İSTEMİN ÖZETİ: Dava, Ordu İli, ... Belediyesi'nde taşeron firma bünyesinde işçi olarak görev yapmakta iken, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin geçici 23 ve 24. maddeleri gereğince sürekli işçi kadrosuna geçmek için yaptığı başvurunun güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlanması nedeniyle reddine yönelik işleme karşı yaptığı itirazın reddine ilişkin 30.05.2018 tarih ve 5 sayılı Ordu Valiliği İtiraz Tespit Komisyonu kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların tazmini istemiyle açılmıştır.
Ordu İdare Mahkemesi'nin 05/02/2019 gün ve E:2018/903, K:2019/142 sayılı kararıyla; davacı hakkında elde edilen güvenlik soruşturması bilgileri arasında FETÖ/PDY örgütüne ait bankada iki ayrı hesabı bulunduğu, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması bu anlamda olumsuz görülen davacı ile Devlet arasında güven ilişkisinin tesis edilemediği, bu konuda davalı idarenin takdir hakkı bulunduğunun kabulünün gerektiği, anılan yetkinin subjektif olarak kullanıldığına ilişkin olarak da dosyada herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafından; sürekli işçi kadrosuna geçmeye hak kazandığı, FETÖ/PDY terör örgütü üyeliği veya bu örgüte bilerek isteyerek yardım ettiğine ilişkin bir soruşturma bulunmadığı, Bank ...'da bulunan hesabının örgütsel bir hesap olmadığı ileri sürülerek mahkeme kararının istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Davalı ... Belediye Başkanlığınca istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmuş olup, diğer davalı Ordu Valiliğince ise Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Samsun Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi'nce dava dosyası 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi hükümleri doğrultusunda incelenerek işin gereği görüşüldü:
Dava; Ordu İli, ... Belediyesi'nde taşeron firma bünyesinde işçi olarak görev yapmakta iken, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin geçici 23 ve 24. maddeleri gereğince sürekli işçi kadrosuna geçmek için yaptığı başvurunun güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlanması nedeniyle reddine yönelik işleme karşı yaptığı itirazın reddine ilişkin 30.05.2018 tarih 5 sayılı Ordu Valiliği İtiraz Tespit Komisyonu kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların tazmini istemiyle açılmıştır.
4045 sayılı Güvenlik Soruşturması, Bazı Nedenlerle Görevlerine Son Verilen Kamu Personeli ile Kamu Görevine Alınmayanların Haklarının Geri Verilmesine ve 1402 Numaralı Sıkıyönetim Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 1. maddesinde; "Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması; kamu kurum ve kuruluşlarında, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları halinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu gizlilik dereceli birimler ile Genelkurmay Başkanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, jandarma, emniyet, sahil güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli ve ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel hakkında yapılır. Devletin güvenliğini, ulusun varlığını ve bütünlüğünü iç ve dış menfaatlerinin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgeler ile gizlilik dereceli kamu personeli ile meslek gruplarının tespiti, birim ve kısımların tanımlarının yapılması, güvenlik soruşturmasının ve arşiv araştırmasının usul ve esasları ile bunu yapacak merciler ve üst kademe yöneticilerinin kimler olduğu Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulacak yönetmelik ile düzenlenir." hükmüne yer verilmektedir.
Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'nin amacını düzenleyen 1. maddesinde; "Bu Yönetmeliğin amacı; yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları halinde Devletin güvenliğinin, iç ve dış menfaatlerinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarının gizlilik dereceli birim ve kısımlarını belirlemek, Türk Silahlı Kuvvetlerinde, emniyet ve istihbarat teşkilatlarında, ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel hakkında yapılacak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasını düzenlemektir." hükmü düzenlenmekte ve güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yapılmasında gözetilecek genel ilkeler ve uyulacak genel esaslar hakkında kurallara yer verilmektedir.
Aynı Yönetmeliğin "Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında araştırılacak hususlar" başlıklı 11. maddesinde; "Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında kişinin içinde bulunduğu ortam da dikkate alınarak: a) Kimlik kontrolü, kimlik kayıtlarının doğruluk derecesi, uyrukluğu, geçmişte yabancı bir devletin uyrukluğuna girip girmediği, b) Kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığı, kolluk kuvvetlerinin ve istihbarat ünitelerinin arşivlerinde bilgiler bulunup bulunmadığı, adli sicil kaydının ve hakkında bir tahdidin olup olmadığı, c) Yıkıcı faaliyetlerde bulunup bulunmadığı ve 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanuna ve Atatürk ilke ve inkılaplarına aykırı davranıp davranmadığı, d)Şeref ve haysiyetini ihlal edecek ve görevine yansıyacak şekilde kumara, uyuşturucuya, içkiye, paraya ve aşırı bir şekilde menfaatine düşkün olup olmadığı, ahlak ve adaba aykırı davranıp davranmadığı, e) Yabancılarla, özellikle hasım ve hasım olması muhtemel Devlet mensupları ve temsilcileriyle ilgili derecesinin iç yüzü ve nedeni, f) Sır saklama yeteneğinin olup olmadığı, araştırılır." hükmü düzenlenmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; Ordu İli, ... Belediyesi'nde taşeron firma bünyesinde görev yapmakta olan davacının, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında daimi işçi statüsüne geçiş için davalı belediyeye başvurduğu, başvurusu hakkında yapılan inceleme sonucunda, ... Belediye Başkanlığı'nın 03.04.2018 gün E:615 sayılı işlemi ile davacının güvenlik ve arşiv araştırması olumsuz neticelendiğinden bahisle başvurusunun reddedildiği ve işten çıkartıldığı, davacı tarafından söz konusu karara karşı Ordu Valiliği bünyesinde oluşturulan itiraz komisyonuna yaptığı itirazının da 657 sayılı Kanunun 48. maddesi ile 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin geçici 24. maddesindeki şartları taşımadığından bahisle Ordu Valiliği'nin 30.05.2018 tarih 5 sayılı işlemi ile reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Somut olayda; dava konusu işlemin nedeni olarak, davacı hakkında yapılmış olan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda davacının 12/05/2014 tarihinde Bank ...da vadeli ve vadesiz olmak üzere 2 adet hesap açmasının gösterildiği, örgütle başkaca iltisak veya irtibatlı olduğuna dair iddia bulunmadığı, Dairemizin 06/03/2020 tarihli ara kararı ile; Ordu İl Emniyet Müdürlüğü'nden ve Ordu Cumhuriyet Başsavcılığından "davacı hakkında FETÖ/PDY terör örgütü üyesi olduğu veya anılan terör örgütü ile irtibatlı ve iltisaklı oldukları yönünde herhangi bir bilgi, bulgu veya yürütülen bir kovuşturma, soruşturma bulunup bulunmadığının sorularak, bu yönde tüm bilgi ve belgelerin gönderilmesinin" istenildiği, anılan kurumlardan verilen cevaplarda, anılan bankada hesap açılması bilgisi dışında başkaca davacı hakkında bu yönde bir bilgi- belge yada bir kovuşturma veya soruşturma olmadığının belirtildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, davacı hakkında yapılan ara kararlarına verilen cevaplarda, FETÖ/PDY terör örgütüyle ilgili bağı olduğuna dair bir kaydın bulunmadığının belirtildiği, dolayısıyla hakkında FETÖ/PDY terör örgütüne üyelik, mensubiyet, irtibat ya da iltisakı olduğunu değerlendirmeye elverişli bilgi ve belge bulunmayan davacının, salt Bank ...'daki 12/05/2014 tarihli banka hesapları açılması bilgisinin dikkate alınarak, güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandırılması suretiyle, sürekli işçi kadrosuna geçirilmesi isteminin reddine ilişkin dava konusu işlemde ve bu işleme karşı açılan davayı reddeden İdare mahkemesi kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.
Davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların tazmini istemi hakkında ise;
Dava konusu işlemin hukuka aykırı bulunmuş olmasının, davacının başvurusunun doğrudan kabul edilmesi ve sürekli işçi kadrosuna geçirilmesi sonucuna yol açmayacağı, sürekli işçi kadrosuna geçiş için gerekli diğer şartlar yönünden de davalı idare tarafından yeniden bir değerlendirme yapılması gerektiği açık olup, bu aşamada davacının kadroya alınıp alınmayacağı belirli olmadığından, tazminat istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Ordu İdare Mahkemesi'nin 05/02/2019 gün ve E:2018/903, K:2019/142 sayılı kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların tazmini istemi hakkında ise karar verilmesine yer olmadığına, dava ve istinaf aşamasına ait aşağıda dökümü yapılan toplam 436,80 TL yargılama gideri ile kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen 2.590,00-TL vekalet ücretinin davalı idare tarafından davacıya verilmesine, artan posta avansının re'sen davacıya iadesine, 20/03/2020 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi. (¤¤)