İSTEMİN ÖZETİ: Davacı vekili tarafından, davacının Ağrı J. Komd. Öz. Hrk. Tb. K.lığı emrinde Jandarma Uzman Çavuş olarak görev yapmakta iken 682 sayılı Genel Kolluk Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 8. maddesinin 6. fıkrası (ü) alt bendi uyarınca meslekten çıkarılma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, 27/09/2018 tarihli ara karar ile davalı idareden, dava dosyası kapsamında 19/10/2016 tarihli Bilgi Alma Tutanağının bulunduğu görülmekle bu aşamada davacının savunmasının alınmasına yönelik bir savunma istem yazısının davacıya tebliğ edilip edilmediği ve yine dosya kapsamında 28/02/2017 tarihli savunma istem yazısı ve buna ilişkin tebliğ-tebellüğ belgesi ve "Savunmamdır" başlıklı savunma yazısı bulunduğu görülmekle davacının başkaca bir savunmasının bulunup bulunmadığı sorulmakla gelen cevabi yazıda; bilgi alma tutanağı ve "savunmamdır" başlıklı yazılar dışında davacının başkaca bir savunmasının bulunmadığı hususunun bildirildiği görülmekte olup, belirtilen durum karşısında davacının soruşturma aşamasında usulüne uygun savunmasının alınmadığı, daha sonra tebliğ edilen savunma istem yazısının usulüne uygun ilk savunmaya yönelik olarak değerlendirilmesi gerektiği, bu kapsamda "son savunma" olarak değerlendirilecek nitelikte ayrıca yazılı ve sözlü savunma yapması hususunda yeni bir çağrı yapılmadığı ve son savunmasının alınmadığı, yukarıda sözü edilen mevzuat hükümleri uyarınca hakkında meslekten çıkarma cezası teklif edilen davacı hakkında son savunması alınmadan tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle iptali yönündeki Erzurum 1. İdare Mahkemesi'nin 25/10/2018 gün ve E:2017/3110, K:2018/1713 sayılı kararının; davalı idare tarafından, 682 sayılı KHK'nin Geçici 1/2 maddesi uyarınca olaya uygulandığı, atılı fiilin, olayın işlendiği tarihte yürürlükte olan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 8 nci maddesi gereğince de meslekten çıkarma cezasını gerektirdiği, idari soruşturmanın bu hükme binaen başlatıldığı, öngörülen tüm sürelere uyulduğu, savunma süresinin eksiksiz verildiği, buna ilişkin yazının davacıya tebliğ edildiği, davacının atılı fiili gerçekleştirdiğini bizzat ve kendi el yazısıyla ikrar ettiği, tüm delillerin itina ile toplandığı, disiplin soruşturmasının her safhasında ilgili mevzuat hükümlerinin harfiyen uygulandığı, aynı birlikte görevli J. Uzm. Çvş. S.C.'ın içtima alanında, bölük komutanının emriyle eğitim ve güçlendirme amaçlı, tek başına, teçhizatlı yürütülmesini videoya çekip sosyal paylaşım sitelerinde kamuoyunda amacı dışında algılanmasına neden olacak şekilde paylaşan davacının; video sırasında söyledikleriyle mesleğin onur ve saygınlığını zedeleyici yanlış bir algı oluşmasına neden olduğuna kanaat getirildiğinden davacının "meslekten çıkarma" disiplin cezası ile tecziyesine karar verildiği, işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülerek kaldırılmasıve davanın reddine karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: İstinafa konu kararın hukuka uygun olduğu ileri sürülerek istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesince işin gereği görüşüldü:
Dava; Ağrı J. Komd. Öz. Hrk. Tb. K.lığı emrinde Jandarma Uzman Çavuş olarak görev yapan davacının 682 sayılı Genel Kolluk Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 8. maddesinin 6. fıkrası (ü) bendi uyarınca meslekten çıkarılma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan 23.01.2017 tarih ve 29957 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 8/6-ü maddesinde; "Mesleğin onur ve saygınlığını zedeleyici veya amir ya da üstlerinin eylem ve işlemlerini olumsuz yönde eleştirici nitelikte tek başına veya topluca bildiri dağıtmak ya da basın, haber ajansları, radyo ve televizyon kurumları ve diğer iletişim kanalları vasıtasıyla kamuoyuna yönelik bilgi, yazı ve demeç vermek" fiili, meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmış, 20/1-a-2 maddesinde; "İl jandarma disiplin kurulu il jandarma, ilçe jandarma ve geçici bölge komutanlıklarındaki; Uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve sözleşmeli erlere tüm disiplin cezalarını...vermeye yetkilidir." hükmüne, 21/1-a maddesinde; "Jandarma teşkilatı disiplin kurullarınca verilen kararlardan; a) İl jandarma disiplin kurulunun meslekten çıkarma cezası dışındaki kararları valinin onayıyla; meslekten çıkarma cezası kararları valinin önerisi, Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakanın onayıyla... kesinleşir." hükmüne yer verilmiş, "Savunma Hakkı" başlıklı 31. maddesinde; "(1) Disiplin amirleri veya disiplin kurulları tarafından savunma alınmadan disiplin cezası verilemez. (2) Disiplin amirince veya yetkili disiplin kurulu başkanı ya da görevlendireceği kurul üyelerinden biri tarafından ilgiliden savunma istenir. Savunma için verilen süre yedi günden az olamaz. Süresi içinde savunmasını yapmayan personel, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır. (3) Hakkında disiplin soruşturması yapılan personel, ikinci fıkra gereğince kendisinden savunma istenmesinden itibaren soruşturma evrakını inceleme hakkına sahiptir. (4) Hakkında meslekten çıkarma cezası veya Devlet memurluğundan çıkarma cezası istenen personel, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptir." hükmüne yer verilmiş, "Geçiş hükümleri" başlıklı Geçici 1. maddesinin 2. fıkrasında; "Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihte devam etmekte olan disiplin soruşturmaları ile ilgili olarak bu Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uygulanır." hükmü yer almış, anılan Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabulüne Dair 7068 sayılı Kanun'un "Geçiş hükümleri" başlıklı Geçici 1. maddesinin 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 45. maddesi ile değişik 2. fıkrasında; "2/1/2017 tarihli ve 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği 23/1/2017 tarihinde devam etmekte olan disiplin soruşturmaları ile ilgili olarak; a) Bu Kanunun usule, yetkili disiplin amiri ve yetkili disiplin kurullarına ilişkin hükümleri derhal uygulanır. b) Bu Kanun yürürlüğe girmeden önce personelin tabi olduğu disiplin mevzuatının ceza hükümleri ile bu Kanunun ceza hükümlerinin farklı olması halinde personelin lehine olan hükümler uygulanır. " hükmüne yer verilmiştir.
6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Kanunu'nun "Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası" başlıklı 13. maddesinde silahlı kuvvetlerden ayırma işleminin usul ve esasları belirtilerek aynı Kanunun "Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren disiplinsizlikler" başlıklı 20. maddesinin 1/c bendinde; "Hizmete engel davranışlarda bulunmak: Devletin ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarına zarar verecek nitelikte tutum ve davranışlarda veya ağır suç veya disiplinsizlik teşkil eden fiillerde bulunmaktır." fiili Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren disiplinsizlikler arasında sayılmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden; Ağrı J. Komd. Öz. Hrk. Tb. K.lığı emrinde Jandarma Uzman Çavuş olarak görev yapan davacı hakkında, 06/10/2016 tarihinde Ağrı JÖH Tabur Komutanlığında görevli J. Uzm. Çvş. S.Ç.'ın içtima alanında Bölük Komutanı emriyle eğitim ve güçlendirme amaçlı, tek başına, teçhizatlı yürütülmesini videoya çekip sosyal paylaşım sitelerinde kamuoyunda amacı dışında algılanmasına neden olacak şekilde yayımlandığının öğrenilmesi üzerine disiplin soruşturmasına başlanıldığı, soruşturma sonucunda; davacının video sırasında söyledikleriyle mesleğin onur ve saygınlığını zedeleyici yanlış bir algı oluşmasına neden olduğuna ve bu suretle 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında KHK'nin 8/6-ü maddesinde; "Mesleğin onur ve saygınlığını zedeleyici veya amir ya da üstlerinin eylem ve işlemlerini olumsuz yönde eleştirici nitelikte tek başına veya topluca bildiri dağıtmak ya da basın, haber ajansları, radyo ve televizyon kurumları ve diğer iletişim kanalları vasıtasıyla kamuoyuna yönelik bilgi, yazı ve demeç vermek" fiilini işlediğine kanaat getirildiğinden davacının "meslekten çıkarma" cezası ile tecziyesinin teklif edildiği, İl Jandarma Disiplin Kurulu'nun 24/03/2017 tarih ve 2017/6 Esas sayılı kararı ile meslekten çıkarma cezası ile tecziyesine karar verildiği, Ağrı Valiliği'nin 06/04/2017 tarihli oluru üzerine, Jandarma Genel Komutanlığı (Yüksek Disiplin Kurulu)'na hitaben yazılan 30/04/2017 tarihli yazı ile meslekten çıkarma cezası kararının değerlendirilmesinin istenildiği, bu kararın yüksek disiplin kurulunca uygun görülmesi ve İçişleri Bakanı'nın 18.08.2017 tarih ve 2017-3 sayılı onayı ile onaylanması üzerine cezanın kesinleştiği ve davacının ilişiğinin kesildiği anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; ilgililerin soruşturma esnasında savunmalarının alınmasının zorunlu olmadığı, soruşturma esnasında savunmanın alınabileceği gibi yetkili disiplin amiri veya disiplin kurulunca da savunma alınabileceği, meslekten çıkarma cezalarında ise soruşturmacı tarafından savunma alınmış olsa bile yetkili disiplin kurulunca ilgiliye savunmaya ilişkin mevzuatta öngörülen hakları da hatırlatılmak suretiyle ilgilinin savunmasının alınmasının gerektiği, meslekten çıkarma cezalarında yetkili disiplin kurulunun il jandarma disiplin kurulu olduğu, Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun kararının ise il jandarma disiplin kurulu kararına ilişkin görüş olduğu, bu nedenle ilgilinin savunmasının il jandarma disiplin kurulu tarafından alınmasının gerektiği, Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunca ayrıca savunma alınmasına gerek olmadığı sonucuna varılmaktadır.
İdare mahkemesince, davacının soruşturma aşamasında usulüne uygun savunmasının alınmadığı, daha sonra tebliğ edilen savunma istem yazısının usulüne uygun ilk savunmaya yönelik olarak değerlendirilmesi gerektiği, bu kapsamda "son savunma" olarak değerlendirilecek nitelikte ayrıca yazılı ve sözlü savunma yapması hususunda yeni bir çağrı yapılmadığı ve son savunmasının alınmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiş ise de; davacıya 28/02/2017 tarihinde tebliğ edilen Ağrı Valiliği İl Jandarma Disiplin Kurulu Başkanlığı'nın 28/02/2017 tarih ve 2017/608231 sayılı ve savunma konulu yazısı ile davacıdan usulüne uygun olarak savunmasının istenildiği, davacı tarafından savunmasının verildiği, Ağrı İl Jandarma Disiplin Kurulu'nun 24/03/2017 tarih ve 2017/6 Esas sayılı kararı ile de davacının meslekten çıkarma cezası ile tecziyesine karar verildiği, davacıya mevzuatta öngörülen usule uygun olarak savunma hakkının kullandırıldığı görülmektedir.
Olayda; davacıya isnat olunan eylemin dosyada yer alan tahkikat raporu ve davacının kendi ifadesindeki ikrarı ile de sabit olduğu açıktır.
Davacı tarafından; eylem tarihinden sonra yürürlüğe giren KHK uyarınca hakkında meslekten çıkarma cezası uygulandığı iddia edilmekte ise de, 682 sayılı KHK'nın dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan "Geçiş hükümleri" başlıklı Geçici 1. maddesinin 2. fıkrasında; "Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihte devam etmekte olan disiplin soruşturmaları ile ilgili olarak bu Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uygulanır." hükmü uyarınca işlem tesis edilmiş olduğu, dava devam ederken yürürlüğe giren 682 sayılı KHK'nın Kabulüne Dair 7068 sayılı Kanun'un "Geçiş hükümleri" başlıklı Geçici 1. maddesinin 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 45. maddesi ile değişik 2. fıkrasında; 682 sayılı KHK'nın yürürlüğe girdiği 23/1/2017 tarihinde devam etmekte olan disiplin soruşturmaları ile ilgili olarak; Bu Kanun yürürlüğe girmeden önce personelin tabi olduğu disiplin mevzuatının ceza hükümleri ile bu Kanunun ceza hükümlerinin farklı olması halinde personelin lehine olan hükümlerin uygulanacağı düzenlendiğinden; eylem tarihi itibarıyla davacının tabi olduğu 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Kanunu'nun 20/1-c maddesi ve işlem tarihi itibarıyla 682 sayılı KHK'nın 8/6-ü maddesi davacının sabit olan eyleminin meslekten çıkarma cezası ile tecziyesini düzenlemiş olduğundan bu hususun dava konusu işlemi tek başına sakatlamayacağı, davacının meslekten çıkarma cezası ile tecziyesine ilişkin dava konusu işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle; istinaf başvurusunun kabulüne, Erzurum 1. İdare Mahkemesi'nin 25/10/2018 gün ve E:2017/3110, K:2018/1713 sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine, aşağıda dökümü yazılı yargılama giderinden ilk derece aşamasına ait 221,90-TL’nin davacı üzerinde bırakılmasına, istinaf aşamasına ait 38,50-TL yargılama giderinin ve yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.700,00-TL vekalet ücretinin davacı tarafından davalı idarelere ödenmesine, 492 sayılı Harçlar Kanununun 13/j maddesi uyarınca Genel Bütçeye dahil idarelerin bu Kanunun (1) ve (3) sayılı tarifelerine göre bütün işlemlerinin harçtan müstesna olması nedeniyle davalı idarelerden alınmayan 98,10-TL istinaf yoluna başvurma harcının aynı maddenin devamında yer alan "Yukarıdaki işlemlerin hesaplanacak harçlarının Genel Bütçeye dahil idarelerin haklılığı nispetinde karşı taraftan tahsiline ilgili merciince karar verilir" hükmü gereği davacıdan tahsili için Mahkemesince ilgili merci'e müzekkere yazılmasına, artan posta avansının karar kesinleştikten sonra mahkemesince taraflara iadesine, bu kararın tebliğinden itibaren 30 (otuz)gün içinde Danıştay’a temyiz yolu açık olmak üzere, 28/02/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)