İSTEMİN ÖZETİ: Kahramanmaraş İdare Mahkemesi'nce verilen 05/03/2019 tarih ve E:2018/940, K:2019/180 sayılı kararın istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Sözleşmenin feshedilmesine göre yenilememe şeklindeki idari işlemin söz konusu olduğu dikkate alındığında, idarinin takdir yetkisinin geniş olduğu, dava konusu idari işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülerek istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 5.İdari Dava Dairesi'nce 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45.maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü:
Dava, Kahramanmaraş İl Jandarma Komutanlığı emrinde Üsteğmen olarak görev yapan davacının, sözleşmesinin yenilenmesi talebinin reddine yönelik tesis edilen 26/07/2018 tarih ve 99322352-1190-2929216/Tyn.D. Özl. ve Başv. İnc. Ş. sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İdare mahkemesince; dava konusu olayda sözleşmenin feshedilmesi değil, süresi sona ermiş olan bir sözleşmenin yenilenmemesi durumunun bulunduğu ve bu haliyle idarenin; emrinde, emniyet/iç güvenlik hizmetinde görev vereceği personelin seçimi konusundaki takdir yetkisinin daha geniş olduğu gözetildiğinde, davacının her ne kadar doğrudan FETÖ/PDY terör örgütüne üye veya mensubiyeti olduğu ortaya konulmasa da idarenin, çalışacağı personelini seçmekte kullanacağı takdir yetkisini belirlerken, başvurucunun sözleşmesinin yenilenmesi talebinin reddi için örgütle bağının “üyelik” veya “mensubiyet” derecesinde olması zorunlu olmayıp söz konusu bağın, örgütle “iltisak” ya da “irtibat” düzeyinde olmasının da yeterli olacağı, idari yargı yetkisinin idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olduğu ve bir personelle idarenin yeni dönemde yeniden sözleşme imzalamaya yargı kararıyla zorlamanın, idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı verilemeyeceğine ilişkin anayasa ve yasa kurallarının ihlali anlamına geleceği, kaldı ki; kamu yararı ve hizmetin gerekleri kapsamında, dosyadaki tüm bilgi ve belgeler incelendiğinde, davacı hakkında FETÖ/PDY terör örgütüne üyelik iddiasıyla adli soruşturma yürütüldüğünden bahisle sözleşmesinin yenilenmemesinin haklı ve somut gerekçelere dayandığı, ayrıca idarenin, kanunla kendisine tanınmış olan takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleri dışında keyfi kullandığı ve özel nedenlere dayandırdığı noktasında somut bir saptama da olmadığından dava konusu işlemin, idarenin sahip olduğu takdir yetkisinin hukuka uygun bir şekilde kullanılması suretiyle tesis edildiği sonuç ve kanaatine varılmış olup, sözleşme süresi dolan davacının sözleşmesinin yenilenmemesine yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafından; hakkındaki suçlama nedeniyle tutuksuz yargılandığı, yargılamanın devam ettiği, suçluluğu ispat edilene kadar masumiyet karinesi gereği masum olduğu, ceza mahkemesi kararı beklenilmeden karar verildiği, idarenin takdir hakkını kötüye kullandığı, bu nedenle verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürülerek idare mahkemesi kararının kaldırılması istenilmektedir.
4678 sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanun'un 25. maddesinde: "Sözleşmeli subay ve astsubay adayları ile sözleşmeli subay ve astsubaylarda aranacak nitelikler, sağlık koşulları, alınacakları sınıf ve branşlar, duyuru, müracaat şekli ve zamanı, müracaatların kabul edilmesi, sözleşmenin yapılması, sözleşme süreleri, sözleşmenin feshedilmesi, görevde başarısız olma ve kendilerinden istifade edilmeme halleri ve bunlara yapılacak işlemler, sözleşmenin uzatılmasında uygulanacak esaslar, sınav, öğretim ve eğitimin esas, şekil ve süreleri, kıt’a, karargâh, kurum ve idari işlerde görevlendirilmeleri, izin, ayırma, atamalar, yer değiştirmeler, astlık-üstlük münasebetleri, sicil işlemlerine ilişkin usul ve esaslar, muvazzaf subay veya astsubay statüsüne geçirilecekler için uygulanacak usul ve esaslar, sözleşme yapmaya yetkili makamlar, meslek içi eğitim ve ihtisas kurslarının süresi ve şekli, giyim, kuşam ve istihkaklarının verilme usulü, sağlık işlemleri, Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiği kesilenlerin kendilerine yapılan eğitim, öğrenim ve yetiştirme masraflarının geri ödeme esasları ile diğer hususlar, bu Kanunun yürürlüğe girmesini takip eden altı ay içerisinde Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığınca müştereken çıkarılacak bir yönetmelikte gösterilir." hükmü yer almaktadır.
27.04.2002 gün ve 24738 sayılı Sözleşmeli Subay ve Astsubay Yönetmeliği'nin 14. maddesinde:" Sözleşmenin yenilenmesi ve uzatılması aşağıda belirtilen esas ve usullere göre yapılır. a) Sözleşmeli subay ve astsubaylardan, sözleşmesini yenilemek isteyenler sözleşme süresinin sona erme tarihinden 6 ay önceden başlamak suretiyle dilekçe ile ilk amirine müracaat eder. Bu dilekçeler, EK-C'de belirtilen nitelik belgesi ile beraber silsileler yolu ile Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına gönderilir. Sözleşmesi yenilenecek personel; Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesinde kurulacak komisyonlar tarafından personelin nitelik belgesi, sicili, takdir/ceza durumu, amir kanaatleri, almış olduğu eğitimler gibi hususlar çerçevesinde mesleki safahatları dikkate alınarak ilgili komutanlık personel ihtiyaçları doğrultusunda belirlenir. Değerlendirme komisyonunun kimlerden oluşacağı, görev, yetki ve sorumlulukları Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca çıkarılacak yönergeler ile tespit edilir. Sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi konusundaki nihai karar Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından verilir. Uygun görülenlerin sözleşmesinin yenileneceği, sözleşmenin bitiminden önce bildirilir. Sözleşme, ilgili sözleşmeli subay veya astsubayın talebinin İdarece kabul edildiğinin bildirilmesi ile yenilenir. (...)" kuralına yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının, Jandarma Üsteğmen rütbesiyle sözleşme dönemi olan 30/08/2014 - 29/08/2018 tarihleri arasında davalı idare emrinde görev yaptığı, 29/08/2018 tarihinde sona erecek olan sözleşmesinin yenilenmesi talebiyle ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda başvuruda bulunduğu, sıralı sicil amirlerince ve ilgili komisyonca davacının sözleşmesinin yenilenmesi yönünde olumlu kanaat verildiği ancak bu aşamada, Malatya Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından davacı hakkında FETÖ/PDY terör örgütüne üye olma suçundan adli soruşturma yürütüldüğünün davalı idarece öğrenilmesi üzerine davacının sözleşmesinin yenilenmemesine yönelik olarak dava konusu işlemin tesis edildiği ve bu işlemin iptali istemiyle de bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Somut olayda, davacının sözleşmesinin hakkında FETÖ/PDY terör örgütü ile ilgili soruşturma olması sebebiyle yenilenmediği, davacıya ceza hukuku ile aynı düzlemde nitelendirilen bir fiil ve suç isnat edildiği, davacının FETÖ/PDY terör örgütüne üye olma suçu sebebiyle Iğdır 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2019/77 esasına kayıtlı dosyada yargılandığının anlaşılması karşısında, yazılı yargılama usulüne tabi idare mahkemesince, maddi olay yargılamasında daha geniş enstrümanlara sahip olan ceza mahkemesi kararı beklenerek, uyuşmazlığın maddi gerçeğe uygun bir gerekçeyle çözüme ulaşılması gerekirken, bu husus gözardı edilerek verilen kararın hukuka uygun bir sonucu ifade etmeyeceği anlaşılmıştır.
Bu durumda; "bekletme" kararı verildikten sonra uyuşmazlığın ceza mahkemesince verilecek kararda tespit edilecek maddi gerçeğe uygun ve yeterli gerekçelerle çözümünü teminen, dava dosyasının ilk derece Mahkemesine gönderilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile istinafa konu mahkeme kararının kaldırılmasına, dava dosyasının 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 5. fıkrası uyarınca yeniden bir karar verilmek üzere mahkemesine gönderilmesine, mahkemesince yeniden bir karar verileceğinden bu aşamada yargılama giderleri yönünden hüküm kurulmasına yer olmadığına, 12.03.2020 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi. (¤¤)