(6183 S. K. m. 54, 55, 58) (492 S. K. m. 2, 26, 28, 37)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacı tarafından, İstanbul 10. İcra Müdürlüğü'nün 2015/4109 Sayılı dosyasına konu harcın tahsili amacıyla adına düzenlenen, 15.03.2018 tarih ve 20180315566bcx0000155 ana takip dosya numaralı ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davada; A. Hayvancılık ve Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin, .... Katılım Bankası A.Ş.'den kullandığı ve ödemediği banka kredisi nedeniyle, adı geçen banka tarafından, İstanbul 10. İcra Müdürlüğü'nün E:2015/4109 Sayılı dosyasıyla, anılan ünvanlı şirket ile kredi karşılığında, adlarına kayıtlı bir kısım taşınmazlar üzerinde lehlerine ipotek tesis eden, üçüncü kişiler aleyhine rehnin paraya çevrilmesi suretiyle takibe geçildiği, davacının da ipotekli taşınmazlardan birinin (Ankara İli, Çankaya İlçesi, ..... Mah., 27074 Ada, 13 Parsel, 3. Kat, 10 numaralı Bağımsız bölüm ) maliki olarak bahse konu icra dosyasının ipotek borçlusu olduğu, anılan icra müdürlüğünün talimatına istinaden, Ankara 27. İcra Müdürlüğünün 2015/173 Talm. Dosyası ile bahse konu icra dosyasının ipotek borçlularından olan E. A.'a ait ipotekli taşınmazın satıldığı ve gayrimenkul satışından elde edilen 714.667,73-TL'nin 15.02.2017 tarihinde İstanbul 10. İcra Müdürlüğünün E:2015/4109 Sayılı dosyasına aktarıldığı, adı geçen icra müdürlüğünce bu paranın tamamının, herhangi bir harç kesintisine tabi tutulmaksızın, 14.04.2017 tarihinde, alacaklı bankanın devredildiği Tasarruf Mevduat Sigorta Fonu'nun iştiraki olan .... Fon Bankası A.Ş.'ne ödendiği, söz konusu tahsilat işlemi karşılığında, ilgilisinden alınması gereken %11,38 oranındaki tahsil harcının, icra dosyasının borçlusu şirket ile davacı tarafından ödenmesi gerektiğinden ve süresinde ödenmediğinden, harç tutarının da 714.667,73-TL olduğundan bahisle, belirtilen tutardaki harcın tahsili amacıyla, ödemeyi yapan ve icra takibini devam ettiren icra müdürlüğünce, Hisar Veraset ve Harçlar Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne hitaben 14.04.2017 tarihli, 2017/2 Harç Numaralı ve 714.667,73-TL tutarlı harç tahsil müzekkeresinin düzenlendiği, adı geçen vergi dairesi kayıtlarına 09.05.2017 tarihinde intikal eden harç tahsil müzekkeresinde, mükelleflerin ikametgah adreslerinin Ankara olduğunun belirtilmesi nedeniyle, anılan vergi dairesince sözü edilen müzekkerenin Ankara Veraset ve Harçlar Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne gönderildiği, 19.02.2018 tarihinde ise anılan vergi dairesi müdürlüğünün kayıtlarına giren müzekkerede mükellef olarak davacının yanı sıra şirket adına da yer verildiğinden, aynı vergi dairesince, müzekkeredeki harç tutarı ikiye bölünmek suretiyle, 2018021901bde0000018 Sayılı tahakkuk fişiyle davacı adına 357.333,87-TL tutarında harcın tahakkuk ettirildiği ve harcın tahsili amacıyla davacı hakkında 2018031514bd20002596 takip dosyasıyla takibe geçildiği ve sonrasında ise dava konusu ödeme emri düzenlenerek davacıya tebliğ edildiği, olayda, icra müdürlüğünce ipotekli gayrimenkullerden birisinin satışı neticesinde elde edilen paranın alacaklı bankaya ödenmesi sırasında, alacaklı kuruluşun harçtan muaf olduğu göz önünde bulundurularak, alacaklıya ödenen paradan tahsil harcı kesilmediği ve söz konusu ödeme nedeniyle alınması gereken tahsil harcının ipotek borçlusu olan davacıyla birlikte, asıl kredi borçlusu şirketten tahsil edilmesi amacıyla ilgili vergi dairesi müdürlüğüne harç tahsil müzekkeresi yazıldığı, dava konusu ödeme emrinin de harç tahsil müzekkeresine istinaden düzenlendiği anlaşılmakta olup, İstanbul 10. İcra Müdürlüğü'nün E:2015/4109 Sayılı dosyasının ipotek borçlusu olan ve ipoteğe ilişkin yasal mevzuat uyarınca anılan dosyaya konu borç tutarından ancak, ipotek ettiği taşınmazın kıymeti kadar ( söz konusu taşınmazın paraya çevrilmesi neticesinde elde edilecek tutar ) sorumlu olan davacının, takip borçlusu olarak ve söz konusu sorumluluk miktarını aşmayacak kadar icra tahsil harcından sorumlu olacağı sonucuna ulaşıldığı, ancak, 15.02.2017 tarihinde İstanbul 10. İcra Müdürlüğünün E:2015/4109 Sayılı dosyasına yatırılan ve aynı zamanda 14.04.2017 tarihinde alacaklı Bankaya ödenen tutarın 714.667,73-TL olduğu dikkate alındığında, ihtilaflı tahsil harcı oranının ise satıştan sonraki aşamada %11,38 olduğu göz önünde bulundurulduğunda, icra müdürlüğünce, ödeme tutarının tamamının (714.667,73-TL) icra tahsil harcı olduğu belirtilmek suretiyle düzenlenen ve takip dosyasına konu borcun tamamı bakımından dahi hesaplanacak tahsil harcını aşacak şekilde tanzim edilen 14.04.2017 tarih ve 2017/2 Harç Numaralı harç tahsil müzekkeresine dayanılarak, davacı adına tahakkuk ettirilen icra tahsil harcında ve harcın tahsili amacıyla düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle iptaline karar veren Ankara 1. Vergi Mahkemesi'nin 26/02/2019 tarih ve E:2018/1283, K:2019/292 Sayılı kararının; dava konusu edilen karar ve ilam harcına ait uyuşmazlığın işlemi tesis eden makam tarafından geri alınması ya da alacağın tahakkukuna karşı açılan davalar nedeniyle mahkemelerce idari işlemin iptal edildiğine dair idari işlemin geri alınması hususunda daire kayıtlarına intikal etmiş her hangi bir bilgi ve belge bulunmadığı gibi, dava konusu ödeme emrinin ortadan kalkması için 6183 Sayılı Kanun'un 58. maddesinde yer alan şartların bulunmaması nedeniyle davanın reddi gerektiği, ödeme emri içeriği borcun İstanbul 10. İcra Dairesi Müdürlüğünün 14/04/2017 tarih ve E:2015/4109, H.No: 2017/2 Harç Tahsil Müzekkeresi ile hüküm altına alınmış ilama bağlı bir alacak olup, müzekkerede adı geçen kişi adına takip ve tahsili istenildiğinden, davacı adına tahakkuk ettirilen karar ve ilam harcında ve harcın tahsili amacıyla davacı adına düzenlenen ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
Hüküm veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 3.Vergi Dava Dairesince gereği görüşüldü:
KARAR: Dava, İstanbul 10. İcra Müdürlüğü'nün 2015/4109 Sayılı dosyasına konu harcın tahsili amacıyla davacı adına düzenlenen, 15.03.2018 tarih ve 20180315566bcx0000155 ana takip dosya numaralı ödeme emrinin iptali istemiyle açılmıştır.
Mahkemece, istemin özetinde yer verilen gerekçeyle ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.
6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 54. maddesinde; ödeme müddeti içinde ödenmeyen amme alacağının tahsil dairesince cebren tahsil olunacağı, 55. maddesinde; amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir “ödeme emri” ile tebliğ olunacağı, 58. maddesinde; kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde dava açabileceği düzenlemesine yer verilmiştir.
Devletin, icra hukukundaki faaliyetine karşılık aldığı para olarak tanımlanan "İcra ve İflas Harçları" 492 Sayılı Harçlar Kanunu'nun birinci kısmında, yargı harçları bölümünde, 2 ila 37. maddelerde düzenlenmiş, ( 1 ) sayılı Tarifenin yargı harçları kısmının ( B/1 ) bölümünde söz konusu harçlar, icra takibi sırasında ve takibin niteliğine göre başvurma harcı, peşin harç, icra tahsil harcı ve yerine getirme harcı olarak sınıflandırılmıştır. Aynı Kanunun 26. maddesinde yargı harçlarının, harca konu işlemleri yapan mahkeme veya daire tarafından alınacağı, 28. maddesinde icra takiplerinde icra tahsil harcının, alacağın ödenmesi sırasında; ödeme yapılmayan hallerde harç alacağının doğduğu tarihinden itibaren 15 gün içinde ödeneceği, harç alacağının icranın yerine getirilmesiyle doğacağı belirtilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; A. Hayvancılık ve Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin, .... Katılım Bankası A.Ş.'den kullandığı ve ödemediği banka kredisi nedeniyle, adı geçen banka tarafından, İstanbul 10. İcra Müdürlüğü'nün E:2015/4109 Sayılı dosyasıyla, anılan ünvanlı şirket ile kredi karşılığında, adlarına kayıtlı bir kısım taşınmazlar üzerinde lehlerine ipotek tesis eden, üçüncü kişiler aleyhine rehnin paraya çevrilmesi suretiyle takibe geçildiği, davacının da ipotekli taşınmazlardan birinin (Ankara İli, Çankaya İlçesi, ..... Mah., 27074 Ada, 13 Parsel, 3. Kat, 10 numaralı Bağımsız bölüm) maliki olarak bahse konu icra dosyasının ipotek borçlusu olduğu, anılan icra müdürlüğünün talimatına istinaden, Ankara 27. İcra Müdürlüğünün 2015/173 Talm. Dosyası ile bahse konu icra dosyasının ipotek borçlularından olan E. A.'a ait ipotekli taşınmazın satıldığı ve gayrimenkul satışından elde edilen 714.667,73-TL'nin 15.02.2017 tarihinde İstanbul 10. İcra Müdürlüğünün E:2015/4109 Sayılı dosyasına aktarıldığı, adı geçen icra müdürlüğünce bu paranın tamamının, herhangi bir harç kesintisine tabi tutulmaksızın, 14.04.2017 tarihinde, alacaklı bankanın devredildiği Tasarruf Mevduat Sigorta Fonu'nun iştiraki olan .... Fon Bankası A.Ş.'ne ödendiği, söz konusu tahsilat işlemi karşılığında, ilgilisinden alınması gereken %11,38 oranındaki tahsil harcının, icra dosyasının borçlusu şirket ile davacı tarafından ödenmesi gerektiğinden ve süresinde ödenmediğinden, harç tutarının da 714.667,73-TL olduğundan bahisle, belirtilen tutardaki harcın tahsili amacıyla, ödemeyi yapan ve icra takibini devam ettiren icra müdürlüğünce, Hisar Veraset ve Harçlar Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne hitaben 14.04.2017 tarihli, 2017/2 Harç Numaralı ve 714.667,73-TL tutarlı harç tahsil müzekkeresinin düzenlendiği, adı geçen vergi dairesi kayıtlarına 09.05.2017 tarihinde intikal eden harç tahsil müzekkeresinde, mükelleflerin ikametgah adreslerinin Ankara olduğunun belirtilmesi nedeniyle, anılan vergi dairesince sözü edilen müzekkerenin Ankara Veraset ve Harçlar Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne gönderildiği, 19.02.2018 tarihinde ise anılan vergi dairesi müdürlüğünün kayıtlarına giren müzekkerede mükellef olarak davacının yanı sıra şirket adına da yer verildiğinden, aynı vergi dairesince, müzekkeredeki harç tutarı ikiye bölünmek suretiyle, 2018021901bde0000018 Sayılı tahakkuk fişiyle davacı adına 357.333,87-TL tutarında harcın tahakkuk ettirildiği ve harcın tahsili amacıyla davacı hakkında 2018031514bd20002596 takip dosyasıyla takibe geçildiği ve sonrasında ise dava konusu ödeme emri düzenlenerek davacıya tebliğ edildiği anlaşılmaktadır.
Harç, Devlet tarafından yapılan bir hizmetin karşılığı olarak katlanılan mali bir yükümlülüktür. Davaya konu icra tahsil harcı karşılığında yapılan hizmet ise, borçlu hakkında yapılan icra takibi neticesinde elde edilen paranın alacaklıya ödenmesidir. 492 Sayılı Kanun'un 28. maddesinin 1-b bendine göre alacaklıya yapılan ödeme sırasında alınan bu harcın yükümlüsü, yine aynı Kanunun 11. maddesine göre harca mevzu olan işlemin yapılmasını isteyen alacaklıdır.
Olayda, A. Hayvancılık ve Tarım Ürün. San. ve Tic. A.Ş.'nin bir finans kurumuna olan kredi borcu nedeniyle alacaklı lehine ipotekli taşınmazlardan birinin satışının gerçekleştirildiği, icra müdürlüğünce satış bedeli üzerinden hesaplanan harcın kredi borçlusu ve ipotek borçlusu olanlardan tahsiline ilişkin olarak hazırlanan harç tahsil müzekkeresinin vergi dairesine gönderilmesi üzerine davacı adına dava konusu ödeme emrinin düzenlediği anlaşılmıştır.
Buna göre, yukarıda anılan yasal düzenleme doğrultusunda tahsil harcının alınmasını gerektiren hizmetin yapılması, alacaklı finans kurumu tarafından istenildiğinden tahsil harcının yükümlüsünün ipotek borçlusu konumundaki davacı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda, dava konusu harcın, ipotek borçlusu konumundaki davacıdan tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinde hukuka uygunluk görülmemiş olup, ödeme emrini iptal eden Mahkeme kararı sonucu itibariyle yerinde bulunmuştur.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle, Ankara 1. Vergi Mahkemesi'nin 26/02/2019 tarih ve E:2018/1283, K:2019/292 Sayılı kararının kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, istinaf isteminin belirtilen gerekçeyle REDDİNE, istinaf aşamasına ilişkin yargılama giderlerinin istinaf isteminde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan miktarın kararın kesinleşmesinden sonra davalı idareye iadesine, 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun değişik 46. maddesi uyarınca kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 gün içerisinde Danıştay'a temyiz yolu açık olmak üzere, 30.06.2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)