(2577 S. K. m. 45) (Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m. 49)
İSTEMİN ÖZETİ :Ankara İli, Haymana İlçesi, ...... Köyü, ...... İlkokulunda sınıf öğretmeni olarak görev yapan davacı tarafından, 2018 Yılı Ağustos Ayı Öğretmenlerin Aile Birliği, Sağlık, Can Güvenliği Mazeretleri ve Engellilik Durumu İle Diğer Nedenlere Bağlı Yer Değiştirme Döneminde Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığında vergi müfettiş yardımcısı olarak çalışan eşinden dolayı eş mazeretine binaen eşinin görev yaptığı ve ikamet ettikleri Ankara İli, Çankaya İlçesine atanması için yapılan başvurunun elektronik ortamda reddine ilişkin 17/08/2018 tarihli işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan davada; Öğretmenlerin 2018 Yılı Yaz Tatili Aile Birliği, Sağlık, Can Güvenliği Mazeretleri ve Engellilik Durumu İle Diğer Nedenlere Bağlı Yer Değiştirme Duyurusu'nda atamaların 17/08/2018 tarihinde yapılacağının belirtilmesine ve ek atamaların yapılacağına ilişkin bir bildirimin de yer almamasına karşın, idarece "tercih dışı atanmak istiyorum" seçeneğini tercih edenler için Eylül ayında ek atama yapılarak, il içi atama başvurusunda "tercih dışı atanmak istiyorum" tercihini işaretleme seçeneğinin bulunmaması nedeniyle bu tercihi yapamamasından dolayı ek atama kapsamına sadece il dışı atanma talebi olanların alınması suretiyle, gerek Duyuru'da, gerekse Yönetmelikte il içi atama ile il dışı atama arasında diğerinin aleyhine bir üstünlük öngörülmemiş olmasına rağmen, düşük puanı olan ve il dışından tercih dışı atanmak isteyen öğretmenlerin ataması yapılarak kadroların doldurulması suretiyle il içi atamalarda daha yüksek puanlıların tercih imkanının ortadan kaldırılması hakkaniyete uygun bulunmadığı, bu durumda, idarece yeniden bir değerlendirme yapılarak boş kaldığı için Eylül ayında ek atama yapıldığı belirtilen bu kadrolara, 2018 Yılı Ağustos Ayı Aile Birliği, Sağlık, Can Güvenliği Mazeretleri ve Engellilik Durumu ile Diğer Nedenlere Bağlı Yer Değiştirme Dönemi atamaları kapsamında, hizmet puanı üstünlüğü esas alınarak, il içi ve il dışı atama başvurusunda bulunanlar arasından atama yapılması gerektiğinin açık olduğu gerekçesiyle davanın konusu işlemin iptali yolunda Ankara 10. İdare Mahkemesi'nce verilen 07/05/2019 tarihli ve E:2018/1976, K:2019/891sayılı kararın, hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek, istinaf isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesince, 2577 sayılı Yasanın değişik 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:
Dava, Ankara İli, Haymana İlçesi, ...... Köyü, ...... İlkokulunda sınıf öğretmeni olarak görev yapan davacı tarafından, 2018 Yılı Ağustos Ayı Öğretmenlerin Aile Birliği, Sağlık, Can Güvenliği Mazeretleri ve Engellilik Durumu İle Diğer Nedenlere Bağlı Yer Değiştirme Döneminde Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığında vergi müfettiş yardımcısı olarak çalışan eşinden dolayı eş mazeretine binaen eşinin görev yaptığı ve ikamet ettikleri Ankara İli, Çankaya İlçesine atanması için yapılan başvurunun elektronik ortamda reddine ilişkin 17/08/2018 tarihli işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
17/04/2015 tarihli ve 29329 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin "Mazeret ve engellilik durumuna bağlı yer değiştirmeler" başlıklı 49. maddesinde, “(1) Öğretmenlerin, aile birliği, sağlık, can güvenliği mazeretlerine veya engellilik durumuna bağlı yer değiştirmeleri hakkında, Devlet Memurları Kanunu ile Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanır...” kuralına yer verilmiş olup, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin "Temel İlkeler" başlıklı 4. maddesinde, "Temel ilkeler şunlardır:
a) Yer değiştirme suretiyle atamalarda kadro imkanları gözönünde bulundurulur.
b) Yer değiştirme suretiyle atamalar, ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılmak suretiyle oluşturulan bölgeler arasında yapılır.
c) Bu atamalarda, memurların bölgeler arasında adil ve dengeli dağılmasını sağlamak esastır.", "Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarda Gözönünde Bulundurulacak Hususlar" başlıklı 9. maddesinin 1. fıkrasında, "Yer değiştirme suretiyle atanmalar, Devlet Memurlarının dengeli bir şekilde dağılımını sağlamak için öğrenimi, uzmanlığı, iş tecrübesi, mesleki bilgisi gibi özellikleri ile boş kadro durumu gözönünde bulundurularak kurumlarınca hazırlanan bir plan dahilinde yapılır.", “Aile Birliği Mazeretine Bağlı Yer Değişikliği" başlıklı 14. maddesinde, "Aile birliği mazeretine dayanarak yer değişikliği memurun;
a) Kamu personeli olan eşinin, kurum içi yer değiştirme suretiyle atanma imkânının olmaması veya mevzuatı uyarınca eşin zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması durumunda bu kapsamdaki eşin bulunduğu yere,
b) Eşlerin her ikisinin de aynı kurumda çalışıyor olması halinde, kurumun daha fazla hizmet ihtiyacı duyduğu yere,
c) Eşlerin farklı kurumda çalışıyor olması halinde kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanmak suretiyle her iki kurumun da öncelikli hizmet ihtiyacının bulunduğu yere,
d) Kamu personeli olmayan eşinin, talep edilen yerde başvuru tarihi itibarıyla son iki yıl içinde 360 gün sosyal güvenlik primi ödemek suretiyle kendi adına veya bir hizmet akdi ile işverene bağlı olarak çalışmış ve halen çalışıyor olması halinde bu durumda olan eşin bulunduğu yere, (2)
e) Milletvekili, belediye başkanı, muhtar veya noter olan eşlerinin bulunduğu yere,
atanması suretiyle yapılabilir.
Aile birliği mazeretine dayanarak yer değiştirme isteğinde bulunan memur, eşinin kamu kurum ve kuruluşlarında kamu personeli olarak çalıştığına veya atanmayı talep ettiği yerde eşinin başvuru tarihi itibarıyla son iki yıl içinde 360 gün sosyal güvenlik primi ödemek suretiyle kendi adına veya bir hizmet akdi ile işverene bağlı olarak halen çalıştığına ya da birinci fıkranın (e) bendinde sayılan görevlerde bulunduğuna ilişkin belgeyi kurumuna ibraz etmekle yükümlüdür. Ayrıca yer değiştirme başvurusuna, evlilik durumunu kanıtlayan belgenin de eklenmesi gerekir.(2)
(Ek fıkra: 8/8/2016-2016/9097 K.) Genel sağlık bakımından önemi haiz sağlık personeli hakkında özel yönetmelikte düzenleme yapılması kaydıyla birinci fıkranın (d) bendine ilişkin farklı usul ve esaslar belirlenebilir.” hükümleri yer almaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden, Ankara İli, Haymana İlçesi, ...... Köyü, ...... İlkokulunda sınıf öğretmeni olarak görev yapan davacının, 2018 Yılı Ağustos Ayı Öğretmenlerin Aile Birliği, Sağlık, Can Güvenliği Mazeretleri ve Engelilik Durumu İle Diğer Nedenlere Bağlı Yer Değiştirme Döneminde eşinin Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığında vergi müfettiş yardımcısı olarak çalıştığından bahisle eş durumu mazereti nedeniyle Ankara İli, Çankaya İlçesine (eşinin ikamet ettiği ve görev yaptığı) atanması için yaptığı başvurunun elektronik ortamda reddi üzerine bu işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı, davacı tarafından, 2 yıldır isteminin reddedildiğinin, Yönetmelikteki kriterlerin esas alınmadığının ileri sürüldüğü anlaşılmaktadır.
Mevzuat hükümlerine göre, gerek mazerete bağlı iller arası nakillerde, gerekse mazerete bağlı il içi nakillerde tayin talebinde bulunan öğretmenler, başvuru formu doldurup ilan edilen okullar arasında tercihte bulunacak olup, tercihleri dikkate alınarak ve hizmet puanı üstünlüğüne göre atamaları gerçekleştirilecektir.
Ayrıca, öğretmenlerin eş durumu mazeretlerinden kaynaklanan atamalarda gerek Yönetmelikte, gerekse Kılavuzdail içi atama ile il dışı atama arasında diğerinin aleyhine bir üstünlük öngörülmemiş, söz konusu atamalarda hizmet puanı esas alınmış, başka bir ifade ile hizmet puanı söz konusu atamalarda belirleyici kabul edilmiştir. İl içi atama başvurusunda il dışı atamalardaki gibi "tercih dışı atanmak istiyorum" tercihini işaretleme seçeneğinin bulunmaması, dolayısıyla tercih dışı atanma imkanının olmaması nedeniyle aile birliğini sağlayacak nitelikteki bir okula atama yapılması imkanı ortadan kalmakta, bu atamalarda belirleyici kriter olan hizmet puanı yüksek olsa da, hizmet puanı daha düşük olan il dışından ataması yapılacak kişi lehine ve kariyer, hizmet yılı, dolayısıyla tecrübe esas alınarak belirlenen hizmet puanı üstünlüğünü öngören mevzuata aykırı bir durum yaratılmaktadır.
Bu bağlamda, idarece Ankara İli, Merkez ve Merkeze uzak İlçelerinde, ihtiyaç olan okullara eş özrüne dayalı il içi ve il dışı atamalar kapsamında atanacak öğretmenlerin branşı da gözetilerek hizmet puanı üstünlüğüne göre atama yapılması gerekmekte olup, tercihler sınırlandırılmak suretiyle il dışı atama kapsamında olanlara üstünlük sağlayacak ve hizmet puanı üstünlüğünü yok sayacak şekilde il dışı atama yoluyla gelenler lehine bir uygulamaya gidilemeyeceği, bu durumun mevzuata, hukuka, kamu yararına ve hizmetin gereklerine aykırı nitelik taşıyacağı hususu kuşkusuzdur.
Olayda, davacının tercih ettiği muhtemelen boşalacak eğitim kurumları da dahil okullara, 2018 Yılı Ağustos Ayı atama döneminde ve/veya ek atama döneminde hizmet puanı üstünlüğüne göre atama yapılması gerektiği hususu kuşkusuz olup, bu kapsamda Dairemizin 16/04/2020 tarihli ara kararıyla davalı idareden, "2018 Yılı Ağustos Ayı Öğretmenlerin Aile Birliği, Sağlık Can Güvenliği Mazeretleri ve Engellilik Durumu ile Diğer Nedenlere Bağlı Yer Değiştirme Dönemi ve ek atama dönemi de dahil olmak üzere iller arası veya il içi atamalar dahil sınıf öğretmenliği branşında davacının tercih ettiği yerlere davacıdan daha düşük hizmet puanı olanlardan atama yapılıp yapılmadığının, yapıldı ise sebebinin, en düşük hangi puanla atama yapıldığının" sorulduğu ve buna ilişkin bilgi ve belgelerin istenildiği, bu karara davalı idarece verilen cevabi yazıda, 2018 Yılı Eylül Ayı Mazerete Bağlı Ek Yerleştirme Döneminde davacının Çankaya İlçesinden iki eğitim kurumunu tercih ettiği, bu kurumlara minimum 280 hizmet puanı ile atama yapıldığı, davacının hizmet puanının 86 olduğu, bu nedenle ek atama döneminde yine atamasının yapılamadığı dolayısıyla, davacının her iki dönemde de tercih ettiği kurumlara kendisinden daha düşük hizmet puanı ile atama yapılmadığı hususlarına yer verildiği görülmektedir.
Bu durumda, eşi, anılan Yönetmelik maddesinde belirtilen zorunlu atamaya tabi sınıflar arasında sayılmayan ve norm kadro sınırlamasına tabi olmayan okul öncesi öğretmeni olarak görev yapan davacının, Haymana İlçesinin Merkez İlçeye uzak olduğundan bahisle Ankara İli, Çankaya İlçesine eş durumu özrü nedeniyle atanma talebinin, yürürlükteki mevzuat uyarınca kadro durumuna bakılarak ve hizmet puanı sıralamasına göre yerine getirilmesi gerekeceğinden, normal atama ve ek atama dönemlerinde hizmet puanının düşük olması sonucu tercih ettiği okullara kendisinden daha yüksek hizmet puanına sahip olanların atanması nedeniyle tesis edilen işlemde mevzuat hükümlerine aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin istinaf başvurusunun KABULÜNE, Ankara 10. İdare Mahkemesi'nce verilen 07/05/2019 tarihli ve E:2018/1976, K:2019/891 sayılı kararın KALDIRILMASINA,2577 sayılı Yasanın değişik 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davanın REDDİNE, aşağıda dökümü yapılan, Mahkeme safhasına ait 380.90 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına; istinaf safhasına ait 48,00 TL yargılama gideri ile yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 2.590,00 TL avukatlık ücretinin ise davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, posta gideri avansından artan miktarın istinaf başvurusunda bulunan tarafa iadesine, 16/07/2020 tarihinde oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi. (¤¤)