İSTEMİN ÖZETİ: Dava; .... Üniversitesi İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı bünyesinde şube müdürü olarak görev yapan davacının, 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 4/8-d maddesi uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin 01.12.2016 tarih ve 2016/230 sayılı Yönetim Kurulu kararının iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Samsun 1. İdare Mahkemesi'nin 23/06/2017 gün ve E:2017/108, K:2017/1191 sayılı kararıyla; davacının kamu görevinin "dava konusu işlemde belirtilen aynı sebeplere dayanılarak" Kanun Hükmünde Kararname ile doğrudan sonlandırılması karşısında, 01.12.2016 tarih ve 2016/230 sayılı .... Üniversitesi Yönetim Kurulu kararı kendiliğinden ortadan kalkmış olup, davanın konusuz kaldığı, yukarıda alıntısı yapılan 685 sayılı KHK ile ihraç kararına karşı önce Komisyona başvuru yapılması, sonrasında Komisyon kararlarına karşı da idari yargıda dava açılması şeklinde özel bir düzenleme/yargılama şekli getirildiği ve aynı konuda (yönetim kurulu kararına karşı açılan iş bu dava ile 685 sayılı KHK uyarınca açılabilecek davada) iki farklı kararın verilmesi halinde uygulamada sorunlarla karşılaşılabileceği gerekçesiyle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Davacı tarafından; olağanüstü hal ilanını gerektiren darbe teşebbüsü ile en uzak bir bağlantısının bulunmamasına ve darbe karşıtı biri olmasına rağmen olağanüstü hal ilanı gerekçesi ile hayatının geri kalan her anını ve ailesini olumsuz etkileyecek ağır bir ceza ile cezalandırılmasının, şekil, konu, sebep, amaç, yetki yönünden hukuka aykırı, öngörülemez, orantısız bir ceza olduğu ileri sürülerek kararın istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: İstinaf başvuru dilekçesine cevap verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Samsun Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi'nce, Samsun Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesinin 24/11/2017 tarih ve E:2017/1393, K:2017/1220 sayılı kararının Danıştay Beşinci Dairesi'nin 19/12/2018 tarih ve E:2018/1044, K:2018/18591 sayılı kararı ile bozulması ve yeniden düzenlenen işbölümü gereği dosyanın Dairemize gelmesi üzerine bozma kararına uyularak dava dosyası yeniden incelenmek suretiyle işin gereği görüşüldü:
Dava; .... Üniversitesi İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı bünyesinde şube müdürü olarak görev yapan davacının, 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 4/8-d maddesi uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin 01.12.2016 tarih ve 2016/230 sayılı Yönetim Kurulu kararının iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
1.2.2018 tarih ve 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 1. maddesi ile Anayasanın 120 nci maddesi kapsamında ilan edilen ve 21.7.2016 tarih ve 1116 sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisi Kararıyla onaylanan olağanüstü hal kapsamında, terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, aidiyeti, iltisakı veya bunlarla irtibatı olduğu gerekçesiyle başka bir idari işlem tesis edilmeksizin doğrudan kanun hükmünde kararname hükümleri ile tesis edilen işlemlere ilişkin başvuruları değerlendirmek ve karara bağlamak üzere Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kurulmuş; Komisyonun, olağanüstü hal kapsamında doğrudan kanun hükmünde kararnameler ile tesis edilen kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarma ya da ilişiğin kesilmesi konularındaki başvuruları değerlendirip karar vereceği belirtilmiş, yine aynı Kanun'un "yargı denetimi" başlıklı 11 inci maddesinin birinci fıkrasında, Komisyon kararlarına karşı idari dava açma hakkı tanınmış olup, Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenecek Ankara idare mahkemelerinde iptal davası açılabileceği, "Geçiş hükümleri" başlıklı geçici 1. maddesinin üçüncü fıkrasında ise Komisyonun görev alanına giren konularda daha önce herhangi bir yargı merciine başvurmuş veya dava açmış olanlar için de 7 nci maddedeki usul ve sürelerin uygulanacağı, bu dosyalar hakkında yargı mercilerince karar verilmesine yer olmadığına ve tarafların yaptıkları masrafların üzerlerinde bırakılmasına dosya üzerinden kesin olarak karar verileceği, vekâlet ücretine hükmedilmeyeceği, bu dosyaların, yeni bir başvuru şartı aranmaksızın incelenmek üzere Komisyona gönderileceği hükümlerine yer verilmiştir.
Böylece, olağanüstü hal kapsamında doğrudan Kanun Hükmünde Kararnameler ile tesis edilen işlemlere karşı dava açılmadan önce Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna başvurunun zorunlu bir yol olduğu, bu kapsamda Komisyonun görev alanına giren konularda daha önce herhangi bir yargı merciine başvurulmuş veya dava açılmış ise bu dosyaların da yargı yerlerince yeni bir başvuru şartı aranmaksızın incelenmek üzere Komisyona gönderileceği, dolayısıyla doğrudan Kanun Hükmünde Kararnameler ile tesis edilen işlemlere karşı değil, Komisyonca verilen kararlara karşı iptal davası açılabileceği dikkate alındığında; personelin çalıştığı kurum bünyesindeki Kurul kararı ile ilk olarak kamu görevinden çıkarıldığı, daha sonra da Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin eki listesinde ismine yer verilmek suretiyle ikinci kez kamu görevine son verildiği hallerde, hem kurum bünyesinde oluşturulan Kurul kararına hem de inceleme Komisyonunca verilen karara karşı iptal davaları açılmasına imkan bulunduğu ve esasen personelin hem kurul kararıyla hem de Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılmasının "sebep" unsurunun her iki halde de aynı olduğu; yani Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere Dair Kanun Hükmünde Kararnamelerden kaynaklandığı ve ilgililerin "... Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen Fethullahçı Terör Örgütüne (FETÖ/PDY) üyeliği, mensubiyeti, aidiyeti, iltisakı veya irtibatının ..."bulunduğundan bahisle kamu görevinden çıkarıldığı açıktır.
Bir idari işlem açıkça idare tarafından geri alınmadığı veya bir başka işlemle yürürlükten kaldırılmadığı ya da idare mahkemesince iptal edilmediği sürece hukuk aleminde varlığını sürdürecektir. Bu nedenle, Kanun Hükmünde Kararnamenin eki listelerde ismine yer verilmek suretiyle hiçbir idari işleme gerek kalmaksızın doğrudan kamu görevinin sonlandırılmasına karşı açılan davalarda idare mahkemelerince, Kanun Hükmünde Kararnamelerin kanun niteliği taşıdığı gerekçesiyle "incelenmeksizin ret" kararları verildiği de göz önünde bulundurulduğunda, personellerin kendi kurumunda oluşturulan kurullar tarafından kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemlere karşı açılan davaların (idari işlemden sonra çıkartılan Kanun Hükmünde Kararnamenin eki listesinde aynı personelin ismine yer verilmek suretiyle ikinci kez görevine son verilmiş olsa bile idari işlemin hukuken yürürlükte olması nedeniyle) esastan incelenerek bir karar verilmesi gereklidir.
Dava dosyasının incelenmesinden; .... Üniversitesi İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı bünyesinde şube müdürü olarak görev yapan davacının, 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin 4. maddesinin 1. fıkrasının, 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 4. maddesinin 8. fıkrası ile değişik (d) bendi uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin Üniversite Yönetim Kurulunun 1.12.2016 tarih ve 2016/228-230 sayılı kararının iptaline, bu karar nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ve ödenmeyen maaşlarının yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle görülmekte olan davayı açtığı, dava açıldıktan sonra davacının bu kez de 6.1.2017 tarih ve 29940 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 679 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin eki listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarıldığı, davacı tarafından, 679 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki listesinde ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılması kararına karşı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna başvuruda bulunulduğu, başvuru dosyası hakkına inceleme sürecinin de halen devam ettiği görülmüştür.
Bu durumda, davacı tarafından, 679 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki listesinde ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işleme karşı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna başvuruda bulunduğu ve Komisyonun vereceği karara karşı da dava açılabileceği, söz konusu Kanun Hükmünde Kararnameden önce davacının çalıştığı kurum bünyesinde oluşturulan Kurulun kararına karşı açtığı davanın sonuçlandırılması halinde, anılan yargı kararının Komisyonun vereceği kararı etkileyeceği gibi, Komisyon kararına karşı açılacak davada verilecek kararı da etkileyeceği dikkate alındığında, belirtilen hususlar araştırılarak ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 38. ve devamı maddelerinde yer alan hükümlere göre bağlantı bulunup bulunmadığı da değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekmekte iken; İdare Mahkemesince karar verilmesine yer olmadığı yönünde verilen kararda hukuki isabet bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Samsun 1. İdare Mahkemesi'nin 23/06/2017 günlü, E:2017/108, K:2017/1191 sayılı kararının kaldırılmasına, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Samsun 1. İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, mahkemesince yeniden verilecek kararda yargılama giderleri hüküm altına alınacağından bu haliyle yargılama giderleri hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına, 2577 sayılı Kanunun 45. maddesinin 5. fıkrası uyarınca 16/01/2020 tarihinde oybirliği ile kesin olarak karar verildi. (¤¤)