İSTEMİN ÖZETİ: Davacı şirketin, …… Belediye Başkanlığı'nın yapmış olduğu Özel Güvenlik Hizmet Alımına ilişkin ihalenin uhdesinde kalması üzerine sözleşme yapıldığı ve karar pulu ile sözleşme damga vergisi ödediğini, işe başladıktan birkaç gün sonra, FETÖ/PYD terör örgütü ile iltisaklı olduğundan bahisle davacı şirketin faaliyet izin belgesinin iptal edilmesi üzerine dava dışı ihale makamının ihaleyi iptal ettiği, sonradan şirketin söz konusu terör örgütü ile herhangi bir ilgisi olmadığının anlaşılması üzerine ihale sözleşmesinin yenilenmesinin talep edildiği fakat kabul edilmediği, ihale sözleşmesinin hukuki sonuçlarının şirkete yüklenmesinin hakkaniyetle bağdaşmayacağı, düzenlenen kağıtların damga vergisine tabi olabilmesi için sadece yazılıp imzalanmasının yeterli olmadığı, aynı zamanda herhangi bir hususu ispat etme ve ibraz edilebilme özelliğine sahip olması gerektiği, söz konusu ihale iptal edildiğinden damga vergisi açısından vergiyi doğuran olayın meydana geldiğinin kabulüne olanak bulunmadığı, bu nedenle davalı idarenin damga vergisi ve karar pulu bedelini iade edilmesine ilişkin düzeltme ve şikayet başvurusunun zımnen reddine dair (Gelir İdaresi Başkanlığı'nın dava açıldıktan sonra tebliğ edilen 28.01.2018 tarih 77888587-155.01.01.01(11507) E.11062 sayılı) işlemin iptali istemiyle açılan davada; dava konusu işlemin karar pulunun iadesi isteminin reddine ilişkin kısmında; söz konusu ihalenin, şikayet, itirazen şikayet yada yargı kararı ile iptal edilmediği, davacı şirketin FETÖ/PYD terör örgütü ile iltisaklı olduğundan bahisle faaliyet izin belgesinin iptal edildiğinin ihale makamına tebliği üzerine, ihale makamının ihaleyi iptal ettiği açık olduğundan, işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, dava konusu işlemin sözleşme damga vergisinin iadesi isteminin reddine ilişkin kısmında ise; mevzuat hükümlerinden sözleşmenin düzenlenmiş olması durumunda sözleşmeye ilişkin damga vergisinin her ne sebeple olursa olsun ret ve iade edilmeyeceği açıkça anlaşıldığından hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine ilişkin olarak Erzurum1.VergiMahkemesi'nce verilen 06/12/2018 gün ve E:2018/163, K:2018/2165 sayılı kararın; hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: İstinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Erzurum Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesi'nce dosya incelenerek işin gereği görüşüldü:
Dava, ... Belediye Başkanlığı'nın yapmış olduğu Özel Güvenlik Hizmet Alımına ilişkin ihalenin davacı şirket uhdesinde kalması üzerine sözleşme yapılması nedeniyle ödenen karar pulu ve sözleşme damga vergisinin ihalenin iptal edilmesi sebebiyle iadesi istemiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun reddine dair işlemin iptali ve ödenen karar pulu ve damga vergisinin yasal faizi ile birlikte iadesi istemiyle açılmıştır.
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 19'uncu maddesinin 1'inci fıkrasında, vergi alacağının, vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülü ile doğacağı; 8'inci maddesinin birinci fıkrasında, mükellefin, vergi kanunlarına göre kendisine vergi borcu terettüp eden gerçek ve tüzel kişi; ikinci fıkrasında ise, vergi sorumlusunun, verginin ödenmesi bakımından alacaklı vergi dairesine karşı muhatap olan kişi olduğu; 488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1'inci maddesinin 2'nci fıkrasında, bu Kanundaki kağıtlar teriminin, yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeleri ifade edeceği; aynı Kanunun 3'üncü maddesinin birinci fıkrasında ise, damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu kurallarına yer verilmiş, anılan Kanuna ekli (I) sayılı tabloda “II. Kararlar ve Mazbatalar” başlığı altında ihale kanunlarına tabi olan veya olmayan her türlü ihale kararları da sayılarak, ihale kararlarının da damga vergisine tabi olacağı; aynı Kanunun 3'üncü maddesinin birinci fıkrasında, damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu, anılan Kanun'a ekli (1) sayılı tablonun kararlar ve mazbatalar başlıklı 2. maddesinde İhale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararlarının (Ek hüküm: 15/7/2016-6728/28 md.) Kamu İhale Kanunu kapsamındaki kurum ve kuruluşlara şikâyet veya Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet ya da yargı kararı üzerine ihalenin iptal edilmesi hâlinde, bu ihale kararının hükmünden yararlanılmayan kısmına isabet eden damga vergisinin ret ve iade olunacağı, sözleşmenin düzenlenmiş olması durumunda sözleşmeye ilişkin damga vergisinin ret ve iade edilmeyeceği kurallarına yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen Damga Vergisi Kanununda yer alan hükümlere göre, damga vergisine tabi bir ihalenin şikayet veya itirazen şikayet veya yargı kararıyla iptal edilmesi halinde yükleniciye iade edileceğini ilişkin düzenlemeye yer verilmiş, sözleşme damga vergisini ilişkin olarak ise iade edilemeyeceğine dair kural yer almakla birlikte, damga vergisinde vergiyi doğuran olay ihalenin yapılması ve sonrasında ise sözleşmenin imzalanması ile meydana gelmektedir. İhalenin herhangi bir nedenle iptal edilmesi halinde, iptalin geçmişe yönelik etkisinden dolayı, işlem tüm sonuçları ile hukuk aleminden kalkacaktır. Bunun sonucu olarak da ihale nedeniyle tahakkuk ettirilen damga vergisi ile ihale nedeniyle yapılan sözleşmeye bağlı verginin de hakkaniyet ilkesi gereği mükellefe iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; ... Belediye Başkanlığı'nın yapmış olduğu Özel Güvenlik Hizmet Alımına ilişkin ihalenin davacı şirket uhdesinde kalması üzerine sözleşme yapıldığı ve 4.102,20-TL karar pulu ile 6.834,60-TL sözleşme damga vergisi ödendiği, 01.03.2017 tarihinde işe başlandığı, 03.03.2017 tarihinde, FETÖ/PYD terör örgütü ile iltisaklı olduğundan bahisle müvekkil şirketin faaliyet izin belgesinin iptal edildiğinin ihale makamına tebliği üzerine, dava dışı ihale makamının ihaleyi iptal ettiği, sonradan müvekkil şirketin söz konusu terör örgütü ile herhangi bir ilgisi olmadığının anlaşılması üzerine ihale sözleşmesinin yenilenmesinin talep edildiği fakat kabul edilmediği,
İhale makamınca ihalenin iptal edilmesi nedeniyle ödenen damga vergisinin iade edilmesi istemiyle Fevzipaşa Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne yapılan başvurunun reddine dair işlemin iptali üzerine Mahkememizde dava açtığı, açılan davada mahkememizin E.2017/732 K.2017/1105 sayılı kararı ile Merciine Tevdi kararı verilerek Gelir İdaresi Başkanlığı'na gönderildiği, Gelir İdaresi Başkanlığı'nın zımnen reddine dair (Gelir İdaresi Başkanlığı'nın dava açıldıktan sonra tebliğ edilen 28.01.2018 tarih 77888587-155.01.01.01(11507) E.11062 sayılı) işlemin hukuka aykırı olduğu iddialarıyla iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda, vergi mahkemesince, davacı şirketin FETÖ/PYD terör örgütü ile iltisaklı olduğundan bahisle faaliyet izin belgesinin iptal edildiğinin ihale makamına tebliği üzerine, ihale makamının ihaleyi iptal ettiği ve sözleşmenin düzenlenmiş olması sebebiyle de sözleşmeye ilişkin damga vergisinin her ne sebeple olursa olsun ret ve iade edilmeyeceği gerekçesine dayalı olarak açılı davanın reddine karar verilmiş ise de; 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'na ekli (1) sayılı tablonun kararlar ve mazbatalar başlıklı 2. maddesinde, İhale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararlarının Kamu İhale Kanunu kapsamındaki kurum ve kuruluşlara şikâyet veya Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet ya da yargı kararı üzerine ihalenin iptal edilmesi hâlinde, bu ihale kararının hükmünden yararlanılmayan kısmına isabet eden damga vergisinin ret ve iade olunacağının düzenlenmiş olunması karşısında, Kanunda düzenlenmiş durumlar olarak, şikayet, itirazen şikayet ve yargı kararı ile ihalenin iptal olunması gibi bir nevi ihale yüklenicisinin kendisi dışındaki sebeplere (dışsal sebeplere) bağlı olarak ihalenin yetkili kamu makamları ve Mahkemelerce iptal edilmesi halline benzer olarak, her ne kadar Kanunda açıkça düzenlenmiş olunmasa da, yüklenici olan davacı şirketin, ortaya atılan FETÖ/PYD terör örgütü ile iltisaklı olduğu iddiasına bağlı olarak, ihale makamınca ihalenin iptal edildiği göz önüne alındığında, bu durumun da Kanunda düzenlenen ret ve iade sebepleri gibi değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Kaldı ki; kamu makamlarınca yapılan kapsamlı araştırmalar sonucunda, İçişleri Bakanlığı'nın 29.03.2017 gün ve 60340 sayılı işlemiyle, davacı şirketin FETÖ/PYD terör örgütü ile iltisakı bulunduğu değerlendirmesinden sarfınazar edilerek davacı şirkete ait "Özel Güvenlik Şirketi Faaliyet İzin Belgesi"nin geçerli olduğuna karar kılınmıştır.
Öte yandan, sözleşme damga vergisinin iadesi isteminin reddine ilişkin ise; vergi ve harç yükümlülüğüne yol açan/yükümlülük doğuran ihalenin davacı şirketin herhangi bir kusur, hata ve/veya hilesinden kaynaklı bir sebeple iptal edilmiş olunmaması bir yana, ihalenin iptal edilmesine bağlı olarak, idare ile imzalanan sözleşmenin de bir ispat vesikası vs.. olarak da herhangi bir anlam ifade etmemesi karşısında, vergilendirme adaleti açısından bu vesika üzerinden alınan verginin de davacı şirkete iade edilmesi hukuka uygunluk teşkil edecektir.
Bu durumda, davacı şirketin yapmış olduğu düzeltme şikayet başvurusunun kabul edilerek uyuşmazlık konusu vergilerin tahsil tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte iade edilmesi gerektiği sonucuna varıldığından tesis edilen işlemde ve açılan davayı reddeden mahkeme kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Erzurum 1. Vergi Mahkemesi'nce verilen 06/12/2018 gün ve E:2018/163, K:2018/2165 sayılı kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, dava konusu damga vergilerinin tahsil tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine, aşağıda dökümü yazılı 307,10 TL yargılama giderinin ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre belirlenen 1890,00 TL vekalet ücretinin davalı idarece davacıya verilmesine, posta gideri avansından artan miktarın kararın kesinleşmesinden sonra Mahkemesince istinaf yoluna başvurana iadesine, bu kararın kesin olduğunun taraflara tebliğine, 06/03/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)