(488 S. K. m. 1, 3, EK 1 SAYILI TABLO) (222 S. K. m. 78, 83) (213 S. K. m. 116, 117, 118, 122, 124)
İSTEMİN ÖZETİ: İstanbul Valiliği Proje Koordinasyon Birimi tarafından ihale edilen ve davacı şirketlerin oluşturduğu ortak girişimin uhdesinde kalan Eğitim Yapıları Yeniden Yapım İnşaatı Sözleşme Paketi işi ile ilgili olarak 2013-2015 yıllarında yapılan hak ediş ödemelerinden kesilen damga vergilerinin iadesi istemiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptali ile yapılan hak ediş ödemeleri üzerinden kesinti yapılmak suretiyle tahsil edilen toplam 88.880,02-TL tutarındaki damga vergisinin ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte iadesi istemiyle açılan davada; 488 Sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli 1 Sayılı tablonun IV-1/a fıkrasında, resmi daireler tarafından yapılan mal ve hizmet alımlarına ilişkin ödemeler (avans olarak yapılanlar dahil) nedeniyle, kişiler tarafından resmi dairelere verilen ve belli parayı ihtiva eden makbuz ve ibra senetleri ile bu ödemelerin resmi daireler nam ve hesabına, kişiler adına açılmış veya açılacak hesaplara nakledilmesini veya emir ve havalelerine tediyesini temin eden kağıtların damga vergisine tabi olduğu, 488 Sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli 1 Sayılı tablonun IV-1/a fıkrası gereğince, davacı iş ortaklığına yapılan hak ediş ödemeleri nedeniyle düzenlenen kağıtların damga vergisine tabi tutulması gerektiği, İlköğretimin değil davacı iş ortaklığının gideri mahiyetinde bulunan hak edişlerden kesinti yoluyla yapılan damga vergisi tahakkuku ve tahsil işlemlerinde vergilendirme ve mükellefiyette hata bulunmadığı, hak ediş ödemelerinden kesilen damga vergilerinin iadesi istemiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar veren İstanbul 14. Vergi Mahkemesi'nin 25/09/2019 gün ve E: 2019/744, K: 2019/1604 Sayılı kararının; 222 Sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu'nun 83. maddesi uyarınca ilköğretimin gelirleri ve 78. maddede belirtilen giderlerinin vergiden istisna olduğu, kanun koyucunun getirmiş olduğu muafiyet ve avantajların idarece daraltılmasının kanunun amacına aykırı olduğu ve yapılan işlemlerin hukuka aykırı olduğu iddialarıyla istinaf yoluyla kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: İstinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Beşinci Vergi Dava Dairesince gereği görüşüldü:
KARAR: 213 Sayılı Vergi Usul Kanununun 122. maddesinde, vergi muamelelerindeki hataların düzeltilmesinin vergi dairesinden istenebileceği; 124. maddesinde de, vergi mahkemelerinde dava açma süresi geçtikten sonra yapılan düzeltme talepleri reddedilenlerin, şikayet yolu ile Maliye Bakanlığı'na(Gelir İdaresi Başkanlığı) müracaat edebilecekleri ve bu maddeler uyarınca düzeltilmesi vergi dairelerinden istenebilecek vergi hatasının tanımı ise aynı Kanunun 116.maddesinde, vergiye müteallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınması olarak yapıldıktan sonra, vergi hataları 117. ve 118. maddelerde hesap hataları ve vergilendirme hataları şeklinde ayrı ayrı tanımlanmış ve düzeltme istemine konu yapılabilecek hesap hatalarının; matrah hataları, vergi miktarında hatalar, verginin mükerrer olması şeklinde, vergilendirme hatalarının ise mükellefin şahsında, mükellefiyette, mevzuda, vergilendirme ve muafiyet döneminde yapılan hatalar olabileceği düzenlemiştir.
488 Sayılı Damga Vergisi Kanununun 1. maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu; bu Kanundaki kağıtlar teriminin, yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeleri ifade ettiği, 3.maddesinde, Damga Vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu, resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların Damga Vergisini kişilerin ödeyeceği hüküm altına alınmıştır.
488 Sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli 1 Sayılı tablonun IV-1/a fıkrasında, resmi daireler tarafından yapılan mal ve hizmet alımlarına ilişkin ödemeler (avans olarak yapılanlar dahil) nedeniyle, kişiler tarafından resmi dairelere verilen ve belli parayı ihtiva eden makbuz ve ibra senetleri ile bu ödemelerin resmi daireler nam ve hesabına, kişiler adına açılmış veya açılacak hesaplara nakledilmesini veya emir ve havalelerine tediyesini temin eden kağıtların damga vergisine tabi olduğu hüküm altına alınmıştır.
222 Sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu'nun "İlköğretimin Gelir, Giderleri ve Planlama" başlıklı Dokuzuncu Bölümünde yer alan 76. maddesinde, ilköğretime ait gelir kaynakları sayılmış, 77.maddesinde; "76.maddenin (a) fıkrası gereğince Milli Eğitim Bakanlığı bütçesinde açılacak özel fasıla gelecek yıllara geçici taahhütler ve masraflar karşılığı olarak ilk on sene (1961-1971) Devlet gelirlerinin %3'ünden ve ondan sonraki yıllarda ise %2'sinden az olmamak üzere, ödenek konulur. Bu ödeneklerle diğer giderlerin %70'i münhasıran 78.maddenin (a) fıkrasında yazılı işlere, %30'u ise aynı maddenin (b) fıkrasında gösterilen ihtiyaçlara sarf edilir. Milli Eğitim Bakanlığınca genel bütçeden yapılacak yardımlar tesbit olunacak programa göre İl Özel İdarelerine dağıtılır veya Bayındırlık Bakanlığı bütçesine aktarılır. Milli Eğitim Bakanlığı gerekli gördüğü takdirde bu ödeneklerden bir kısmını 84.maddede yazılı esaslar dahilinde doğrudan doğruya kullanabilir ve ayniyat halinde illere gönderebilir." hükmüne, 78. maddesinde; " 76.maddenin (a, b, c, e, f, g, h, i, j) fıkralarında gösterilen gelirler veya ödenekler 77.maddedeki hükümler yerine getirilmek şartiyle: a) Köy, kasaba ve şehir ilköğretim kurumlarının ve öğretmen lojmanlarının yapım, tadil, esaslı onarım, her türlü ilk tesis ve okul eşyası, ders aletleri ile arsa ve arazi istimlakleri, masraflarına, ... sarf olunur..." hükmüne yer verilmiş, 83. maddesinde ise, İlköğretimin bütün gelirleri ve 78. maddede belirtilen giderlerin "personel masrafları hariç" her türlü resim ve vergiden muaf olduğu hükümleri yer almıştır.
Olayda; davacılar tarafından üstlenilen eğitim yapıları yeniden yapım işine ilişkin olarak düzenlenen sözleşme ve ihale kararlarının 222 Sayılı Kanun'un 83.maddesi kapsamında damga vergisinden istisna olduğu, nitekim davacı ile imzalanan sözleşme ve ihale kararı nedeniyle davacıdan damga vergisi alınmadığı, davacıya yapılan hakediş ödemelerinin de söz konusu yapım işinin bir aşamasını oluşturduğu ve 222 Sayılı Kanun'un 83.maddesi kapsamında damga vergisine tabi olmadığı sonucuna varılmakla davacıların hak edişinden kesilen damga vergisinde hukuka uyarlık görülmemiştir.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun kabulüyle Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, 88.880,02-TL tutarındaki damga vergisinin ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacılara iadesine, aşağıda dökümü gösterilen ve davacı tarafından yapılan 271,85-TL yargılama gideri ile 1.890,00-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine, artan posta ücretinin ilgilisine iadesine, temyizi kabil olmamak üzere kesin olarak 04/03/2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)