(2709 S. K. m. 90) (2577 S. K. m. 31, 45) (6100 S. K. m. 334)
İSTEMİN ÖZETİ: Azerbaycan uyruklu davacı tarafından, hakkında konulan V-70 (Formalite Evlilik) tahdit kodunun iptali istemiyle açılan davada; 25/07/2011 tarihinde vermiş oldukları ifadelerde; davacının, ülkesine dönmemek için Türkiye'de kalmak ve Türk vatandaşı olmak amacıyla, Türk vatandaşı eşinin ise kendisine bakması karşılığında anlaşarak evlendiklerini kabul ettikleri, davacının Türk vatandaşı eşinin 05/03/2012 tarihinde Sakarya Yabancılar Şube Müdürlüğü'ne başvuruda bulunarak eşinin (davacının) Türkiye'de kalmak için kendisi ile formalite evlilik yaptığını beyan etmiş olması karşısında, davalı idarece davacı ve Türk vatandaşı eşinin beyanları esas alınarak evliliğin Türkiye'de kalmaya yönelik anlaşmalı bir evlilik olduğu tespit edildiğinden bahisle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine ilişkin olarak Ankara 13. İdare Mahkemesi'nce verilen 28/11/2018 gün ve E: 2017/119, K: 2018/2373 sayılı kararın, davacı vekili tarafından, emniyet yetkililerince eksik araştırma yapıldığı formalite evliliğin söz konusu olmadığı ileri sürülerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Davalı idare vekili tarafından, mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek, istinaf isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 10.İdari Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:
Ankara 13. İdare Mahkemesi'nce verilen 28/11/2018 gün ve E: 2017/119, K: 2018/2373 sayılı karar usul ve hukuka uygun olup kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, davacı tarafın istinaf isteminin reddi ile anılan kararın ONANMASINA, Ankara Bölge İdare Mahkemesi'nce adli yardım talebinin kabul edilmiş olması nedeniyle tahsil edilmediği anlaşılan istinaf safhasına ait 121,30 TL başvuru harcı ve 32,50 TL posta giderinin davacıdan tahsili için mahkemesince müzekkere yazılmasına, 2577 sayılı Yasanın değişik 45.maddesinin 6. fıkrası uyarınca kesin olarak 03/04/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi
ADLİ YARDIM İSTEMİNİN KABULÜNE İLİŞKİN KARAR
Azerbaycan uyruklu davacı .... vekili Av. .... tarafından, hakkında konulan V-70 (Formalite Evlilik) tahdit kodunun iptali istemiyle Emniyet Genel Müdürlüğü'ne karşı açılan davada işin gereği görüşüldü;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31.maddesinin yollamada bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesinde "Kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin, gereken yargılama veya takip giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kimseler, iddia ve savunmalarında, geçici hukuki korunma taleplerinde ve icra takibinde, haklı oldukları yolunda kanaat uyandırmak kaydıyla adli yardımdan yararlanabilirler. (2) Kamuya yararlı dernek ve vakıflar, iddia ve savunmalarında haklı göründükleri ve mali açıdan zor duruma düşmeden gerekli giderleri kısmen veya tamamen ödeyemeyecek durumda oldukları takdirde adli yardımdan yararlanabilirler. (3) Yabancıların adli yardımdan yararlanabilmeleri ayrıca karşılıklılık şartına bağlıdır." hükmü yer almaktadır.
Anayasanın 90. maddesi ile usulüne uygun yürürlüğe konulmuş milletlerarası antlaşmalar kanun hükmünde sayılmış olup Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 13.maddesinde sözleşme kapsamında tanınmış olan hak ve özgürlükleri ihlal edilen herkesin, söz konusu ihlalin resmi bir hizmetin ifası için davranan kişiler tarafından gerçekleştirilmiş olsa dahi, ulusal bir merci önünde etkili bir yola başvurma hakkına sahip olduğu ve 14. maddesinde de tanınan hak ve özgürlüklerden yararlanmanın, cinsiyet, ırk, renk, dil, din, siyasal veya diğer kanaatler, ulusal veya toplumsal köken, ulusal bir azınlığa aidiyet, servet, doğum başta olmak üzere herhangi başka bir duruma dayalı hiçbir ayrımcılık gözetilmeksizin sağlanmasının gerektiği belirtilmiştir.
Diğer taraftan, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun 1.maddesinde;"(1) Bu Kanunun amacı; yabancıların Türkiye’ye girişleri, Türkiye’de kalışları ve Türkiye’den çıkışları ile Türkiye’den koruma talep eden yabancılara sağlanacak korumanın kapsamına ve uygulanmasına ilişkin usul ve esasları ve İçişleri Bakanlığına bağlı Göç İdaresi Genel Müdürlüğünün kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklarını düzenlemektir."hükmü, 88.maddesinde;"(1) Uluslararası koruma statüsü sahibi kişiler, karşılıklılık şartından muaftır. (2) Başvuru sahibine, başvurusu reddedilen veya uluslararası koruma statüsü sahibi kişilere sağlanan hak ve imkânlar, Türk vatandaşlarına sağlanan hak ve imkânlardan fazla olacak şekilde yorumlanamaz."hükmü, 89.maddesinde de;"(1) Başvuru sahibi veya uluslararası koruma statüsü sahibi kişi ve aile üyeleri, ilköğretim ve ortaöğretim hizmetlerinden faydalanır. (2) Başvuru sahibi veya uluslararası koruma statüsü sahibi kişilerden ihtiyaç sahibi olanların, sosyal yardım ve hizmetlere erişimleri sağlanabilir...." hükmü yer almaktadır.
Dava konusu olayda davacının, Azerbaycan vatandaşı olması nedeniyle yukarıda belirtilen Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. ve devamı maddelerinde sayılan hususların gerçekleştiği ve davacının Mahkemeye erişim hakkının sağlanması gerektiği değerlendirilerek davacının adli yardımdan faydalandırılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; davacının adli yardım isteminin kabulüne, 03/04/2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)