(2577 S. K. m. 45) (5510 S. K. m. 102) (6098 S. K. m. 393, 470)
İSTEMİN ÖZETİ: Erzincan İdare Mahkemesi'nin 26/07/2019 tarih ve E:2018/1187, K:2019/1069 Sayılı davanın reddine yönelik kararın; davacı tarafından, hukuka aykırı olduğu öne sürülerek 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesi uyarınca incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma dilekçesi verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:
KARAR: Dava; davacı hakkında, 5510 Sayılı Kanun'un 102. maddesi (i) bendi gereğince çalışanların işe giriş, işten ayrılış bilgileri ve aylık hizmet ve hizmet belgelerinin süresi içinde verilmemesi nedeniyle 14.753,00 TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin Erzincan Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün 22/06/2018 tarih ve E.6416921 Sayılı işleminin karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Mahkemesince, iş kazasının meydana geldiği 14/10/2017 tarihinde üç işçinin davacı işveren adına merdiven ve çatı yapım işinde çalıştıkları ve davacının işveren konumunda olduğu açık olup, o tarih itibariyle sigortalı işe giriş bildirgeleri ile ayrılış bildirgesinin ve o ay'a ilişkin aylık prim ve hizmet belgesinin verilmemiş olduğundan, bu konudaki yükümlülüğünü işveren sıfatıyla yerine getirmemiş olan davacıya 14.753,00 TL idari para cezası verilmesine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafından Erzincan İdare Mahkemesi'nin 26/07/2019 tarih ve E:2018/1187, K:2019/1069 Sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
5510 Sayılı Kanun'un 102. maddesinde; "a) 2) 8. maddenin birinci fıkrasında belirtilen bildirgenin verilmediğinin, mahkeme kararından veya Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarınca yapılan tespitlerden ya da diğer kamu idarelerinin denetim elemanlarının kendi mevzuatları gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemelerden veya bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulan kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden anlaşılması halinde bildirgeyi vermekle yükümlü olanlar hakkında her bir sigortalı için asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır. c) 86. maddesinin birinci fıkrası uyarınca verilmesi gereken belgeleri, Kurumca belirlenen şekilde ve usûlde vermeyenler ya da Kurumca internet, elektronik veya benzeri ortamda göndermekle zorunlu tutulduğu halde anılan ortamda göndermeyenler veya belirlenen süre içinde vermeyenlere her bir fiil için; 4) Belgenin mahkeme kararı, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarınca yapılan tespitler veya diğer kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatları gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemeler neticesinde ya da bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulan kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden, hizmetleri veya kazançları Kuruma bildirilmediği veya eksik bildirildiği anlaşılan sigortalılarla ilgili olması halinde, belgenin asıl veya ek nitelikte olup olmadığı, işverence düzenlenip düzenlenmediği dikkate alınmaksızın, aylık asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası verilir." kuralı düzenlenmiştir.
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "Genel Hizmet Sözleşmeleri" başlıklı "393. maddesinin 1. fıkrasında; " Hizmet sözleşmesi, işçinin işverene bağımlı olarak belirli veya belirli olmayan süreyle işgörmeyi ve işverenin de ona zamana veya yapılan işe göre ücret ödemeyi üstlendiği sözleşmedir." hükmü, "Eser Sözleşmesi" balıklı 470. maddesinde ise; "Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, işsahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir." hükmü bulunmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; Erzincan ili, Kemah ilçesi, Esimli Köyü'nde davacıya ait kaba inşaatı tamamlanmış ev inşaatının, merdiven ve çatısının yapım işi konusunda kalıp ustası M.K. İle anlaştığı ve inşaatın giriş merdiven beton kalıplarının sökülmesi esnasında betonun çökmesi sonucu M.K'nın iş kazasına uğrayarak hayatını kaybetmesi üzerine, davacı hakkında davalı idareye bağlı Rehberlik ve Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından düzenlenen inceleme raporunda, "Sigortalılar ....., ….. ve …..'ın .....'a ait iş yerinde 14.10.2017 tarihinde çalışmaya başladıklarına dair sigortalı işe giriş bildirgesinin, yasal süresinde Kurumumuza verilmemesi nedeniyle iş veren ..... hakkında 5510 Sayılı kanunun 102 maddesi uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği " şeklinde kanaat bildirildiği, bu doğrultuda Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Erzincan Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün 22/06/2018 tarih ve E.6416921 Sayılı işlemi ile, davacının 5510 Sayılı Kanun'un 102. Maddesi (i) bendi gereğince çalışanların işe giriş, işten ayrılış bilgileri ve aylık hizmet ve hizmet belgelerinin süresi içinde verilmemesine istinaden 14.753,00 TL idari para cezası ile cezalandırılması üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda, mütevefa M.K 'nın evin tamamının veya belirli bir kısmının yapımına ilişkin ( merdiven çatı vs.) işi davacıdan aldığı ve çatı ve merdiven ustası olarak çalıştığı anlaşıldığından, uyuşmazlığın çözümünde davacı ve çalışanlar arasındaki iş ilişkisinin hizmet sözleşmesine mi yoksa eser sözleşmesine mi dayandığı önem arz etmektedir.
Müteveffa M.K'nin ölümü nedeniyle davacıya karşı "Taksirle ölüme neden olma" suçundan dolayı açılan dava da, Kemah Asliye Ceza Mahkemesi'nin 04.09.2019 tarih ve E:2018/21, K.2019/28 Sayılı kararında, ölenle sanık arasında hizmet akdinden değil, eser sözleşmesinden kaynaklanan bir ilişki bulunmasından dolayı sanığa atfedilecek bir kusur bulunmadığından beraatine karar verildiği, bu kararı yönelik istinaf başvurusunun Erzurum 1. Ceza Dairesinin E.2019/4917, K:2019/3056 Sayılı kararı ile istinaf başvurusunun kesin olarak reddine karar verilmiştir.
Bu durumda; davacının evinin inşaat işini eser sözleşmesi dayalı olarak yaptırdığı, inşaat yerinde tespit edilen bu çalışanların davacının işçileri olmadığından, bu kişilerin işe giriş, işten ayrılış bilgileri ve aylık hizmet ve hizmet belgelerinin süresi içinde verilmediğinden bahisle 5510 Sayılı Kanun'un 102. maddesi (i) bendi gereğince 14.753,00 TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin işlemde ve aksi yönde verilen mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf isteminin kabulüne, Erzincan İdare Mahkemesi'nce verilen 26/07/2019 tarih ve E:2018/1187, K:2019/1069 Sayılı kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, aşağıda dökümü yapılan yargılama giderinden davalı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı 5502 Sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu'nun 36. maddesi uyarınca her türlü vergi, resim ve harçtan muaf olduğundan, (35,90 TL başvurma harcı, 35,90 TL karar harcı, 59,10 TL yd harcı, 5,20 TL vekalet harcı, 121,30 TL istinaf başvurma harcı toplamı olan) 257.40 TL harcın isteği halinde davacıya iadesine, ilk derece ve istinaf aşamasına ait toplam 171.30.-TL posta gideri ile karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.700,00.-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, istinaf aşamasında fazladan yatırıldığı anlaşılan 44,40 TL harcın istemi halinde davacıya iadesine, artan posta ücretinin mahkemesince resen müstenife iadesine, 2577 Sayılı Kanun'un 45/6. maddesi uyarınca kesin olarak, 24/01/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)