilekçesiyle istenen üç adet belgeden birisinin tarafına süresi içerisinde verildiği ancak diğer ikisinin verilmediği, bu iki evrağın davacı hakkında inceleme/soruşturma başlatılmasına esas teşkil eden ve aynı üniversitede çalışan öğretim üyesi .......... ile sekreter ..........'nin şikayet dilekçeleri olduğu, uyuşmazlığa konu olay itibariyle evraklarda gerekli karartma yapılsa dahi şikayet dilekçesi veren kişilerin ifadelerinin açığa çıkmasının soruşturmanın seyrini olumsuz yönde etkileyebileceği, idarece bilhassa disiplin soruşturmasına konu olan bilgi ve belge istemli evrakın ilgilisine verilmesinin, hem halihazırda gerçekleştirilen soruşturmada hem de daha sonraki dönemlerde davalı idarece yapılacak soruşturmalarda bilgisine başvurulacak kişilerin şikayet, ifade ve bilgi vermeden kaçınmasına ve soruşturmaların akamete uğramasına neden olabileceği anlaşıldığından, davacının başvurusunun 4982 sayılı Kanunun 19/d maddesi uyarınca reddine ilişkin işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 74'üncü maddesinin üçüncü fıkrasında, "Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir" hükmü yer almaktadır.
4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'nun 1'inci maddesinde; bu Kanun'un amacının; demokratik ve şeffaf yönetimin gereği olan eşitlik, tarafsızlık ve açıklık ilkelerine uygun olarak kişilerin bilgi edinme hakkını kullanmalarına ilişkin esas ve usulleri düzenlemek olduğu; 2'nci maddesinde; bu Kanunun; kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının faaliyetlerinde uygulanacağı; 4'üncü maddesinde; herkesin bilgi edinme hakkına sahip olduğu; 5'inci maddesinde; kurum ve kuruluşların, bu Kanunda yer alan istisnalar dışındaki her türlü bilgi veya belgeyi başvuranların yararlanmasına sunmak ve bilgi edinme başvurularını etkin, süratli ve doğru sonuçlandırmak üzere, gerekli idari ve teknik tedbirleri almakla yükümlü olduğu, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren diğer kanunların bu Kanuna aykırı hükümlerinin uygulanmayacağı hükümleri, "idari soruşturmaya ilişkin bilgi veya belgeler" başlıklı 19 uncu maddesinde ise; "Kurum ve kuruluşların yetkili birimlerince yürütülen idari soruşturmalarla ilgili olup, açıklanması veya zamanından önce açıklanması halinde;
a) Kişilerin özel hayatına açıkça haksız müdahale sonucunu doğuracak,
b) Kişilerin veya soruşturmayı yürüten görevlilerin hayatını ya da güvenliğini tehlikeye sokacak,
c) Soruşturmanın güvenliğini tehlikeye düşürecek,
d) Gizli kalması gereken bilgi kaynağının açığa çıkmasına neden olacak veya soruşturma ile ilgili benzeri bilgi ve bilgi kaynaklarının temin edilmesini güçleştirecek,
Bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsamı dışındadır." hükmü yer almıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden; Giresun Üniversitesi ......... Yüksekokulu ......... Bölümü'nde öğretim üyesi olarak görev yapan davacı tarafından, hakkında yürütülen inceleme/soruşturmayla ilgili öğretim üyesi .......... ile sekreter ..........'nin şikayet dilekçelerinin birer örneğinin tarafına verilmesi talebinde bulunulduğu, anılan başvurunun Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'nun 19/c-d maddesine istinaden reddine dair Giresun Üniversitesi Genel Sekreterliği'nin 25/01/2018 gün ve 5018 sayılı işleminin tesisi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu işlemin dayanağı her ne kadar 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'nun 19.maddesinin (c) ve (b) bentleri olarak gösterilmişse de; davacı tarafından istenilen belgelerin, hakkında soruşturma açılmasına esas olan şikayet dilekçeleri olduğu, davalı idarece bu dilekçelerin davacıya verilmesinin, soruşturmanın güvenliğini tehlikeye düşüreceği, gizli kalması gereken bilgi kaynağının açığa çıkmasına neden olacağı veya soruşturma ile ilgili benzeri bilgi ve bilgi kaynaklarının temin edilmesini güçleştireceği hususlarının somut bir şekilde ortaya konulamadığı görülmüştür.
Diğer yandan, davacının etkin savunma yapabilmesi için hakkındaki iddiaları bilmesi gerektiği açık olup hakkında verilen şikayet dilekçelerinin tarafına verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk, aksi yöndeki Mahkeme kararında yasal isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun kabulüne, Ordu İdare Mahkemesi'nin 06/12/2018 gün ve E:2018/152, K:2018/1500 sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, dava aşamasına ait 156,80-TL yargılama gideri ve istinaf başvuru aşamasına ait 175,60-TL yargılama giderinin davalı idare tarafından davacıya ödenmesine, artan posta giderinin davacıya iadesine, 29/01/2020 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi. (¤¤)