(2886 S. K. m. 74, 75) (5393 S. K. m. 15)
İstemin Özeti: Bursa, Mudanya, .... Mahallesi, 1494 ada, 8-9-10 parsellerin 616 m²'sini ''çay bahçesi işletmeciliği'' yaparak işgal ettiğinden bahisle 1.1.2015-31.5.2015 tarihleri arasındaki dönem için davacıdan 137.867-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin 12.12.2017 tarihli, 37376 sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle açılan davanın, uyuşmazlığın teknik yönden çözümü için yerinde keşif ve bilirkişi incelemesine karar verildiği, ancak davacının keşif ve bilirkişi avansını yatırmadığı, bu nedenle dosyada yer alan bilgi ve belgelere göre davacının davalı idareye ait taşınmazı haklı ve hukuki bir neden bulunmaksızın ''çay bahçesi işletmeciliği'' yapmak suretiyle işgal ettiğinin anlaşıldığı, bu haliyle davacıdan ecrimisil istenilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle reddi yolunda Bursa 1. İdare Mahkemesince verilen 13.12.2018 tarihli, E:2018/177, K:2018/1549 sayılı kararın, taşınmaz için kira ödediği, bu ödemelerin ecrimisil hesaplanmasında dikkate alınmadığı, aşırı yüksek ecrimisil istenildiği iddialarıyla kaldırılması ve işin esası hakkında yeniden karar verilmesi davacı tarafından istenilmektedir.
Savunmanın Özeti: Kararın hukuka uygun olduğu, istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Onuncu İdare Dava Dairesince gereği görüşüldü:
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinin birinci fıkrasında, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, işgalin tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere ecrimisil isteneceği, ecrimisil talep edilebilmesi için Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmeyeceği gibi, fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı belirtilmektedir.
5393 sayılı Belediye Kanunun 15. maddesiyle, 2886 sayılı Kanunun 75. maddesi hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanmasına olanak sağlanmıştır.
Diğer yandan 2886 sayılı Kanunun 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesinin 2. fıkrasında; "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir." hükmü yer almıştır.
Dosyanın incelenmesinden, taşınmazın 1.8.1985 başlangıç tarihli kira sözleşmesi iledava dışı kişiye kiralandığı, Mudanya Belediye Encümenin 20.5.2003 tarihli kararıyla davacıya devredildiği, davacının 1.1.2014-31.12.2014 dönemine ait kira sözleşmesine göre aylık 5.140,08-TL kira bedeliyle bu yeri kullandığı, kira sözleşmesinin süresinin bittiği 31.12.2014 tarihinde yenilenmeyeceğinin 18.9.2014 tarihli, 514 sayılı yazıyla bildirildiği, 6.2.2015 tarihli, 210 sayılı yazıyla davacının taşınmazdan tahliyesinin sağlanmasının Mudanya Kaymakamlığından talep edildiği, davacının taşınmazı 1.6.2015 tarihinde tahliye ettiği, kira sözleşmesinin sona erdiği 31.12.2014 tarihten, tahliye edildiği 1.6.2015 tarihine kadar geçen dönemde taşınmazın ''çay bahçesi işletmeciliği'' yapmak suretiyle fuzulen işgal ettiğinden bahisle ecrimisil istenildiği, bu işleme yapılan itirazın Mudanya Belediye Encümeninin 6.12.2017 tarihli, 2017/956 sayılı kararıyla reddi üzerine, 137.867-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin 12.12.2017 tarihli, 37376 sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin düzenlenip, davacıya tebliğ edildiği anlaşılmaktadır.
Buna göre, davacının kira sözleşmesinin sona ermesinden, taşınmazı tahliye ettiği tarihe kadar geçen dönemde, 2886 sayılı Kanunun 75. maddesine göre işgalci olduğu açık olup, bu işgal nedeniyle davacıdan ecrimisil istenilmesinde hukuka ve dayanılan düzenlemelere aykırı bir yön yoktur.
Ancak, ecrimisil bedelinin aynı yerde bulunan ve benzer kullanımı olan işyerlerinin ylık kira bedelleri emsal alınmak suretiyle, aylık 27.573,40 TL kabulüyle dava konusu işlem tesis edilmiştir. Oysa taşınmazın emlak vergi değerinin beyan dönemleri arasındaki yıllarda yeniden değerleme oranına göre belirlenmesi, ecrimisilin bir kamu alacağı olması ve ortada özel hukuk hükümlerinin tatbiki gereken herhangi bir sözleşmenin de bulunmaması halinde ecrimisil hesabının, hesaplamada baz alınan yıla ait birim değerlerin Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanan "yeniden değerleme oranı" dikkate alınarak güncellenmesi suretiyle yapılması yerleşik yargı kararlarıyla kabul edilmektedir.
Buna göre ve Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesinin 2. fıkrası uyarınca, taşınmazın, taraflar arasında geçerli son kira sözleşmesine göre 2014 yılı için belirlenen aylık kira bedeli olan 5.140,08-TL'nın, 2014 yılı için açıklanan %10,11 yeniden değerleme oranı kullanılarak güncellenmesiyle, aylık 5.659.74-TL; beş aylık işgal dönemi için toplam 28.298,75-TL ecrimisil getirisi olabileceği sonucuna ulaşılmış olup, dava konusu işlemin bu tutarı aşan, aşırı yüksek 109.568,25 TL ecrimisile ait kısmı hukuka aykırıdır.
Diğer yandan davacı tarafından işgal dönemine ait olarak kira bedeli adı altında ödeme yapıldığı öne sürülmekte olup, ödeme yapılmış ise ecrimisilin tahsili aşamasında bu durumun davalı idarece dikkate alınacağı açıktır.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Bursa 1. İdare Mahkemesince verilen 13.12.2018 tarihli, E:2018/177, K:2018/1549 sayılı kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin 109.568,25-TL ecrimisile ait kısmının iptaline, davanın 28.298,75-TL ecrimisil yönünden reddine, aşağıda dökümü yapılan 700,50-TL yargılama giderinin, haklılık oranına göre 560-TL ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.362-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, kalan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.362-TL vekalet ücretinin ise davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, posta gideri için alınan paranın kullanılmayan kısmının ilgilisine iadesine, kararın taraflara tebliği için dosyanın ait olduğu Mahkemeye gönderilmesine 11.4.2019 tarihinde kesin olarak ve oybirliği ile karar verildi. (¤¤)