(670 S. KHK. m. 5) (675 S. KHK. m. 16)
İstemin Özeti: Davacı tarafından 14/11/2012-21/07/2016 tarihleri arasında çalıştığı Y.B. Ortaöğretim Okulu'nun FETÖ/PDY ile ilgisi olduğundan kapatılmasını takip eden süreç içerisinde 21/07/2016 tarihinde işten çıkarıldığından bahisle Temmuz ayı içerisinde tarafına ödenmeyen maaş ve tazminatının ödenmesi talebiyle yaptığı 22.08.2016 tarihli başvurusunun reddine ilişkin 18/04/2018 tarih ve 2520 Sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada, işlemin iş sözleşmesinin feshinden kaynaklı maaş ve tazminat talebine dayandığı, idarenin tek taraflı tasarrufundan kaynaklı olarak feshedilmiş olsa da sözleşmenin feshi niteliğinde olduğu, dava konusu edilen işleme ilişkin olarak ise salt tarih ve sayısının olmasının idari işlem olarak kabulü için yeterli unsur olmadığı, ayrıca idari işlemin idari fonksiyon ve kamu gücü unsurlarını içinde bulundurması gerektiği, oysa işlemin tarafların karşılıklı özgür ve serbest iradelerine dayalı olarak aktedilen sözleşmenin feshinden kaynaklı olduğu, malvarlığı ve şahıs varlığı hakkı kapsamında görüm ve çözümünün adli yargının görev alanına girdiği sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın görev yönünden reddi yolunda Bursa 1. İdare Mahkemesince verilen 06/06/2018 tarih ve E:2018/557, K:2018/856 Sayılı kararın, davalı idarece tek taraflı kamu gücü kullanılarak idari işlem tesis edildiği iddialarıyla kaldırılması ve işin esası hakkında yeniden karar verilmesi davacı tarafından istenilmektedir.
Savunmanın Özeti: Savunma verilmemiştir.
Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Onuncu İdare Dava Dairesi'nce gereği görüşüldü:
KARAR: Dava, Davacı tarafından 14/11/2012-21/07/2016 tarihleri arasında çalıştığı Y.B. Ortaöğretim Okulu'nun FETÖ/PDY ile ilgisi olduğundan kapatılmasını takip eden süreç içerisinde 21/07/2016 tarihinde işten çıkarıldığından bahisle Temmuz ayı içerisinde tarafına ödenmeyen maaş ve tazminatının ödenmesi talebiyle yaptığı 22.08.2016 tarihli başvurunun reddine ilişkin 18/04/2018 tarih ve 2520 Sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
17.8.2016 tarihli ve 29804 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanıp yürürlüğe giren 670 Sayılı KHK'nin "Devir işlemlerine ilişkin tedbirler" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasıyla, 20.7.2016 tarihli ve 2016/9064 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan Kanun Hükmünde Kararnameler gereğince kapatılan ve Vakıflar Genel Müdürlüğü veya Hazineye devredilen kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanallarının her türlü taşınır, taşınmaz, malvarlığı, alacak ve hakları ile belge ve evraklarının (devralınan varlık) her türlü tespit işlemini yapmaya, kapsamını belirlemeye, idare etmeye, avans dahil her türlü alacak, senet, çek ve diğer kıymetli evraka ilişkin olarak dava ve icra takibi ile diğer her türlü işlemi yapmaya, devralınan varlıklarla ilgili olup, kanaat getirici defter, kayıt ve belgelerle tesvik edilen borç ve yükümlülükleri tespite ve hiçbir şekilde devralınan varlıkların değerini geçmemesi, ek mali külfet getirmemesi, kefaletten doğmaması ve Fethullaçı Terör Örgütü (FETÖ/PDY)'ne aideyeti, iltisakı veya irtibatı olmayan kişilerle gerçek mal veya hizmet ilişkisine dayanması şartıyla bu varlıkların değerlendirilmesi suretiyle bunları uygun bir takvim dahilinde ödemeye, kapatılan kurum ve kuruluşların taahhüt ve garanti ettiği ancak vermediği mal ve hizmet bedellerinin ödemesini durdurmaya veya ödemeye, tahsili mümkün olmadığı anlaşılan veya tahsilinde ve takibinde yarar bulunmayan hak ve alacaklar ile taahhüt ve garantilerin tahsilinden vazgeçmeye, her türlü sulh işlemini yapmaya, devralınan varlıklarla ilişkili kredi veya gerçek bir mal veya hizmet ilişkisine dayanan borçlar nedeniyle konulmuş ve daha önce kaldırılmış takyidatları kredinin veya borcun ödenebilmesini sağlamak amacıyla kaldırıldığı andaki koşullarla tekrar koydurmaya ve ihyaya, menkul rehinleri dikkate almaya, devralınan varlıklara konulan takyidatların sınırlarını belirlemeye ve kaldırmaya, finansal kiralama dahil sözleşmelerin feshine veya devamına karar vermeye, devralınan varlıkların idaresi, değerlendirmesi, elden çıkarılması için gerekli her türlü tedbiri almaya, gerektiğinde devralınan varlıkların tasfiyesi veya satışı amacıyla uygun görülen kamu kurum ve kuruluşlarına devretmeye, devir kapsamında olmadığı belirlenen varlıkları iadeye, kapatılanların gerçek kişiye ait olması halinde devralınacak varlıkların kapsamını belirlemeye, tereddütleri gidermeye, uygulamaları yönlendirmeye, bütün bu işlemleri yapmak amacıyla usul ve esasları belirlemeye, vakıflar yönünden Vakıflar Genel Müdürlüğü, diğerleri yönünden Maliye Bakanlığı yetkili kılınmış; 4. fıkrasıyla, 1. fıkra kapsamında tespite konu edilebilecek borç ve yükümlülüklere ilişkin olarak hak iddiasında bulunanlarca bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altmış günlük hak düşürücü süre içerisinde ilgili idaresine kanaat getirici defter, kayıt ve belgelerle müracaat edilmesi öngörülmüş; bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra yapılacak kapatma işlemlerinde ise altmış günlük sürenin kapatma tarihinden itibaren başlaması esası benimsenmiştir.
Öte yandan, 29.10.2016 tarihli ve 29872 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 675 Sayılı KHK'nin "Dava ve takip usulü" başlıklı 16. maddesiyle;
-Ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnameler gereğince kapatılan kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanalları ile bunların sahibi gerçek veya tüzel kişiler aleyhine 17.8.2016 tarihinden önce açılan davalar ile bu kapsamda Hazine ile Vakıflar Genel Müdürlüğüne husumet yöneltilen davalarda mahkemelerce, 670 Sayılı KHK'nin 5. maddesi uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle red kararı verilmesi,
-Ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnameler gereğince kapatılan kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanalları ile bunların sahibi gerçek veya tüzel kişiler veya kapatılma ya da resen terkin üzerine Maliye Bakanlığı ile Vakıflar Genel Müdürlüğü aleyhine 17.8.2016 tarihi dahil bu tarihten sonra açılan davalar ile icra ve iflas takipleri hakkında da 670 Sayılı KHK'nin 5. maddesi gereğince dava veya takip şartının bulunmaması nedeniyle davanın reddine veya takibin düşmesine karar verilmesi,
-Verilen kararlarda davacı veya alacaklının 670 Sayılı KHK'nin 5. maddesinde belirtilen usule uygun olarak ilgili idari makama, tebliğ tarihinden itibaren otuz günlük hak düşürücü süre içinde başvurabileceğinin belirtilmesi, öngörülerek, idari başvuru üzerine idari merci tarafından verilecek karar aleyhine idari yargıda dava açılabilmesine olanak tanınmış; idari yargının verdiği kararın kesin olup, uyuşmazlığın adli yargıda hiçbir şekilde dava konusu yapılamayacağı vurgulanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, Y.U. Özel Eğitim Öğretim Tes. İşl. Ve Tic. A.Ş.'ne bağlı olarak faaliyet yürüten Özel Y.B. Ortaokulu'nda 14/11/2012 tarihinden itibaren her yıl yenilenmek suretiyle belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalışmaya başladığı, son olarak sözleşmenin 04.04.2016 tarihinde yenilendiği, bu tarihten sonra ise çalıştığı kurumun bağlı olduğu şirketin 667 Sayılı KHK uyarınca FETÖ/PDY ile ilgisi olması sebebiyle kapatılmasının ardından 21/07/2016 tarihinde işten çıkarıldığı, işten çıkarılmasını takip eden süreç içinde 22.08.2016 tarihinde Temmuz ayı içerisinde tarafına ödenmeyen maaş ve tazminatının ödenmesi talebiyle yaptığı 22.08.2016 tarihli başvurunun hakkında yapılan inceleme sonucunda FETÖ/PDY ile iltisaklı olduğundan bahisle reddine ilişkin 18/04/2018 tarih ve 2520 Sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine iş bu işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
675 Sayılı KHK'nin 16. maddesinde yer alan özel görev kuralı gereğince davanın idari yargı yerinde görülmesi gerektiği açıktır. Bu hukuksal durum karşısında, idare mahkemesince uyuşmazlık hakkında kesin bir karar verilmesi gerekirken, davanın görev yönünden reddedilmesi isabetli değildir.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Bursa 1. İdare Mahkemesi'nin 06/06/2018 tarih ve E:2018/557, K:2018/856 Sayılı kararının KALDIRILMASINA, dosyanın, 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanun'un 45. maddesinin 5. fıkrası uyarınca yeniden bir karar verilmek üzere Mahkeme'ye gönderilmesine, yargılama giderleri hakkında yeniden karar verileceğinden bu hususta ayrıca hüküm kurulmasına gerek olmadığına, 06.03.2019 tarihinde kesin olarak ve oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)