İSTEMİN ÖZETİ: Davacı tarafından, ..... Eğitim Kurumları Dershanesinin kapatma onayının alınarak MEBBİS sistemi üzerinden kapatma işlemlerinin gerçekleştirilmesi ve Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 18. ve 23. maddelerinde yer alan hükümlerin değerlendirilerek işlem yapılması yönündeki Ağrı Valiliği’ne hitaben yazılan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü’nce tesis edilen 29/01/2016 tarih ve 1102951 sayılı işlem, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi ile beş yıl geçmeden tekrar kurum açma veya bir kurumu devir alma ya da bir kuruma ortak olma izni verilmemesine ilişkin Ağrı Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 04/02/2016 tarih ve 1308305 sayılı işlemi ve faaliyetlerine son verme, kurum çalışanlarının istifalarının verilmesi, 5580 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca kuruma ait mühür, yönetici, öğretmen ve öğrenci kursiyerlerle ilgili bütün defter, dosya ve diğer evrakın Müdürlüğe teslim edilmesi, aksi takdirde kanun maddesine göre işlem yapılacağının bildirilmesine yönelik Ağrı Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 09.02.2016 tarih ve 1421827 sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada; 5580 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat yer alan düzenlemeler sonucunda eğitim sistemi içinde dershane adı altında herhangi bir özel öğretim kurumunun yer almaması ve Anayasa Mahkemesi kararı üzerine önceden dershane olarak faaliyet gösteren özel öğretim kurumlarının 5580 sayılı Yasada tanımlanan özel öğretim kurumlarından birine (örneğin temel lise) dönüşmesi gerektiği, dolayısıyla belirtilen yasal düzenleme sonrasında dershane olarak faaliyet gösterilmesinin olanaksız olması nedeniyle, mevzuata aykırı olarak dershane faaliyetine devam ettiği tespit edilen ..... Eğitim Kurumları Dershanesinin kapatma onayının alınarak MEBBİS sistemi üzerinden kapatma işlemlerinin gerçekleştirilmesi ve Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 18. ve 23. maddelerinde yer alan hükümlerin değerlendirilerek işlem yapılması yönündeki Ağrı Valiliği’ne hitaben yazılan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü’nce tesis edilen 29/01/2016 tarih ve 1102951 sayılı işlem, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi ile beş yıl geçmeden tekrar kurum açma veya bir kurumu devir alma ya da bir kuruma ortak olma izni verilmemesine ilişkin Ağrı Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 04/02/2016 tarih ve 1308305 sayılı işlemi ve faaliyetlerine son verme, kurum çalışanlarının istifalarının verilmesi, 5580 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca kuruma ait mühür, yönetici, öğretmen ve öğrenci kursiyerlerle ilgili bütün defter, dosya ve diğer evrakın Müdürlüğe teslim edilmesi, aksi takdirde kanun maddesine göre işlem yapılacağının bildirilmesine yönelik Ağrı Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 09.02.2016 tarih ve 1421827 sayılı işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine ilişkin olarak Ankara 6. İdare Mahkemesi'nce verilen 25/06/2019 gün ve E:2017/1786, K:2019/1291sayılı kararın; davacı Bakanlık vekili tarafından, İYUK 26/1 maddesi uyarınca davanın yenilenmesine ilişkin talebinin olmaksızın dava dosyasının işleme konulduğu ve nihayetinde taraflarınca yenilenmeyecek bir davanın esası hakkında karar verilerek aleyhlerine vekalet ücretine hükmedildiği, bu hususunun mevzuata aykırı olduğu, dava dosyasının İYUK 26/1 maddesi uyarınca işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Davalı Milli Eğitim Bakanlığı tarafından, Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığı savunularak talebin reddine karar verilmesi istenilmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4.İdari Dava Dairesi'nce, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Dava; davacı tarafından, ..... Eğitim Kurumları Dershanesinin kapatma onayının alınarak MEBBİS sistemi üzerinden kapatma işlemlerinin gerçekleştirilmesi ve Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 18. ve 23. maddelerinde yer alan hükümlerin değerlendirilerek işlem yapılması yönündeki Ağrı Valiliği’ne hitaben yazılan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü’nce tesis edilen 29/01/2016 tarih ve 1102951 sayılı işlem, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi ile beş yıl geçmeden tekrar kurum açma veya bir kurumu devir alma ya da bir kuruma ortak olma izni verilmemesine ilişkin Ağrı Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 04/02/2016 tarih ve 1308305 sayılı işlemi ve faaliyetlerine son verme, kurum çalışanlarının istifalarının verilmesi, 5580 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca kuruma ait mühür, yönetici, öğretmen ve öğrenci kursiyerlerle ilgili bütün defter, dosya ve diğer evrakın Müdürlüğe teslim edilmesi, aksi takdirde kanun maddesine göre işlem yapılacağının bildirilmesine yönelik Ağrı Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 09.02.2016 tarih ve 1421827 sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Hakkındaki Kanunun 26.maddesinin birinci fıkrasında "1. Dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verilir. Dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemiş ise, varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır." hükmü bulunmaktadır.
23.07.2016 tarih ve 29779 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin "Kapatılan kurum ve kuruluşlara ilişkin tedbirler" başlıklı 2. maddesi 1.2.3. Fıkrasında;
(1) Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen ..... (.....) aidiyeti, iltisakı veya irtibatı belirlenen;
a) Ekli (I) sayılı listede yer alan özel sağlık kurum ve kuruluşları,
b) Ekli (II) sayılı listede yer alan özel öğretim kurum ve kuruluşları ile özel öğrenci yurtları ve pansiyonları,
c) Ekli (III) sayılı listede yer alan vakıf ve dernekler ile bunların iktisadi işletmeleri,
ç) Ekli (IV) sayılı listede yer alan vakıf yükseköğretim kurumları,
d) Ekli (V) sayılı listede yer alan sendika, federasyon ve konfederasyonlar kapatılmıştır.
(2) "Kapatılan vakıfların her türlü taşınır ve taşınmazları ile her türlü mal varlığı, alacak ve hakları, belge ve evrakı Vakıflar Genel Müdürlüğüne bedelsiz olarak devredilmiş sayılır. Kapatılan vakıf yükseköğretim kurumlarının sağlık uygulama ve araştırma merkezleri ve kapatılan diğer kurum ve kuruluşlara ait olan taşınırlar ile her türlü mal varlığı, alacak ve haklar, belge ve evrak Hazineye bedelsiz olarak devredilmiş sayılır, bunlara ait taşınmazlar tapuda resen Hazine adına, her türlü kısıtlama ve taşınmaz yükünden ari olarak tescil edilir. Birinci fıkrada sayılanların her türlü borçlarından dolayı hiçbir şekilde Hazineden veya Vakıflar Genel Müdürlüğünden bir hak ve talepte bulunulamaz. Devire ilişkin işlemler ilgili tüm kurumlardan gerekli yardımı almak suretiyle ilgisine göre Maliye Bakanlığı veya Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yerine getirilir." hükmüne yer verilmiştir.
(3) "Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı, oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine üyeliği veya iltisakı ya da bunlarla irtibatı belirlenen ve ekli listelerde yer almayan özel ve vakıf sağlık kurum ve kuruluşları, özel öğretim kurum ve kuruluşları ile özel öğrenci yurtları ve pansiyonları, vakıflar, dernekler, vakıf yükseköğretim kurumları, sendikalar, federasyonlar ve konfederasyonlar, ilgili bakanlıklarda bakan tarafından oluşturulacak komisyonun teklifi üzerine bakan onayı ile kapatılır. Bu fıkra kapsamında kapatılan kurum ve kuruluşlar hakkında da ikinci fıkra hükümleri uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
27/07/2016 tarih ve 29783 (2.Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 668 sayılı
Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler ile Bazı Kurum ve Kuruluşlara Dair Düzenleme Yapılması Hakında Kanun Hükmünde Kararname'nin "Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirler" başlıklı 2. maddenin 1. ve 4. Fıkrasında ise;
(1) Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen ..... (..... aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olan;
a) Ekli (1) sayılı listede yer alan asker kişiler Türk Silahlı Kuvvetlerinden çıkarılmıştır. Haklarında ayrıca özel kanun hükümlerine göre işlem tesis edilir.
b) Ekli (2) sayılı listede yer alan özel radyo ve televizyon kuruluşları kapatılmıştır.
c) Ekli (3) sayılı listede yer alan gazete ve dergiler ile yayınevi ve dağıtım kanalları kapatılmıştır.
(4) "Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı, oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine aidiyeti veya iltisakı ya da bunlarla irtibatı olan ve ekli (2) ve (3) sayılı listelerde yer almayan özel radyo ve televizyon kuruluşları ile gazete ve dergiler, yayınevi ve dağıtım kanalları, ilgili bakan tarafından oluşturulacak komisyonun teklifi üzerine ilgili bakan onayı ile kapatılır. Bu fıkra kapsamında kapatılan kurum ve kuruluşlar hakkında da üçüncü fıkra hükümleri uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
17.08.2016 tarih ve 29804 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 670 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin "Devir İşlemlerine İlişkin Tedbirler" başlıklı 5. Maddesinin 3 fıkrasında; "Kapatılan kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanallarının bağlı oldukları şirketlerin faaliyetleri sonlandırılarak ticari sicil kayıtları resen terkin edilir. Bunların devralınan varlıkları dışındaki varlıkları da Hazineye bedelsiz devredilmiş sayılır. Bu durumda şirketlere daha önce atanmış kayyımlar tasfiye memuru olarak görevlendirilebilir veya bu şirketlere tasfiye memuru atanabilir. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye ve birinci fıkrada yer alan hususları bu şekilde devralınan varlıklar için de uygulamaya Maliye Bakanlığı yetkilidir." hükmüne yer verilmiştir.
670 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5.maddesine dayanılarak Maliye Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğü tarafından çıkarılan Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnameleri Uyarınca Kapatılan Kurum ve Kuruluşlar Hakkında Yapılacak İş ve İşlemlere İlişkin Çalışma Usul ve Esasları Hakkındaki 2016/1 sayılı genelgenin 1.maddesinde "(1) Bu Genelgenin amacı; 20/7/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan Kanun Hükmünde Kararnameler gereğince kapatılan kurum ve kuruluşlar ile bunların bağlı oldukları tüzel kişilerin veya maliki gerçek kişilerin Hazineye devredilen her türlü taşınır, taşınmaz, malvarlığı, alacak ve hakları, belge ve evrakları ile borç ve yükümlülükleri konusunda yapılacak iş ve işlemler ile bu iş ve işlemleri yürütmekle görevli büro ve komisyonların çalışmalarına ilişkin usul ve esasları belirlemek ve uygulama birliğini sağlamaktır." düzenlemesine yer verilmiş, bu genelgenin "İl KHK İşlemleri Bürosunun yetki ve görevleri" başlıklı 9.maddesinin (e) bendinde ise; dava ve icra takibini yaptırmak görevi bu büronun görevleri arasında sayılmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden, İdare Mahkemesince, 667 ve 668 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameler kapsamında; davacı konumunda bulunan ..... Özel Eğitim Kurumları İşl. Ve Ticaret A.Ş'nin kapatılarak sicil kaydının 21/10/2016 tarihinden ticaret sicilinden silinerek ticaret sicilinden terkin edildiğinin görülmesi üzerine 21/11/2016 tarih ve E:2016/4372,K:2016/4444 sayılı karar ile davacı yönünden dosyanın işlemden kaldırılabilmesi için 2577 sayılı Kanunun 26/1.maddesinde ifade edilen "tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olması hali" şartının gerçekleştiği kanaatine varılarak dava dosyasının işlemden kaldırılmasına karar verildiği, akabinde mahkeme kayıtlarına 07/06/2017 tarihli olarak giren dilekçe ile Ankara 6. İdare Mahkemesinde görülmekte olan toplamda 66 adet dava dosyasına, Maliye Bakanlığı vekili olarak dosya ve UYAP kaydının yapılmasının mahkemeden talep edilmesi üzerine, Maliye Bakanlığı'nın bu dilekçesinin davayı takip etme isteği olarak kabul edilmek suretiyle 2577 sayılı Kanunun 26/1.maddesi uyarınca 23/06/2017 tarihli karar ile dava dosyasının yeniden işleme konulmasına karar verildiği, bu karar ile davacı konumuna gelen Maliye Bakanlığı vekili tarafından 06/10/2017 tarihli beyan dilekçesiyle, idarelerinin 07/06/2017 tarihinde sunduğu dilekçelerinin Ankara İdare Mahkemelerinde kayıtlı olan idari davalara ilişkin olarak, bilgi/belge temini sağlanarak dava dosyasının oluşturulması ve davaların takibi veya takibinden vazgeçilmesine ilişkin yetkili idari birimin tespit edilmesi amacıyla işbu dava dosyasına UYAP kaydının yapılmasına yönelik olduğu, davayı takip etme iradelerinin bulunmadığı, zira söz konusu davaların takibi veya takibinden vazgeçilmesine ilişkin değerlendirme ve karar verme yetkisinin kapatılan kurum ve kuruluş hakkında işlem tesis eden İl KHK İşlemleri Bürolarına ait olduğu, bu hususta taraflarına verilen görevin dava dosyaları oluşturarak, tespit edilecek yetkili İl KHK İşlemleri Bürosuna iletmekten ibaret olduğu belirtilerek mahkemece 23/06/2017 tarihli "dava dosyasının işleme konulmasına" ilişkin ara kararından dönülmesine, Maliye Bakanlığı adına Ağrı Defterdarlığı İl KHK İşlemleri Bürosu tarafından 2577 sayılı Kanunun 26/1. maddesi gereğince yenileme talebinde bulunulduğu takdirde, dava dosyasının işleme konulmasının talep edildiği, ancak idare mahkemesince bu dilekçenin dikkate alınmayarak işin esasına girilerek davanın reddine karar verilmek suretiyle davanın neticelendirildiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık konusu olayda, davacının gerek 07/06/2017 tarihli dilekçesi, gerekse dosyanın işleme konulmasına karar verilmesinden sonra mahkemeye sunulan 06/10/2017 tarihli beyan dilekçesi incelendiğinde, Maliye Bakanlığının iradesinin davayı takibe yönelik olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda, Maliye Bakanlığının işbu davaya sunduğu 07/06/2017 tarihli dilekçesinin davayı takip etme iradesiyle verilmediği, Ankara İdare Mahkemelerinde kayıtlı olan idari davalara ilişkin olarak, bilgi/belge temini sağlanarak dava dosyasının oluşturulması ve davaların takibi veya takibinden vazgeçilmesine ilişkin yetkili idari birimin tespit edilmesi amacına yönelik olduğu, esasında davayı takip noktasında asıl vazifeli birimin İl KHK İşlemleri Bürosu olduğu anlaşılmakla, söz konusu dilekçenin mahkemesince davayı takip etme isteği kabul edilmek suretiyle dosyanın yeniden işleme konulmasında ve bu suretle Maliye Bakanlığının davacı konumuna alınarak davanın sonuçlandırılmasında, 2577 sayılı Kanunun 26/1.maddesi hükmüne aykırılık görüldüğünden, işbu istinafa konu mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Diğer taraftan, dava dosyasının işleme konulmasından sonra, Ağrı Valiliği Defterdarlık KHK İşlemleri İl Bürosu tarafından Ankara Valiliğine hitaben yazılan 08/06/2018 tarih ve 1662 sayılı yazıyla işbu davaya ilişkin vazgeçme olurunun bildirildiği de görülmüştür.
Açıklanan nedenlerle; istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu mahkeme kararının kaldırılmasına; yeniden karar verilmek üzere dava dosyasının Mahkemesine gönderilmesine, Mahkemesince yeniden bir karar verileceğinden bu aşamada yargılama giderleri yönünden ayrıca hüküm kurulmasına yer olmadığına, 2577 sayılı Yasanın 45. maddesinin 5. fıkrası gereğince kesin olmak üzere, 05/02/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)