(2577 S. K. m. 45, 53) (652 S. KHK. m. 36, 37, Geç. m. 12)
İSTEMİN ÖZETİ: Dava; Ordu İl Milli Eğitim Müdürlüğü emrinde Maarif Müfettişi olarak görev yapan davacı tarafından; 2016 yılı Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı Bakanlık Maarif Müfettişi kadrolarına atanmak için yapılan sözlü sınavda 75 puan verilerek başarı sırasının kadro yetersizliği sebebiyle atanamayacak şekilde belirlenmesine dair işleme vâki itirazın reddine ilişkin Teftiş Kurulu Başkanlığının 08/05/2017 gün ve 6488009 Sayılı işleminin iptali istemiyle açılan dava sonucunda Ordu İdare Mahkemesince verilen 09/05/2018 gün, E:2018/505, K:2018/677 Sayılı kararı kaldıran ve davanın reddine karar veren Dairemizin 29/11/2018 gün, E:2018/714, K:2018/1273 Sayılı kararının yargılamanın yenilenmesi suretiyle kaldırılması ve işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Ordu İdare Mahkemesi'nin 06/09/2019 gün ve E:2019/1068, K:2019/1082 Sayılı kararıyla; davacı tarafından dava kesinleştikten sonra, İstinaf merciinin hükme dayanak gösterdiği Danıştay İkinci Dairesinin 27.06.2018 gün, E:2017/42, K:2018/4342 Sayılı kararının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 13.12.2018 gün, E:2018/3179, K:2018/5481 Sayılı kararı ile bozulduğu, aynı bozma kararında kılavuzun tamamının iptaline karar verildiği, bu durumda mülakat ve atama kılavuzunun dava konusu işlemle ilgili kısımlarının varlığını devam ettirdiğinden bahsedilmesinin mümkün olmadığı, bu sebeplerden dolayı yargılamanın yenilenmesi ve işlemin iptal edilmesi istenilmiş ise de; davacının ileri sürdüğü bu sebeplerin 2577 Sayılı Kanun'un 53/1. maddesinde yazılı sebeplerin hiçbirisine uymadığı anlaşıldığından yargılamanın yenilenmesi talebinin reddedilmesi gerektiği gerekçesiyle yargılamanın yenilenmesi isteminin reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafından; kılavuzun tamamının iptaline karar verildiği, söz konusu kılavuzun dava konusu işlemle ilgili olan kısımlarının varlığını halen devam ettirdiğini söylemenin hukuken mümkün olmadığı, yargılanmanın yenilenmesi talebinin kabul edilmesi gerektiği ileri sürülerek istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: İstinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Samsun Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi'nce, dava dosyası 2577 Sayılı Kanun'un 45. maddesi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü:
KARAR: Dava; Ordu İl Milli Eğitim Müdürlüğü emrinde Maarif Müfettişi olarak görev yapan davacı tarafından; 2016 yılı Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı Bakanlık Maarif Müfettişi kadrolarına atanmak için yapılan sözlü sınavda 75 puan verilerek başarı sırasının kadro yetersizliği sebebiyle atanamayacak şekilde belirlenmesine dair işleme vâki itirazın reddine ilişkin Teftiş Kurulu Başkanlığının 08/05/2017 gün ve 6488009 Sayılı işleminin iptali istemiyle açılan dava sonucunda Ordu İdare Mahkemesince verilen 09/05/2018 gün, E:2018/505, K:2018/677 Sayılı kararı kaldıran ve davanın reddine karar veren Dairemizin 29/11/2018 gün, E:2018/714, K:2018/1273 Sayılı kararının yargılamanın yenilenmesi suretiyle kaldırılması ve işlemin iptaline karar verilmesi istemine ilişkindir.
Yargılamanın Yenilenmesi talebine ilişkin olarak yapılan incelemede;
2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun “Yargılamanın yenilenmesi” başlıklı 53. maddesinin 1. fıkrasında, Danıştay ile bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinden verilen kararlar hakkında,
a-) Zorlayıcı sebepler dolayısıyla veya lehine karar verilen tarafın eyleminden doğan bir sebeple elde edilemeyen bir belgenin kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması,
b-) Karara esas olarak alınan belgenin sahteliğine hükmedilmiş veya sahte olduğu mahkeme veya resmi bir makam huzurunda ikrar olunmuş veya sahtelik hakkındaki hüküm karardan evvel verilmiş olup da, yargılamanın yenilenmesini isteyen kimsenin karar zamanında bundan haberi bulunmamış olması,
c-) Karara esas olarak alınan bir ilam hükmünün, kesinleşen bir mahkeme kararıyla bozularak ortadan kalkması,
d-) Bilirkişinin kasıtla gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun mahkeme kararıyla belirlenmesi,
e-) Lehine karar verilen tarafın, karara etkisi olan bir hile kullanmış olması,
f-) Vekil veya kanuni temsilci olmayan kimseler ile davanın görülüp karara bağlanmış bulunması,
g-) Çekinmeye mecbur olan başkan, üye veya hakimin katılmasıyla karar verilmiş olması,
h-) Tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir dava hakkında verilen karara aykırı yeni bir kararın verilmesine neden olabilecek kanuni bir dayanak yokken, aynı mahkeme yahut başka bir mahkeme tarafından önceki ilamın hükmüne aykırı bir karar verilmiş bulunması,
ı) Hükmün, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlali suretiyle verildiğinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması sebepleri dolayısıyla yargılamanın yenilenmesi istenebileceği hükmü yer almıştır.
Bakılan uyuşmazlıkta; Ordu İl Milli Eğitim Müdürlüğü emrinde Maarif Müfettişi olarak görev yapan davacı tarafından, 2016 yılı Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı Bakanlık Maarif Müfettişi kadrolarına atanmak için yapılan sözlü sınavda 75 puan verilerek başarı sırasının kadro yetersizliği sebebiyle atanamayacak şekilde belirlenmesine dair işleme vâki itirazın reddine ilişkin Teftiş Kurulu Başkanlığının 08/05/2017 gün ve 6488009 Sayılı işleminin iptali istemiyle açılan dava sonucunda Ordu İdare Mahkemesi'nce verilen 09/05/2018 gün, E:2018/505, K:2018/677 Sayılı kararı kaldıran ve davanın reddine karar veren Dairemizin 29/11/2018 gün, E:2018/714, K:2018/1273 Sayılı kararında dayanak olarak gösterilen Danıştay İkinci Dairesi'nin 27/06/2018 gün, E:2017/42, K:2018/4342 Sayılı kararının redde ilişkin kısımlarının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 13/12/2018 gün, E:2018/3179, K:2018/5481 Sayılı kararı ile bozulduğu, aynı bozma kararında kılavuzun tamamının iptaline karar verildiği, bu durumda mülakat ve atama kılavuzunun dava konusu işlemle ilgili kısımlarının da varlığını devam ettirdiğinden bahsedilmesinin mümkün olmadığı, bu sebeplerden dolayı yargılamanın yenilenmesi ve işlemin iptaline karar verilmesi isteminde bulunulduğu görülmüştür.
Dairemizin 29/11/2018 gün, E:2018/714, K:2018/1273 Sayılı kararında; "İdare Mahkemesince; uyuşmazlık konusu olayda, 2016 Yılı Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı Bakanlık Maarif Müfettişi Mülakat ve Atama Kılavuzunun iptali istemiyle açılan davada, 2016 Yılı Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı Bakanlık Maarif Müfettişi Mülakat ve Atama Kılavuzunun yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği, dolayısıyla hukuka aykırılığı saptanan 2016 Yılı Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı Bakanlık Maarif Müfettişi Mülakat ve Atama Kılavuzuna dayalı olarak 11.01.2017 tarihinde gerçekleştirilen davacının mülakat sınavında da, hukuka ve mevzuat hükümlerine uyarlık bulunmadığından bahisle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; 2016 Yılı Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı Bakanlık Maarif Müfettişi Mülakat ve Atama Kılavuzunun IV/3., V/1., VI/3-c., VIII/1., X., XV., XVI. maddelerinin, VII/birinci cümlesinin ve Kılavuzun 2 numaralı Eki (Takvim) ile Kılavuzun 4 numaralı Ekinin 1. sırasının (Başmüfettiş Adedi) iptali istemiyle açılan dava da; Danıştay İkinci Dairesi'nin 27/06/2018 tarihli ve E:2017/42, K:2018/4342 Sayılı kararı ile "Mülakata Başvuruya Engel Durumlar" başlıklı V. maddesinin 1. fıkrası ile 4 numaralı Ekinin 1. sırasının (Başmüfettiş Adedi) oybirliğiyle iptaline;
2-) ''Mülakat Komisyonu Oluşumu ve Çalışması" başlıklı VIII. maddesinin 1. fıkrası yönünden oyçokluğuyla davanın reddine;
3-) Dava konusu diğer maddeleri, fıkraları ve ibareleri yönünden ise oybirliğiyle davanın reddine karar verildiği, dolayısıyla 2016 Yılı Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı Bakanlık Maarif Müfettişi Mülakat ve Atama Kılavuzunun dava konusu işlemle ilgili olan kısımlarının varlığını halen devam ettirdiğinin açık olduğu" tespitinin yapılarak söz konusu kılavuz hükümlerine göre uyuşmazlığın çözümü yoluna gidildiği, ancak Danıştay İkinci Dairesi'nin 27/06/2018 tarihli ve E:2017/42, K:2018/4342 Sayılı kararının redde ilişkin kısımlarının (ki Dairemiz tarafından hukuki uyuşmazlığın çözümünde esas alınan kısımların da dahil olduğu) "Dava konusu Kılavuzun bir bütün olarak irdelenmesinden, dayanağı Kanun hükmüyle yetki verilmeyen ve ancak yönetmelikle düzenlenmesi mümkün olan bazı kurallara da bünyesinde yer vererek kapsamını aştığı, örneğin, mülakata başvuruya engel halleri düzenlediği anlaşılmaktadır. Belirtilen bu sebep, içeriği itibarıyla, Kılavuzun tamamını hukuka aykırı hale getirir nitelikte olduğundan, davalı idarece Kılavuzun, Kanunda verilen yetkinin kapsamına uygun olarak yeniden düzenlenmesi gerekmektedir." gerekçesi ile Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 13/12/2018 tarihli ve E:2018/3179, K:2018/5481 Sayılı kararı ile bozulduğu ve dava konusu mülakat sınavının dayanağı kılavuz hükümlerinin tamamının iptaline karar verildiği, dolayısıyla hukuki uyuşmazlığın çözümünde esas alınan Danıştay İkinci Dairesi'nin 27/06/2018 tarihli ve E:2017/42, K:2018/4342 Sayılı kararının redde ilişkin kısımlarının bozulmuş olması karşısında davacının ileri sürdüğü bu sebebin 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 53/1-(c) maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak davacının yargılamanın yenilenmesi talebinin kabulüne, istinafa konu Ordu İdare Mahkemesi'nin 06/09/2019 gün ve E:2019/1068, K:2019/1082 Sayılı kararının kaldırılmasına karar verilerek işin esasına geçildi:
Davanın esası incelendiğinde ise;
09/12/2016 günlü, 29913 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6764 Sayılı Kanun'un 13. maddesiyle, 652 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen "Personele ilişkin geçiş hükümleri" başlıklı Geçici 12. maddesinin 2. fıkrasında, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde; 190 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin Bakanlığa ait bölümünde yer alan Bakanlık Maarif Müfettişi unvanlı toplam serbest kadro adedini geçmemek üzere, Maarif Müfettişi, Eğitim Müfettişi, Millî Eğitim Denetçisi ve İl Eğitim Denetmeni unvanlarını ihraz etmiş olup halen Bakanlık teşkilatında görevli olanlar ile Bakanlık teşkilatında şube müdürü ve üstü kadrolarda fiilen çalışanlar ve millî eğitim uzmanı ile millî eğitim uzman yardımcılarından yönetmelikte belirlenen yabancı dil ve tez şartını karşılayanlar arasından yapılacak mülakatta başarılı olanlar, 09/3/2016 tarihli ve 6682 Sayılı 2016 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile belirlenen atama sayı sınırlarına tabi tutulmaksızın Bakan Onayı ile Bakanlık Maarif Müfettişi olarak atanabilir. Bakanlık teşkilatında halen şube müdürü ve üstü kadrolarda çalışanlar ile millî eğitim uzmanı ve millî eğitim uzman yardımcıları arasından yapılacak atamaların sayısı, ihdas edilen Bakanlık Maarif Müfettişi kadro sayısının yüzde beşini geçemez. Bu fıkra uyarınca yapılacak mülakat, adayın;
a-) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücünün,
b-) Temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, liyakati ile genel ve fiziki görünümünün,
c-) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığının,
ç) Genel yetenek ve genel kültürünün,
d-) Çağdaş, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığının, puan vermek suretiyle değerlendirilmesi yöntemidir. Mülakat komisyonu başkan ve üyeleri tarafından verilen puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirilir. Mülakat komisyonunun oluşturulması ile komisyonun çalışma usul ve esasları Bakanlıkça belirlenir.” hükmüne yer verilmiş bulunmaktadır.
Bilahare, 652 Sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 36., 37. ve Geçici 12. maddelerine istinaden, 6764 Sayılı Kanun ile Millî Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı için ihdas edilmiş olan "Bakanlık Maarif Müfettişi" kadrolarına atama yapabilmek için yapılacak mülakata ve mülakatta başarılı olanların atama işlemlerine ilişkin usul ve esasları düzenleyen Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı Bakanlık Maarif Müfettişi Mülakat ve Atama Kılavuzu Bakanlık Makamının 14/12/2016 günlü, 14140378 Sayılı Onayı ile yayımlanmıştır.
Söz konusu Kılavuzun, "Mükalat Konuları ve Değerlendirme Ağırlıkları" başlıklı X. maddesinde; "1.Mülakatta adayın aşağıda belirtilen konularda 100 (yüz) puan üzerinden değerlendirilmesi yapılır: a) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü 20 (yirmi ) puan, b) Temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, liyakati ile genel ve fiziki görünümü 20 (yirmi) puan, c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı 20 (yirmi) puan, ç) Genel yetenek ve genel kültürü 20 (yirmi) puan, d) Çağdaş, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı 20 (yirmi) puan," kuralına, "Mülakatın değerlendirilmesi" başlıklı XIII. maddesinde; "1. Mülakatın değerlendirilmesi, bu Kılavuz ekinde yer alan Ek-3 "Bakanlık Maarif Müfettişi Mülakat Değerlendirme Formu" esas alınarak yapılır. 2.Mülakatta 100 (yüz) tam puan üzerinden 70 (yetmiş) puan ve üstü alanlar başarılı sayılır. 3. Mülakat başarı listesi en üst puandan başlamak suretiyle düzenlenir. Mülakat başarı listeleri Bakanlık Maarif Müfettişi alım kaynakları gözetilerek ayrı ayrı düzenlenir." kuralına, "Mülakat sonuçlarının makama sunulması ve uygulama" başlıklı XV. Maddesinde de, "Başkanlıkça, kesinleştirilen mülakat başarı listesi Bakanlık Makamının Onayına sunulur. 2. Başarılı aday sayısının EK-4 Bakanlık Maarif Müfettişi Atanacak Kadrolar Listesinde yer alan kadro sayısından fazla olması durumunda, atamalar en yüksek puandan başlamak suretiyle yapılır. 3. Atanabilecek adayların puanlarının eşitliği halinde memuriyetteki hizmet süresi fazla olan, eşitliğin bozulmaması halinde kura yoluyla belirlenen adayın ataması yapılır. 4. Kadro yetersizliği nedeniyle ataması gerçekleştirilemeyen başarılı adayların, ilgili Kanunda belirtilen süre içinde herhangi bir nedenle münhal kadro oluştuğunda, bu münhal kadrolara başarı sırası gözetilerek atamaları yapılabilir." kuralına yer verilmiş, Bakanlık maarif müfettişliğine atama yapılacak kadro sayısı da 450 olarak belirlenmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden, Ordu İl Milli Eğitim Müdürlüğünde "Maarif Müfettişi" olarak görev yapan davacının, 11/01/2017 tarihinde Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı "Bakanlık Maarif Müfettişliği" mülakat sınavına girdiği ve 75 puan almak suretiyle mülakat sınavında başarılı olduğu, almış olduğu puana göre 871. sırada yer aldığı ve kadro yetersizliği nedeniyle atanmaya hak kazanamadığı, davacının 02/03/2017 tarihli dilekçesi ile puanının yeniden hesaplanarak düzeltilmesi talebiyle yapmış olduğu itirazının Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı'nın 08/05/2017 tarih ve E.6488009 Sayılı işlemi ile reddedilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
2016 Yılı Milli Eğitim Bakanlığı Maarif Müfettişliği Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı Bakanlık Maarif Müfettişi Mülakat ve Atama Kılavuzunun tamamının iptali istemiyle açılan davada; kılavuz hükümlerinin kısmen iptaline, kısmen reddine ilişkin Danıştay İkinci Dairesince verilen 27/06/2018 tarih, E:2017/42, K:2018/4342 Sayılı kararın redde ilişkin kısımlarının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 13/12/2018 tarih, E:2018/3179, K:2018/5481 Sayılı kararı ile; "Dava konusu Kılavuzun 652 Sayılı KHK'nın geçici 12. maddesine dayanılarak çıkarıldığı anlaşılmaktadır. Anılan geçici 12. maddede, mülakat komisyonunun oluşturulması ile komisyonun çalışma usul ve esaslarının Bakanlıkça belirleneceği düzenlenmiş olup, buna göre davalı idarece, Kılavuzla düzenlenebilecek hususlar, yalnızca geçici 12. maddeye göre ataması yapılacaklara ilişkin mülakat komisyonunun oluşturulması ile komisyonun çalışma usul ve esasları ile sınırlı olmalıdır. Bunun dışında kalan konuları Bakanlığın Kılavuzla düzenlemesi olanaklı olmayıp, ancak Yönetmelikle düzenlenmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır. Dava konusu Kılavuzun bir bütün olarak irdelenmesinden, dayanağı Kanun hükmüyle yetki verilmeyen ve ancak yönetmelikle düzenlenmesi mümkün olan bazı kurallara da bünyesinde yer vererek kapsamını aştığı, örneğin, mülakata başvuruya engel halleri düzenlediği anlaşılmaktadır. Belirtilen bu sebep, içeriği itibarıyla, Kılavuzun tamamını hukuka aykırı hale getirir nitelikte olduğundan, davalı idarece Kılavuzun, Kanunda verilen yetkinin kapsamına uygun olarak yeniden düzenlenmesi gerekmektedir." gerekçesiyle bozulduğu anlaşılmıştır.
Bu durumda, davacının 2016 yılı Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı Bakanlık Maarif Müfettişi kadrolarına atanmak için yapılan sözlü sınavda 75 puan verilerek başarı sırasının kadro yetersizliği sebebiyle atanamayacak şekilde belirlenmesine ilişkin dava konusu işlemin dayanağı Kılavuz hükümlerinin iptal edilmiş olması karşısında; hukuka aykırılığı tespit edilen kılavuz hükümlerine dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Diğer taraftan, söz konusu iptal kararının, doğrudan davacının mülakatta başarılı olması sonucunu doğurmayacağı, davalı idare tarafından yeniden yapılacak yeni değerlendirilme sonrasında başarı durumunun yeniden değerlendirileceği de tabiidir.
Sonuç: Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, yargılamanın yenilenmesi talebinin kabulüne, Ordu İdare Mahkemesi'nin 06/09/2019 günlü, E:2019/1068, K:2019/1082 Sayılı kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, dava ve istinaf aşamasına ait aşağıda dökümü yapılan toplam 836,95 TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.700,00-TL avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, davalı idare yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan miktarın istinaf isteminde bulunana iadesine, 27/02/2020 tarihinde oybirliği ile kesin olarak karar verildi. (¤¤)