(2709 S. K. m. 125) (2577 S. K. m. 7, 10, 45) (6245 S. K. m. 27, 28, 33)
İSTEMİN ÖZETİ: Dava, Samsun ili, .... Belediye Başkanlığı, Fen İşleri Müdürlüğü bünyesinde teknik hizmetler sınıfına dahil kadroda tekniker olarak görev yapan davacı tarafından, ... Mahallesi ve Canik ilçesindeki mahallelerde 09/11/2015 tarihinden bu yana yerine getirmiş olduğu kontrollük hizmetleri karşılığında, tarafına ek özel hizmet tazminatı (arazi tazminatı) ve geçici görev yolluğu ödenmesi talebiyle yapmış olduğu 25/05/2017 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile geriye dönük 09/11/2015 tarihinden itibaren ödenmeyen geçici görev yolluğu ve ek özel hizmet tazminatının (arazi tazminatı) yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Samsun 2. İdare Mahkemesi Hakimliği'nin 25/02/2019 gün ve E:2017/1538, K:2019/241 Sayılı kararıyla; geçici görev yolluğu yönünden; olayda, ... Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü kadrosunda tekniker olarak görev yapan davacının, 09/11/2015-05/01/2017 tarihleri arasında .... ilçesine bağlı .... Mahallesinde görevlendirme suretiyle çalıştığı, davalı idare tarafından davacıya verilecek geçici görev yolluğunun Samsun Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odasından bildirilen rayiç taşıma ücreti esas alınarak hesaplandığı ve davacıya bildirildiği, ancak davacının minibüs tarifesi mesai saatlerine uymadığından bahisle verilen ücreti kabul etmediği, davalı idare tarafından hesaplanarak davacı adına tahakkuk ettirilen söz konusu geçici görev yolluğunun yol masrafı ile gündelikten oluştuğu ve Harcırah Kanunu hükümlerine uygun olarak hesaplanan miktarın 1/3'ü olarak uygulandığı dikkate alındığında, dava konusu işlemin davacının geçici görev yolluğu ödenmesi talebinin reddine ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı, ek özel hizmet tazminatına (arazi tazminatı) ilişkin kısma gelindiğinde ise; Mahkemenin 28/05/2018, 05/07/2018 ve 11/09/2018 tarihli ara kararlarıyla; .... Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü bünyesinde tekniker olarak görev yapan davacının, nerelerde, hangi tarihler arasında, hangi süreyle ve hangi görevlerle görevlendirildiğinin sorularak, görevlendirilme yazıları, yapılacak görevler listesi ve davacının haftalık faaliyet raporlarının gönderilmesinin istenilmesi üzerine, davacı ve davalı idarece dava dosyasına sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacının 09/11/2015 tarihinde Fen İşleri Müdürlüğü'nün Başalan Mahallesinde yapmış olduğu çalışmalar için kontrolör olarak görevlendirildiği, 05/01/2017 tarihinde .... Mahallesindeki görevlendirmesinin iptal edilerek ... ilçesinin mahallelerinde davalı idareye ait boya ve sıva malzeme dağıtım işleri ile boya yapım işlerinin takip ve kontrolünü yapmak üzere görevlendirildiği, son olarak 08/05/2017 tarihinden itibaren ise görev yerinin Fen İşleri Müdürlüğü şantiyesi olarak belirlendiği, bu durumda, davacının inşaat teknikeri olarak anılan tarihlerde .... Mahallesi ile Canik ilçesinin muhtelif mahallelerinde arsa incelemesi, aplikasyon, boya yapım işleri ile dağıtım işlerini takip, boya ve sıva yapılacak binalar ile malzeme verilecek binaları tespit, inşaat fiziki tespit ve inceleme, inşaat kontrollüğü gibi görevler yürüttüğü ve bu görevlerin ilgili mevzuat hükmünde öngörülen "arazi, şantiye, inşaat... gibi açık çalışma mahallerinde fiilen çalışma" kapsamında bulunduğu açık olup, davacıya bu görevleri nedeniyle 2016/10344 Sayılı Bakanlar Kurulu kararının ek II sayılı cetvelin E bölümünün 6. maddesi uyarınca ek özel hizmet tazminatı ödenmesi gerektiği, öte yandan,.... Belediye Başkanlığı, Fen İşleri Müdürlüğü bünyesinde inşaat teknikeri olarak görev yapan davacının, kendisine ödenmeyen ek özel hizmet tazminatları yönünden başvurudan önceki (ek özel hizmet tazminatlarının 3'er aylık dönemlerin sonunda ödendiği de gözetildiğinde) son ödememe tarihi olan 05/04/2017 tarihinde başlayan dava açma süresinin 11. madde gereğince 25/05/2017 tarihinde durduğu, idarenin söz konusu başvuruya 60 günlük sürede cevap vermemesi üzerine başvurunun 25/07/2017 tarihinde zımnen reddedilmiş sayıldığı, zımni ret işleminin iptali ve yoksun kalınan parasal hakların ödenmesi istemiyle 20/09/2017 tarihinde bakılmakta olan davanın açıldığı, bu durumda, ek özel hizmet tazminatlarının verilmesi istemiyle idareye başvurunun yapıldığı 25/05/2017 tarihinden geriye doğru altmış gün içindeki ilk uygulama tarihinden itibaren 120 gün içinde dava açılmadığından, dava tarihinden geriye doğru 120 günlük süreyi aşan parasal hak talepleri (2015 ve 2016 yılı ile 2017 yılı Ocak, Şubat ve Mart aylarına ilişkin ek özel hizmet tazminatları) yönünden davanın süreaşımı nedeniyle esasının incelenmesine olanak bulunmadığı, davacının, dava tarihinden geriye doğru 120 günlük süre içinde kalan ilk uygulama işlemi tarihinden itibaren kaynaklanan parasal hak talepleri yönünden ise, davacının fiilen açık mahallerde görev yaptığı günlere ilişkin hesaplanacak ek özel hizmet tazminatlarının yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin davacının geçici görev yolluğu ödenmesi talebinin reddine ilişkin kısmı yönünden davanın reddine, dava konusu işlemin dava tarihinden geriye doğru 120 günlük süre içinde kalan ilk uygulama tarihinden itibaren ek özel hizmet tazminatı ödenmesi talebinin reddine yönelik kısmının iptaline, davacının tazmin talebinin kısmen kabulüyle dava tarihinden geriye doğru 120 günlük süre içinde kalan uygulama işlemi tarihinden itibaren hak ettiği ek özel hizmet tazminatlarının; dava tarihinden (dava tarihinden sonra tahakkuk edenlerin ise tahakkuk tarihinden) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine, dava konusu işlemin dava tarihinden geriye doğru 120 günü aşan süre içinde kalan uygulama işleminden kaynaklanan ek özel hizmet tazminatlarının ödenmesi talebinin reddine yönelik kısmı ile bu kısma denk gelen parasal hak talebi yönünden (2015, 2016 yılı ile 2017 yılı Ocak, Şubat, Mart ayına ilişkin ek özel hizmet tazminatları) davanın süreaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafından; görev yerine mutad taşıtlar ile ulaşım imkanı olmadığından kendi imkanlarıyla, özel araç veya taksi ile gitmek zorunda kalarak maaşının önemli bir bölümünü işyerine ulaşım için harcamak zorunda bırakıldığı, davalı belediye tarafından şahsına ek özel hizmet tazminatı ödenmeyeceği şeklinde bir bildirim yapılmadığı, kendisinin fiilen çalışmaya devam ettiği sürede bu tazminata hak kazandığını öğrendiği tarihte idareye başvuruda bulunduğu, davanın süresinde açıldığı ileri sürülerek mahkeme kararının, süre aşımı ve esastan redde ilişkin kısımlarının istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali ile davanın kabulüne karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
Karar veren Samsun Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi'nce dava dosyası 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi hükümleri doğrultusunda incelenerek işin gereği görüşüldü:
KARAR: Dava, Samsun ili, .... Belediye Başkanlığı, Fen İşleri Müdürlüğü bünyesinde teknik hizmetler sınıfına dahil kadroda tekniker olarak görev yapan davacı tarafından, ... Mahallesi ve Canik ilçesindeki mahallelerde 09/11/2015 tarihinden bu yana yerine getirmiş olduğu kontrollük hizmetleri karşılığında, tarafına ek özel hizmet tazminatı (arazi tazminatı) ve geçici görev yolluğu ödenmesi talebiyle yapmış olduğu 25/05/2017 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile geriye dönük 09/11/2015 tarihinden itibaren ödenmeyen geçici görev yolluğu ve ek özel hizmet tazminatının (arazi tazminatı) yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İstinaf başvurusuna konu Samsun 2. İdare Mahkemesi Hakimliği'nin 25/02/2019 gün ve E:2017/1538, K:2019/241 Sayılı kararının, dava konusu işlemin dava tarihinden geriye doğru 120 günü aşan süre içinde kalan uygulama işleminden kaynaklanan ek özel hizmet tazminatlarının ödenmesi talebinin reddine yönelik kısmı ile bu kısma denk gelen parasal hak talebi yönünden (2015, 2016 yılı ile 2017 yılı Ocak, Şubat, Mart ayına ilişkin ek özel hizmet tazminatları) davanın süreaşımı nedeniyle reddine ilişkin kısmı hakkında istinaf dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın anılan kısmının kaldırılmasına neden olacak mahiyette görülmediğinden, kararın anılan kısmına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddi gerekmektedir.
Kararın geçici görev yolluğuna ilişkin kısmına gelince;
2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinde; dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğuna işaret edilmiş, 10. maddesinde ise, ilgililerin, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabileceği, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, ilgililerin altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştay, idare ve vergi mahkemelerinde dava açabileceği, altmış günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgilinin bu cevabı, istemin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebileceği, bu takdirde dava açma süresinin işlemeyeceği, ancak bekleme süresinin başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemeyeceği, dava açılmaması veya davanın süre yönünden reddi hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açılabileceği hükme bağlanmıştır.
Davaya konu edilecek idari işlemler, ilgilinin idareye başvurusu üzerine tesis edilebileceği gibi idarece kendiliğinden de tesis edilmiş olabilir. Ortada idarece kendiliğinden tesis edilmiş bir işlem yoksa ilgilinin dava açma hakkından ve bu hakkın süresinde kullanılması gereğinden de söz edilemez. Böyle bir durumda ilgililerin, kanunda aksine bir hüküm olmadıkça 2577 Sayılı Kanun'un 10. maddesine göre idareye başvurarak işlem tesis ettirmeleri ve bu işleme karşı anılan Kanun'un 7. ve 10. maddelerinde belirtilen süreler gözetilerek dava açmaları mümkündür.
Öte yandan, 6245 Sayılı Harcırah Kanunu'nun 27. maddesinde "Yurt içinde yol masrafı, muayyen tarifeli nakil vasıtaları ile seyahatte, bu kanuna bağlı (1) sayılı cetvelin birinci sütununda yazılı makam ve sıfatlar ile vazifeli aylık veya ücret tutarlarına göre aynı cetvelin ikinci sütununda yazılı mevkiin tarife üzerinden bilet parası ve muayyen tarifeli olmıyan nakil vasıtalarıyla seyahat halinde ise 3 numaralı sütunda gösterilen nakil vasıtalarına göre ihtiyar olunan hakiki masraftan terekküp eder." hükmüne yer verilmiş, 27. maddeye bağlı (1) sayılı cetvelin 2. sırasında yurt içinde yol masrafının aylık dereceleri 1 olan memur ve hizmetliler ile 33. maddenin (b) bendine dahil olanların "Mutat ve ekonomik olan taşıtlara ait yol masrafı ve icap ve zaruret halinde kullanılacak diğer taşıtlara göre hakiki yol masrafı"ndan oluştuğu düzenlemesine, 28. maddede ise "Memuriyet mahalli içinde taşıt ile gidilmesi gereken bir yere görev ile gönderilenlerin (48. madde kapsamına girenler hariç yol masrafı mutat olan taşıt aracına göre yapılacak gerçek masraf üzerinden verilir.
Acele ve zorunlu hallerde, daire amirinin onayı ile, mutat taşıt dışındaki araçlarla gidilmesi halinde bu taşıt için yapılan masraf yol masrafı olarak ödenir" düzenlemesine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, .... Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü kadrosunda tekniker olarak görev yapan davacının, 09/11/2015-05/01/2017 tarihleri arasında Canik ilçesine bağlı .... Mahallesinde görevlendirme suretiyle çalıştığı, davacının, 09/11/2015- 05/01/2017 tarihleri arasında, Başalan Mahallesinde geçici olarak görevlendirildiği, 2016 yılı Ocak, Şubat Mart, Nisan, Mayıs ile Haziran Temmuz, Ağustos, Eylül ayları için 15.06.2016 ve 21.10.2016 tarihli yazılar ile geçici görev yolluğu bildiriminde bulunduğu, davacının ise anılan bildirimlere karşılık, söz konusu ücretlerin eksik ödendiğinden bahisle belirtilen ödemeyi kabul etmediğini belirterek geçici görev yolluğu bildirimlerini belirtilen tarihlerde imzaladığı görülmekte olup, dolayısıyla davacının söz konusu aylara ilişkin geçici görev yolluğunun eksik ödendiğinden, bildirimleri imzaladığı 15.06.2016 ve 21.10.2016 tarihleri itibariyle haberdar olduğu anlaşıldığından, en geç bu tarihlerden itibaren yasal 60 günlük süre içinde dava açılması gerekirken, bu tarihlerden çok sonra yapılan 25/05/2017 tarihli başvurunun zımnen reddi üzerine 20.09.2017 tarihinde açılan davada, bahsedilen aylara ilişkin geçici görev yolluğu yönünden davanın süresinde açılmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan, Dairemizce yapılan 06.12.2019 tarihli ara kararı ile davalı idareden, 2015 yılı Kasım ve Aralık ayları ile 2016 yılı Ekim, Kasım, Aralık ve 2017 yılı Ocak ayı için aynı şekilde davacıya geçici görev yolluğu bildiriminde bulunulup bulunulmadığı, bulunulmuş ise davacıya hangi tarihte tebliğ edildiğinin sorulması üzerine davalı idarece verilen yanıtta, söz konusu aylar için davacıya geçici görev yolluğu bildiriminde bulunulmadığı bildirilmiş olup, davacının geçici görevlendirme işlemlerinde yolluksuz veya yevmiyesiz ibaresi de bulunmadığından, bu aylara ilişkin olarak davanın süresinde açıldığı görülmekle, işin esasına yönelik değerlendirme yapıldığında; davacının geçici görevlendirme işlemlerinde, ulaşımının kendi imkanları ile sağlanacağının belirtildiği, dosyadaki bilgi ve belgelerden de;.... Belediye Evleri Mahallesi ile ... Mahallesi arasında 31 km mesafe bulunduğu, resmi tarifeli yolcu taşıma aracı bulunmadığı, dosyada mevcut .... Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odası yazısından, .... Muhtarlar Derneği durağından, ... Mahallesine sabah ilk minibüsün saat 11.00 da kalktığı, öğleden sonra ....Mahallesinden Samsun Merkeze minibüs servis hizmetinin bulunmadığı belirtildiğinden, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri de dikkate alındığında, mutat vasıta olmayan .... Mahallesine görevlendirilen ve geçici görevlendirme işlemlerinde de, ulaşımının kendi imkanları ile sağlanacağı belirtilen davacıya, özel otomobille gitmek için yaptığı masraf kaleminin ilgili mevzuatına göre hesaplanarak ödenmesi hukuka ve hakkaniyete uygun olacağından, aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, bu kısım yönünden davanın reddi yolunda verilen Mahkeme kararında da hukuki isabet görülmemiş olup; Anayasanın 125. maddesi gereğince, işlemden kaynaklanan zararın idarece karşılanması gerektiğinden, bu kısma ilişkin geçici görev yolluğunun, yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerekmektedir.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle, Samsun 2. İdare Mahkemesi Hakimliği'nin 25/02/2019 gün ve E:2017/1538, K:2019/241 Sayılı kararının, dava konusu işlemin dava tarihinden geriye doğru 120 günü aşan süre içinde kalan uygulama işleminden kaynaklanan ek özel hizmet tazminatlarının ödenmesi talebinin reddine yönelik kısmı ile bu kısma denk gelen parasal hak talebi yönünden (2015, 2016 yılı ile 2017 yılı Ocak, Şubat, Mart ayına ilişkin ek özel hizmet tazminatları) davanın süreaşımı nedeniyle reddine ilişkin kısmı hakkında davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine, kararın, davanın reddine ilişkin; 2016 yılı Ocak, Şubat Mart, Nisan, Mayıs ile Haziran Temmuz, Ağustos, Eylül aylarına ilişkin geçici görev yolluğu hakkında yapılan istinaf başvurusunun yukarda belirtilen gerekçeyle reddine, 2015 yılı Kasım ve Aralık ayları ile 2016 yılı Ekim, Kasım, Aralık ve 2017 yılı Ocak aylarına ilişkin geçici görev yolluğu yönünden ise davacının istinaf başvurusunun kabulüyle, kararın bu kısmının kaldırılmasına, bu kısım yönünden dava konusu işlemin iptali ve davanın kabulüyle anılan aylara ilişkin geçici görev yolluğunun idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine, neticeten dava kısmen iptal, kısmen ret ile sonuçlandığından, dava ve istinaf aşamasında davacı tarafça yapılan 340,55- TL yargılama giderinin haklılık durumuna göre ve takdiren 170,00 TL'lik kısmının davalı idare tarafından davacıya verilmesine, kalan kısmının davacı üzerinde bırakılmasına, artan posta avansının re'sen davacıya iadesine, 03.01.2020 tarihinde oybirliği ile kesin olarak karar verildi. (¤¤)